Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/12612 E. 2024/1810 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2023/128 E., 2023/130 K. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : 2018/İHK-11332 DAVA TARİHİ : 14.05.2018 HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü/İtirazın reddi SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2018/64376

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı davalı vekilinin temyiz kanun yoluna başvurusu sonucunda Daire'nin 30.11.2021 tarih ve 2021/6108E-2021/9411K sayılı kararı ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü; I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesi ile 29.09.2012 tarihinde müvekkilinin tescilsiz motorsiklette yolcu olarak seyir halinde iken dava dışı...isimli şahsın sevk ve idaresindeki patpat diye tabir edilen aracın çarpması sonucunda meydana gelen çift taraflı trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını ve bakıcıya muhtaç kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100.000,00 TL bakıcı gideri tazminatının her iki aracın da tescilsiz olması nedeniyle Güvence Hesabının sorumlu olduğunu beyanla davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, dava değerini 225.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan patpat diye tabir edilen karşı aracın ZMMS yaptırma zorunluluğu olmayan araç olduğunu, bu nedenle sorumlu olmadıklarını belirterek diğer savunmaları ile davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kabulü ile 225.000,00 TL bakıcı gideri tazminatının 16.04.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alıanarak başvurana ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 30.11.2021 tarih ve 2021/6108E-2021/9411K sayılı sayılı ilamı ile; "1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazasından kaynaklı cismani zarara dayalı maddi tazminat istemine ilişkin olup, davacı vekili kazada her iki aracın da zorunlu trafik sigortası bulunmadığından zararın tamamını müştereken ve müteselsilen olmak üzere davalı ... Hesabından talep etmiştir. Güvence Hesabına başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Anılan bu düzenlemeler gereği, davalı ... Hesabının sorumluluğu için, zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu bulunduğu halde, bu sigortası yapılmamış olan bir aracın, 3. kişinin zararına sebep olması gerekmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 22-c.2 maddesi ve bu kanuna bağlı olarak çıkartılan Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 29-d.2 maddesi ile getirilen tescil zorunluluğu tarım kesiminde kullanılan iş makinelerine ilişkindir. Somut olayda kazaya karışan patpat olarak tabir edilen araç ise zirai faaliyetlerde kullanım amacıyla üretilen tarım aracı niteliğindedir ve mevcut mevzuat hükümleri gereği tescili konusunda zorunluluk olmadığı için de trafik sigortası yaptırma mecburiyeti bulunmamaktadır. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince, davalı ... Hesabının davacının yolcusu olduğu aracın (motosikletin) trafik sigortası bulunmaması nedeniyle bu aracın kusuru oranında sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kazaya karışan karşı araç patpat yönünden de zararın tümünden müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.3-Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından, davacı lehine 19.450,00 TL vekalet ücretine hükmedilmiştir. 21.12.2015 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan AAÜT’nin Tahkimde ve Sigorta Tahkim Komisyonunda Ücret madde 17'ye göre “Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez.” hükmüne göre Sigorta Tahkim Komisyonuna intikal eden hakem dosyalarında taraflar bakımından uygulanacak vekalet ücreti tarifesi belirlenmiştir. Ayrıca 19.01.2016 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 29598 sayılı Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6/son maddesine göre, takdir edilmesi gereken vekalet ücreti AAÜT’ye göre Asliye Mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'idir. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 17/2. maddesinde ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir" düzenlemesi yapılmıştır.Açıklanan nedenlerle; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi ve AAÜT'nin 17. maddesi gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, bozma ilamına göre pat pat tabir edilen araç bakımından davalının sorumluluğunun bulunmadığı netleştiği, davacının yolcu olduğu motosiklet bakımından ise %30 sorumlu olduğu sabit olduğundan bu orana göre hesap yapılması için dosyanın aktüer bilirkişiye tevdi edildiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve tescilsiz motorsikletin %30 kusuruna göre davacının sürekli bakıcı giderine ilişkin tazminatının 256.002,55 TL olduğu, kaza tarihi itibariyle geçerli olan teminat limitinin 225.000,00 TL olduğu ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında zaten bu üst miktara hükmedildiğinden, kararda değişiklik yapılmadığı, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti yönünden ise İtiraz Hakem karar tarihi olan 21.01.2023 itibariyle vekalet ücreti 34.500/5=6.900 TL olup maktu vekalet ücreti olan 9.200,00 TL'nin altına karar verilemeyeceğinden aleyhe karar verme yasağı uyarınca hakem kararındaki miktarın aynen kabulü gerekçeleriyle, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının aynen uygulanmasına, davalı vekilinin hakem kararına itirazının reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur

B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyeti kabul etmediklerini, kaza ile illiyetin açık ve net olmadığını, bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, aracın ZMMS yaptırması zorunlu araçlardan olup olmadığının araştırılmadığını, usuli kazanılmış haklar korunarak, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında hükme esas alınan 10.08.2018 tarihli bilirkişi raporu tarihindeki verilere göre hesaplama yapılması gerektiğini, 10.08.2018 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan 715.793,55 TL tazminatın %30'u olan 214.738,06 TL üzerinden ayrı ayrı hatır ve müterafik kusur indirimleri yapılması gerektiğini, 2018 yılı maktu vekalet ücretine hükmedilebileceğini, beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalının temyizini kabul etmediklerini, davalı tarafından temyiz harcının yatırılmadığını, bozma kararı sonrası alınan hesap raporunda yeni asgari ücret verilerinin kullanılması gerektiğini, karar tarihine en yakın veriler ile hesaplama yapılması gerektiğini, bozma ilamından sonra alınan bilirkişi rapor ücreti olan 1.030,00 TL'nin kendileri tarafından yatırıldığını, kararda bu kısım yönünden hüküm kurulmadığını, bu sebeple kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, zorunlu trafik sigortası olmayan motorsikletin karıştığı trafik kazasında, bu araçta yolcu olan davacının yaralanması nedeniyle sürekli bakıcı gideri istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 inci, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Söz konusu düzenleme, kamu düzenine ilişkindir.

Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazı reddedilmiştir.

Davalı vekilince karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemizce karar davalı yararına bozulmuş, bozma sonrası yapılan yargılamada bu kez İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazlarının reddi ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının aynen infazına karar verilmiştir. Ancak söz konusu hüküm 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci madde hükmüne uygun düşmemiştir.

Zira; bozma kararı öncesi verilen hüküm bozma ile ortadan kalktığından, İtiraz Hakem Heyetince, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan haklar, sıra numarası altında; açık, şüphe ve infazda tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmeli ve yeniden hüküm kurulmalıdır. Bu sebeble yazılı olduğu şekilde bozma ile kaldırılan karara atıf yapılarak, hükmün aynen infazına karar verilmekle yetinilmiş olması doğru olmamış kararın bozulmasını gerektirmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre; davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VII. KARAR 1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

20.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.