Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/1716 E. 2023/7356 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/856 Değişik İş SAYISI : İHK-2021/32380 HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü / İtirazın Reddi SAYISI : K-2021/106326 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir. ... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, 07.11.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı olarak şimdilik kaydı ile 5.100,00 TL tazminat ve rapor ücreti olarak 1.140,00 TL talep etmiş, yargılama sırasında talebini 227.226,45 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya 21.04.2021 tarihinde 46.161,46 TL ödeme yapılarak müvekkilinin ibra edildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile maluliyet durumunun Adli Tıp Kurumu tarafından belirlenmesini, kazanın iş kazası olması nedeni ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan gelir varsa mahsubu gerektiğini, tazminat hesabının aktüer bilirkişi tarafından TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılmasını, yeniden hesap yapılması halinde ödemenin güncellenerek mahsubu gerektiğini, aleyhlerine faize hükmedilmemesi ve davacı yararına hükmedilebilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. ... KARARI ...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...davalı tarafından davacının %8 maluliyet oranına ilişkin medikal değerlendirme raporunun sunulduğu, davacı tarafından Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nın 03.02.2021 tarihli raporunun sunulduğu, davacının kazaya bağlı maluliyet oranının Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre tespiti ve ödenmesi gereken bakiye tazminat bulunup bulunmadığının hesaplanması için bilirkişi heyet raporu alındığı, kök raporda davacının %29,2 oranında maluliyetinin belirlendiği, ancak hesaplamada davalı ödemesi sehven tenzil edilmediğinden ek rapor alındığı, ek raporda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı, davalı ödemesinin güncellenerek düşümü sonrasında bakiye sürekli iş göremezlik zararının 227.226,45 TL olduğunun tespit edildiği, davacı tarafından maluliyet oranının tespiti için alınan rapora dair 1.140,00 TL'lik ücret dekontunun dosyaya sunulduğu, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin tam vekalet ücreti olması gerektiği" gerekçesiyle davanın kabulüne, 227.226,45 TL'nin 04.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir. B. İtiraz sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; iş kazası kriterleri yönünden inceleme yapılmadığını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz oranına göre yapılması, müterafik kusur indirimi yapılması, uzlaşma olup olmadığının araştırılması gerektiğini, tedavi ve bakıcı gideri zararlarından sorumlu olmadıklarını, ticari faiz talebinin haksız olduğunu, baro pulu vs yargılama giderlerinden sorumlu olmadıklarını, davacı yararına hükmedilebilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "..Başvuruya konu kazanın iş kazası olduğu ve başvuran tarafa bu nedenle bir ödeme yapıldıysa kendi ödeyeceği tazminattan tenzili gerekeceği yönündeki iddia ve talebi ispat yükünün sigorta şirketine ait olduğu, sigorta kuruluşunun itirazında bu yönde ödeme yaptıklarına ilişkin bir iddia bulunmadığı, rücu hakkını (kusura dayalı) oluşturan bir iş kazası olduğuna ilişkin bir bilgi ve emare olmadığı, sigorta şirketinin SGK ödemesinin araştırılması gerektiğine yönelik itirazlarının reddi gerektiği, dosya içeriğinde ceza yargılaması aşamasında uzlaşma yapıldığına dair somut bir delil bulunmadığı, sigorta şirketince de bu hususu kanıtlayacak bir delil ve belge sunulmadığı, davacının rapor ücreti talebinin yerinde olduğu ve hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin tam vekalet ücreti olması gerektiği" gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; iş kazası kriterleri yönünden inceleme yapılmadığını, olayın iş kazası niteliğinde olduğunu, davacının peşin sermaye değeri ödemesi alıp almadığının araştırılması gerekirken müvekkili şirketin herhangi bir rücu ödemesi yapıp yapmadığı sorgulanarak hatalı karar verildiğini, kusur oranına itiraz ettiklerini, kullanılan hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz oranına göre yapılması gerektiğini, davacının ağır kusurunun illiyet bağını kestiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hatır taşıması olup olmadığının araştırılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını, maluliyet oranını kabul etmediklerini, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor hazırlanması gerektiğini, davacının sosyal güvenlik kuruluşlarından bir ödeme alıp almadığının tespitini, ceza soruşturması kapsamında uzlaşma olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kaza tarihinden itibaren faiz istenmesinin yerinde olmadığını, davacı yararına hükmedilebilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına göre davalı vekilinin aşağıda yer alan bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Davacı vekili, davacının meydana kazada yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp iş göremezlik tazminatı talebinde bulunmuştur. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının usulüne uygun şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Maluliyete ilişkin alınacak raporların kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre düzenlenmesi gereklidir. Davaya konu kaza tarihi 07.11.2019 olup, kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan yönetmelik Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'tir. Somut olayda, davacı tarafından sunulan ve maluliyet oranının tespitine yönelik olarak Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nca Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmiş olan 03.02.2021 tarihli raporda, davacının tedavi evrakı incelenerek ve fiziki muayenesi yapılarak trafik kazasına bağlı olarak davacıda omurgaya bağlı özür oranı %23 olarak belirlenmiştir. ... tarafından 17.06.2021 tarihli ara karar oluşturularak; davalının %8 maluliyet içeren medikal rapor sunduğu, maluliyet oranı hakkında taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğu belirtilerek, münhasıran kazaya bağlı maluliyet oranının Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre belirlenmesi için doktor bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, doktor bilirkişi tarafından düzenlenen 02.07.2021 tarihli raporda Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği (22 nci madde uyarınca) Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre davacının maluliyet oranı %29,2 olarak belirlenmiş ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu oran hükme esas alınmış, davalı tarafın maluliyet raporuna ilişkin olarak yaptığı itirazlar ise ... tarafından reddedilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya incelendiğinde, davacı tarafın ...'na başvuru yaparken dayandığı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı raporunun kaza tarihinde geçerli olan mevzuat hükümlerine (Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik) uygun şekilde ve davacının bizzat muayenesi yapılarak düzenlendiği, bu rapor hükme esas alınabilecek nitelikte olmasına rağmen Uyuşmazlık Hakem Heyetince kaza tarihinde yürürlükte olmayan mevzuat hükümlerine göre (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği) ve tek hekim imzalı başka bir maluliyet raporu alınarak bu rapor doğrultusunda karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından kaza tarihi itibari ile yürürlükteki Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenmiş olan 03.02.2021 tarihli rapor esas alınarak karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir. 3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulüne, ... kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 01.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.