Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/11742 E. 2024/971 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/1018 Değişik İş, 2021/1018 Karar SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : İHK-2021/43632 DAVA TARİHİ : 29.04.2021 HÜKÜM/KARAR : Davalı Vekilin İtirazının Kısmen Kabulü/Davanın Kısmen Kabulü SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2021/138918 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesinde bu araçta yolcu olan davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile talebini 126.737,25 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, tazminat tutarının hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yönteminin esas alınması gerektiğini, davacının yolcu olduğu araçta hatır için taşındığının kabulü ile hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ve mevzuata göre şirket aleyhine karar verilmesi halinde vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen tutarın 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından dosyaya sunulan ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 08.02.2021 tarihli maluliyet raporunda davacının Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik uyarınca % 12 oranında iş gücü kaybına uğradığının belirlendiği, söz konusu raporun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı gerekçesiyle Adli Tıp Uzmanı Dr. Remzi Şendil'den yeniden maluliyet raporu alındığı, raporda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca davacının % 7 oranında iş gücü kaybına uğradığının belirlendiği, kaza tespit tutanağı'nda, zorunlu trafik sigorta poliçesi bulunmayan ve davacının yolcu olduğu araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunun, karşı araç sürücüsünün ise kural ihlalinin bulunmadığının tespit edildiği, Hakem Heyetince adli trafik bilirkişisinden alınan kusur raporunda zorunlu trafik sigorta poliçesi bulunmayan ve davacının yolcu olduğu araç sürücüsünün asli ve %100 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, aktüer bilirkişi raporunda davacının %7 maluliyet oranı, zorunlu trafik sigortası bulunmayan araç sürücüsünün % 100 oranında kusuru, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile davacının sürekli iş göremezlik tazminatının 126.737,25 TL olarak hesaplandığı ve ehliyetsiz sürücünün aracına binen davacının müterafik kusuru nedeniyle % 20 oranında indirim uygulandığı gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 101.389,80 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 24.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, tazminat tutarının hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yönteminin esas alınması gerektiğini, hükme esas alınan kusur raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, soruşturma aşamasında davacının şikayetinden vazgeçmiş olması sebebiyle tazminata hükmedilemeyeceğini, davacının yolcu olduğu sigortalı araçta hatır için taşındığının kabulü ile hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, davacının müterafik kusuru nedeniyle yapılan indirim oranının düşük olduğunu, davalıya usulüne uygun başvuru yapılmadığından temerrüdünden bahsedilemeyeceğini ve mevzuata göre şirket aleyhine karar verilmesi halinde vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen tutarın 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekili tarafından maluliyet raporuna itiraz edildiği ve hakem heyetince adli tıp uzmanından alınan maluliyet raporunda, davacının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki yönetmelik uyarınca %7 oranında iş gücü kaybına uğradığının belirlendiği, alınan bilirkişi raporunda daha az olarak belirlenen %7 sürekli iş göremezlik oranına göre yapılan hesaplama esas alınarak verilen karara karşı başvuran davacının itiraz etmediği gözetildiğinde davalı vekilinin itirazının yerinde olmadığı, davacının soruşturma aşamasında şikayetçi olmamasının tazminat talep etmesine engel teşkil etmediği, % 20 oranında yapılan müterafik kusur indiriminin yerinde olduğu, davacı ve sürücünün arkadaş oldukları, bu nedenle hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiğine ilişkin itirazın yerinde olmadığı, Uyuşmazlık Hakemince kusur yönünden alınan raporun, olaya uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, davacının tazminat ödenmesi talepli başvurusuna karşı davalı tarafından 24.03.2021 tarihinde ret cevabı verildiği, bu tarih itibarıyla temerrüt oluştuğundan davalının itirazının yerinde olmadığı ve davacı lehine maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiği belirtilerek davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiş; davalı vekilinin diğer itirazları ise reddedilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, tazminat tutarının hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yönteminin esas alınması gerektiğini, hükme esas alınan kusur raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, soruşturma aşamasında davacının şikayetinden vazgeçmiş olması sebebiyle tazminata hükmedilemeyeceğini, davacının yolcu olduğu sigortalı araçta hatır için taşındığının kabulü ile hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, davacının müterafik kusuru nedeniyle yapılan indirim oranının düşük olduğunu, davalıya usulüne uygun başvuru yapılmadığından temerrüdünden bahsedilemeyeceğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 49, 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, ... Yönetmeliği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve davacı tarafından davalı sigorta şirketine usul ve yasaya uygun başvuru yapılmış olmasına, tazminatı Dairemizin yerleşik uygulamalarına uygun biçimde ve usulünce hesap eden aktüer raporunun karara esas alınmış olmasına, Uyuşmazlık Hakem Heyetince adli trafik bilirkişisinden alınan kusur raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemesine, temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olmasına ve özellikle maluliyet raporuna ilişkin itirazlar yönünden temyiz edenin sıfatına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 inci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir. Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada yalnızca ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir. Somut olayda; davalı vekilince davaya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. Davacı ve sürücünün arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı tarafın süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek Türk Borçlar Kanunu’nun 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.