Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/9121 E. 2023/11956 K.

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/426 E., 2022/952 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulü/Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulü Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; 08.04.2016 tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS poliçesi olan, davalı ... Belediyesi’ne ait ve belediye çalışanı davalı ...’nin sevk ve idaresindeki araç ile davacıların desteği ...’in sevk ve idaresindeki aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacıların desteği sürücü ...’in vefat ettiğini, aynı araçta yolcu olan davacıların yakınları ..., ve’un vefat ettiğini, yine aynı araçta yolcu olan davacı ...’in yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak davacı ...'in kazada vefat eden babası Barış, annesii, dedesi , anneannesi ’nın desteğinden yoksun kalması sebebiyle şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı çocuk 'in (Gönder) kazada vefat eden babası annesi, dedesi , anneannesi Havva’nın desteğinden yoksun kalması sebebiyle şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı ... kazada yaralanması ve malul kalması sebebiyle şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, davacı ...'in kazada babası, annesi dedesi , anneannesi kaybetmesi ve kendisinin de ağır yaralanması sebebiyle 150.000,00 TL manevi tazminatın, davacı çocuk Melek Şahin'in (Gönder) kazada babası, annesi, dedesi, anneannesi kaybetmesi sebebiyle 150.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ...'ın kazada oğlu , gelini , dünürleri ve ’yı kaybetmesi sebebiyle 50.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ...'in kazada kardeşi’ı ve yengesi’yi kaybetmesi sebebiyle 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalılardan Beyşehir Belediyesi Başkanlığı ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi yargılaması sırasında davacılar vekili 12.10.2020 tarihli talep artırım dilekçesi ile davacı ... için sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebini 50.881,77 TL’ye, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin talebini 64.691,84 TL’ye, davacı ... Şahin için destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin taleplerini 17.201,95 TL’ye yükseltmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi yargılaması sırasında davacılar vekili 18.04.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı ... için sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebini 148.637,75 TL’ye, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin talebini ise 68.392,22 TL’ye yükseltmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; mahkemenin yetkisiz olduğunu, yolun bozuk olması gibi hususların kusur durumunu değiştirme ihtimali olduğundan kusur oranlarının tespiti ve soruşturma sonucunun beklenilmesi gerektiğini, müvekkilinin araçların bakımı eksiksiz olarak yaptırdığını, araç sürücüsünün alkollü olduğu hususunun gerçekleri yansıtmadığını, sürücünün kanında rastlanan etanol maddesinin muhtemelen narkoz etkisi sonucu oluştuğunu, davacıların talep ettiği tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı HDI Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacıların müvekkiline müracaat etmeleri üzerine ödeme teklifinde bulunulduğunu, ancak ibraname ve geri dönüş sağlanmadığı için ödeme yapılamadığını, tazminat hesabının genel şartlarda belirlenen usul ve esaslara göre yapılması gerektiğini, kusur ve maluliyet raporu alınmasını, hesaplamanın aktüerler siciline kayıtlı bir bilirkişi marifeti ile yapılmasını talep ettiklerini, manevi tazminat talebinin poliçenin kapsamı dışında olduğunu, davacıların kazadan dolayı SGK’ndan ödeme alması halinde tazminattan mahsubu gerektiğini gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; mahkemenin yetkisiz olduğunu, müvekkilinin kaza esnasında alkollü olduğunu kabul etmemekle birlikte kanındaki alkol oranının yasal sınırın çok altında olduğunu, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, kaza sonucu davalının da ağır şekilde yaralandığını, davalının çalışamadığını bu nedenle talep edilen tazminatları ödeme gücü bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 50.881,77 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı HDI Sigorta A.Ş. açısından temerrüt tarihi olan 20.10.2016 tarihinden itibaren, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 64.691,84 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı HDI Sigorta A.Ş. açısından temerrüt tarihi olan 20.10.2016 tarihinden itibaren, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 2.701,95 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı HDI Sigorta A.Ş. açısından temerrüt tarihi olan 20.10.2016 tarihinden itibaren, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacılardan ... için 150.000,00 TL manevi tazminat, çocuk için 100.000,00 TL manevi tazminat, anne ... için 40.000,00 TL manevi tazminat, kardeş ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar Beyşehir Belediyesi ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davacı çocuk 'ın maluliyetinin hatalı yönetmelik hükümlerine göre tespit edildiğini, bu nedenle anılan davacının kaza nedeniyle uğradığı sürekli iş gücü kaybı tazminatı talebinin eksik şekilde hesaplandığını, hükme esas alınan hesap raporlarında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanmış olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı ...'in maluliyet raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, davacı ... yönünden geçici iş göremezlik zararına ilişkin hesap bilirkişisi tarafından hesaplama yapılmaması ve bu eksikliğin giderilmesi için bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazlarının reddedilmesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, müvekkilleri ... ve Melek Şahin'in destekten yoksun kalma tazminatlarının hatalı hesaplandığını, ayrıca müvekkili yönünden destekten yoksun kalma tazminatından indirim yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacılar yararına hükmolunan manevi tazminat miktarlarının çok düşük olduğunu, maddi tazminatın reddedilen kısmı için davalılar vekilleri yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yine manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesi nedeniyle davalılar ... ve ... vekilleri lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür. 2.Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili belediyenin tazminata konu olayda sorumluluğunu bulunmadığını ve üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, ATK İhtisas Dairesinin mütalasındaki tespitinin hatalı olduğunu, davacı ...'in meslekte kazanma gücünün hatalı tespit edildiğini, ATK İhtisas Dairesinin raporunu düzeltmesi beklenilmeden hesap bilirkişi raporu aldırılmasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/1-b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davacı ... için 50.881,77 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı HDI Sigorta A.Ş. açısından temerrüt tarihi olan 20.10.2016 tarihinden itibaren, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, davacı ... için 64.691,84 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı HDI Sigorta A.Ş. açısından temerrüt tarihi olan 20.10.2016 tarihinden itibaren, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, davacı ... için 2.701,95 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı HDI Sigorta A.Ş. açısından temerrüt tarihi olan 20.10.2016 tarihinden itibaren, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacılardan ... için 150.000,00 TL manevi tazminat, çocuk için 100.000,00 TL manevi tazminat, anne ... için 40.000,00 TL manevi tazminat, kardeş ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar Beyşehir Belediyesi ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacı ...’in maluliyetinin hatalı yönetmelik hükümlerine göre tespit edildiğini, hazırlanan maluliyet raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacı ...’in geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talebinin reddinin hatalı olduğunu, tazminat hesabının % 1,8 teknik faize göre yapılmasının doğru olmadığını, progresif rant yöntemine göre hesap yapılması gerektiğini, davacılardan ... ve Melek Şahin için hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının eksik olduğunu, davacılar ... ve ’in destekleri olan anne ..., baba ..., anneanne ve dedeleri aynı kazada birlikte vefat ettiklerini, bu hususun göz önüne alınmadan yapılan pay hesaplarının yanlış olduğunu, davacılardan ... ve yönünden aynı kazada vefat eden dedeleri ve anneanneleri yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasının hiç yapılmamasının doğru olmadığını, hesaplamaların davacı ... için 18 yaşına, için ise 22 yaşına kadar yapılmasının isabetsiz olduğunu, davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatından 14.500,00 TL indirim yapılmasının hatalı olduğunu, davacılar yararına hükmolunan manevi tazminat miktarlarının çok düşük olduğunu, davalılar Beyşehir Belediyesi ve ... vekilleri lehine vekalet ücretine hükmedilmesini kabul etmediklerini, istinaf incelemesi sırasında duruşma açılmasına karar verildiğini, istinaf mahkemesi tarafından 26.04.2022 tarihinde yapılan duruşmasına davacılar vekilinin katılmasına rağmen davacılar yararına istinaf vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının bağlayıcı olduğunu belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; davalı Belediyenin tazminata konu olayda kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, kusur raporu aldırılmadan hüküm kurulmasının doğru olmadığını, sürücünün alkollü olduğunu kabul etmediklerini, hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı tanzim edildiğini, aktüer bilirkişi raporundaki hesaplamaların hatalı yapıldığını, hesap raporları arasında çelişki olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, işleteni ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS) olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm ve yaralanma nedeniyle davacıların destekten yoksun kalma tazminatı, işgücü kaybı tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi, aynı Kanun'un 31 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 53, 54 ve 56 ncı maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinde Hâkimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup madde metninde: "Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir" hükmü düzenlenmiştir. Dosya kapsamından, dava dilekçesinde; Davacı ...'in kazada vefat eden babası, annesi, dedesi , anneannesi’nın desteğinden yoksun kalması sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiği, ancak dava dilekçesinde ve yargılama sırasında her bir destek yönünden ayrı ayrı ne miktarda tazminat talebinin olduğu hususunda açıklama yapmadığı anlaşılmaktadır. Davacı ... Şahin'in (Gönder) kazada kazada vefat eden babası , annesi, dedesi , anneannesi ’nın desteğinden yoksun kalması sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiği, ancak dava dilekçesinde ve yargılama sırasında her bir destek yönünden ayrı ayrı ne miktarda tazminat talebinin olduğu hususunda açıklama yapmadığı anlaşılmaktadır. Davacı ...'in kazada yaralanması ve malul kalması sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat talep ettiği, ancak dava dilekçesinde ve yargılama sırasında sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı yönünden ayrı ayrı ne miktarda tazminat talebinin olduğu hususunda açıklama yapmadığı anlaşılmaktadır. Davacı ...'in kazada babası, annesi , dedesi , anneannesi ’yı kaybetmesi ve kendisinin de ağır yaralanması sebebiyle 150.000,00 TL manevi tazminat talep ettiği, ancak dava dilekçesinde ve yargılama sırasında kendi yaralanması ve her bir yakınının ölümü nedeniyle ayrı ayrı ne miktarda tazminat talebinin olduğu hususunda açıklama yapmadığı anlaşılmaktadır. Davacı ... Şahin'in (Gönder) kazada babası, annesi , dedesi , anneannesi yı kaybetmesi sebebiyle 150.000,00 TL manevi tazminat talep ettiği, ancak dava dilekçesinde ve yargılama sırasında her bir yakınının ölümü nedeniyle ayrı ayrı ne miktarda tazminat talebinin olduğu hususunda açıklama yapmadığı anlaşılmaktadır. Davacı ...'ın kazada oğlu , gelini dünürler ive ’yı kaybetmesi sebebiyle 50.000,00 TL manevi tazminat talep ettiği, ancak dava dilekçesinde ve yargılama sırasında her bir yakınının ölümü nedeniyle ayrı ayrı ne miktarda tazminat talebinin olduğu hususunda açıklama yapmadığı anlaşılmaktadır. Davacı ...'in kazada kardeşi ’ı ve yengesi ’yi kaybetmesi sebebiyle 50.000,00 TL manevi tazminat talep ettiği, ancak dava dilekçesinde ve yargılama sırasında her bir yakınının ölümü nedeniyle ayrı ayrı ne miktarda tazminat talebinin olduğu hususunda açıklama yapmadığı anlaşılmaktadır. Şu durumda, Bölge Adliye Mahkemesince, 6100 sayılı Kanun'un 31 inci maddesi gereğince davacı tarafa her bir davacı yönünden hangi olay kapsamında ne miktarda tazminat talebinde bulunulduğu sorulup davacıların talebinin buna göre değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken bu yönün gözetilmemesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir. 2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davacılar vekili ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir. VI. KARAR 1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekili ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacılar vekili ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacılar ve davalı ... Belediyesi Başkanlığına iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.