Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/13610 E. 2024/2040 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/940-2021/921 SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : 2021/İHK-39135 Yavuz DAVA TARİHİ : 07.05.2021 HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulü/ İtirazın reddi SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2021/109002

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 31.01.2019 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde ZMMS poliçesi olan araç ile başka bir aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını, davalının tahkim başvurusundan önce davacıya % 100 kusur ve % 23 özür oranı üzerinden 15.05.2020 tarihinde 310.744,04 TL kısmi ödeme yaptığını, ödemenin eksik olduğu gerekçesiyle bakiye tazminat talebi ile eldeki tahkim dosyasından önce davalı aleyhine 31.08.2020 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2020.E.69655 sayılı dosyası ile tahkim başvurusunda bulunduklarını, söz konusu dosyada 21.11.2020 tarihli aktüer bilirkişi raporu ile 49.255,96 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplandığı, ancak davacı tarafından dava ıslah edilmediğinden, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı lehine taleple bağlı kalınarak 3.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedildiğini, anılan dosyada ıslah ile artırılmayan kısım bakımından eldeki tahkim başvurusunda talepte bulunduklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 45.255,96 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı ve 4.120,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 49.375,96 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davalının tahkim başvurusundan önce davacıya % 100 kusur ve % 23 özür oranı üzerinden 15.05.2020 tarihinde 310.744,04 TL ödeme yaptığını, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddi gerektiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, davacının kaza esnasında emniyet kemeri takıp takmadığının belirlenerek, emniyet kemeri takmadığının anlaşılması halinde müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalının davacıya % 100 kusur ve % 23 özür oranı üzerinden 15.05.2020 tarihinde 310.744,04 TL kısmi ödeme yaptığı, davacının ödemenin eksik olduğu gerekçesiyle bakiye tazminat talebi ile davalı aleyhine 31.08.2020 tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2020.E.69655 sayılı dosyasında tahkim başvurusu yaptığı, söz konusu dosyada 21.11.2020 tarihli aktüer bilirkişi raporu ile 49.255,96 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplandığı, davacı tarafından dava ıslah edilmediğinden, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı lehine taleple bağlı kalınarak 3.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedildiği, söz konusu kararın İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen karar ile kesinleştiği, anılan dosya kapsamında alınan 21.11.2020 tarihli raporda hesaplanan 49.255,96 TL tazminattan 3.000,00 TL'nin mahsup edilmesi sonucu 46.255,96 TL tazminatın hesaplandığı, ancak davacının eldeki tahkime başvuru dilekçesinde 45.255,96 TL sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde bulunduğu gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 45.255,96 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsiline, davacının 4.120,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, davacı lehine 6.683,27 TL tam oranda nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davalının tahkim başvurusundan önce davacıya % 100 kusur ve % 23 özür oranı üzerinden 15.05.2020 tarihinde 310.744,04 TL ödeme yaptığını, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddi gerektiğini, 2918 sayılı KTK’nun 111 nci maddesi gereğince yalnızca açık ve fahiş fark olması halinde anlaşma ve uzlaşmaların iptalinin istenebileceğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun ve kusur oranının hatalı olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından davacıya yapılan rücuya tabi bir ödeme varsa araştırılıp, tazminattan mahsup edilmesi, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davalının geçici işgöremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatından sorumlu olmadığını, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ceza zamanaşımı süresinin dolmadığı, davalının kısmi ödemesinin yetersiz olduğunun tespit edildiği, davacının yolcu konumunda olmasına göre tam kusura göre hüküm kurulmasının isabetli olduğu, maluliyet raporunun usulüne uygun hazırlandığı, davacıya SGK tarafından ödeme yapıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, davacı lehine AAÜT'ye göre tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davalının tahkim başvurusundan önce davacıya % 100 kusur ve % 23 özür oranı üzerinden 15.05.2020 tarihinde 310.744,04 TL ödeme yaptığını, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddi gerektiğini, 2918 sayılı KTK’nun 111 nci maddesi gereğince yalnızca açık ve fahiş fark olması halinde anlaşma ve uzlaşmaların iptalinin istenebileceğini, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2020.E.69655 sayılı dosyasında alınan 21.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda davalı tarafından davacıya 15.05.2020 tarihinde ödenen 310.744,04 TL'nin rapor tarihi itibariyle faiziyle güncellenmeden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, bakiye teminat tespit edilirken hata yapıldığını, SGK tarafından davacıya yapılan rücuya tabi bir ödeme varsa araştırılıp, tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, davalının geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatından sorumlu olmadığını, davacının kaza esnasında emniyet kemeri takıp takmadığının belirlenerek, emniyet kemeri takmadığının anlaşılması halinde müterafik kusur indirimi yapılması, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre yapılması gerektiğini, kusur oranının hatalı olduğunu, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; ceza zamanaşımı süresinin dolmadığı, davalının kısmi ödemesinin ödeme tarihindeki verilere göre eksik olduğunun tespit edildiği, rapor tarihindeki verilere göre hesaplanan tazminat miktarının poliçe teminat limitinin üzerinde olması sebebiyle kısmi ödemenin güncelleştirilmeksizin poliçe teminat limitinden mahsubu ile bakiye poliçe teminat limitinin hesaplanmasının isabetli olduğu, kazanın iş kazası niteliğinde olmadığı, davacının kazada müterafik kusurlu olduğuna ilişkin delil bulunmadığı, trafik kazası tespit tutanağına göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacının yolcu konumunda bulunduğu, buna göre tam kusura göre tazminat hesabının doğru olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, kaza sonrası düzenlenen ve hükme esas alınan Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 19.02.2020 tarihli raporunun Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmaktadır. 31.01.2019 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir.

İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden davacının güncel muayenesi yapılarak olay tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınarak, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir. 3. 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Kararın bu nedenle de bozulması gerekir.

VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

26.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.