Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/22183 E. 2023/11345 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/737 E., 2021/1047 K. HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul / davalının istinaf talebinin reddi, davacının istinaf talebinin kabulü Hayvancılık Bakanlığı Vekili İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2014/1626 E., 2018/975 K. Taraflar arasındaki destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili ve davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf talebinin kabulüne, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davacılardan ... lehine hükmedilen manevi tazminatın kesin olduğundan bahisle karar verilmiş ise de miktar itibari ile bu davacı lehine hükmedilen toplam tazminatın kesinlik sınırları içinde kalmadığı anlaşılmakla kesin olarak verildiği ifade edilen ibarenin kaldırılarak davalının, bu davacı açısından temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisinin davalı Bakanlığa bağlı Afyon Tarım İl Müdürlüğüne ait ve davalı ... şirketine sigortalı araç ile davalı kurum tarafından verilen görev emri üzerine seyir halinde iken asfaltın erimesi ve yağış nedeni ile yolun kayganlaşması sonucu direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde 27.04.2010 tarihinde meydana gelen kazada vefat ettiğini, kurumun müteveffayı yeterli sürücü ehliyeti ve belgesi olmamasına rağmen şoför olarak görevlendirdiğini, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinden sorumlu olduklarını, davalı ... şirketinin de ZMSS kapsamında ölüm ve sakatlanmadan sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının her iki davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı çocuklar Hasan ve Hanife için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı Emirdağ İlçe Tarım Müdürlüğüne izafeten Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından kaza tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili maddi tazminat talebini, 12.486,94 TL sinden davalı ... de sorumlu olmak üzere 106.512,94 TL olarak ıslah etmiştir. II. CEVAP Davalı ...Ş. vekili; 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, kazaya başka araç karışmadığını, bu nedenle uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanamayacağını, poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduklarını, davacıların murisinin sigortalı aracın sürücüsü olduğunu, davacıların sorumluluk sigortası kapsamında 3. kişi olarak kabul edilemeyeceğini, zarar hesabı için aktüer siciline kayıtlı bilirkişinin atanması gerektiğini, davacıların olaydan dolayı SGK 'dan ödeme alıp almadığının tespitini talep ettiklerini, faiz talebini kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekili; görev ve yetki itirazında bulunduklarını, olayda idarenin kusuru olmadığını, savcılık tarafından alınan raporda vefat edenin kazada kusuru bulunduğunun belirtildiğini, 50 km hız sınırı olmasına rağmen araç içinde yolcu ...'ın 60-70 km hız ile gittiklerini beyan ettiğini, B Sınıfı ehliyete sahip birinin su birikintisine girmemesi gerektiğini bileceğini, SCR belgesine dair iddiaları kabul etmediklerini, B sınıfı ehliyet ile bu araçların kullanılabileceğini, ilçe müdürlüğünde görevli personele görevlendirme için önce rızalarının alındığını, davacılara aylık bağlanıp bağlanılmadığının araştırılmasını ve manevi tazminat talebinin yersiz, hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " davacıların 27.04.2010 tarihinde meydana gelen kazada murislerinin vefatı nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep ettikleri, alınan kusur raporunda müteveffa sürücüsünün %100 oranında kazada kusurunun olduğu, davacıların zarar gören 3. kişi olmaları nedeni ile destek tazminatı alabilecekleri, yargılama sırasında davalı ... şirketinin davacılara 205.390,08 TL ödeme yaptığı, alınan hesap raporunda yapılan ödemenin güncel halinin tenzil edildiği, müteveffanın aldığı ücret dikkate alınarak yapılan hesaplama ile tazminat miktarının 12.486,94 TL'lik kısmından davalı ... de sorumlu olmak üzere bakiye 106.512,34 TL tazminat miktarının belirlendiği, davalı ... şirketinin dava tarihinden, davalı Bakanlığın ise kaza tarihinden itibaren faizden sorumlu olacağı, manevi tazminat yönünden ise tarafların sosyo-ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, davacıların ölene yakınlığı dikkate alındığında, davacı eş ... için 20.000,00 TL davacı ... için 15.000,00 TL davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği," gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 106.512,34 TL'nin (davalı ... şirketinin 12.486,94 TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalı ... yönünden dava tarihi olan 14.11.2014 tarihinden, davalı Bakanlık yönünden kaza tarihi olan 27.04.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, davacı eş Yasemen için 20.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.04.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Tarım ve Orman Bakanlığından alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; maddi tazminat hesaplamasının hatalı yapıldığını, davacı eşe ayrılan payın yetersiz olduğunu, sigorta şirketinin temerrüdünün kaza tarihi olması gerektiğini, faiz indiriminin hatalı yapıldığını, avans faizine karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminatın yeterli olmadığı belirterek kararı istinaf etmiştir. Davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekili istinaf dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, kazada kusurları olmadığını, tazminattan sorumlu olmadıklarını, vekalet ücretinin hatalı olduğunu, faiz türü ve başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, manevi tazminat miktarını kabul etmediklerini belirterek kararı istinaf etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "kazanın tek taraflı olarak gerçekleşmesi, müteveffa sürücünün olayda tamamen kusurlu olması, davacı eşin zarar gören 3. kişi konumunda olması nedeniyle kaza tarihi itibari ile yerleşik Yargıtay uygulamaları, ilgili HGK kararı ve olay tarihinde yürürlükte bulunan yasal mevzuat gereği destek tazminatı talep edebilmesi, davalı idarenin araç işleteni ve adam çalıştıran sıfatı ile tazminattan hukuki sorumluluğunun bulunması, davalı idarenin şoför kadrosundaki yetersizliği giderme görev ve sorumluluğunun olması, SGK'dan davacı eşe rücuya tabi ödeme yapılmadığına dair cevap verilmesi, davacı tarafa bağlanan ölüm aylıklarının rücuya tabi olmaması, davacı eş yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talep etme şartlarının oluşması ve hakkının bulunması, yine davacıların müteveffanın sağ eşi ve çocukları olması sebebiyle TBK'nın 56/2 maddesi gereğince davacı taraf lehine manevi tazminat şartlarının oluşması, yasal süresi içinde maddi manevi tazminat talep edilebilmesi, aracın trafik kayıt maliki olan davalı idarenin haksız fiil tarihinden itibaren faizden sorumlu olması, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte temerrüde düşmesi, davanın kabul ve reddine karar verilen kısımları üzerinden hesaplanan vekalet ücretlerinde hata olmaması, AAÜT'nin 10/2 maddesi gereğince manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesi halinde, davacı taraf lehine hükmedilen vekalet ücretini geçmeyecek şekilde davalı taraf lehine vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğinden, manevi tazminatın kısmen kabul ve kısmen reddedilen kısmı üzerinden taraflar lehine aynı miktarda vekalet ücreti takdirinde isabetsizlik bulunmaması, davacı eş ve müteveffaya gelirden eşit pay ayrılmasında bir usulsüzlük olmaması, kazaya karışan aracın kamu kurumuna ait resmi araç olması, ticari amaçla kullanılmaması, malikinin tacir olmaması nedeniyle yasal faize hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmaması, davacı çocuklar için hükmedilen manevi tazminatların hak ve nesafet kurallarına uygun bulunması, davacılar vekilinin ıslah dilekçesinde sadece bilirkişi raporunda belirlenen bakiye maddi tazminatın davalı taraftan tahsilini talep etmesi, davalı ... tarafından yargılamanın devamı sırasında ödenen tazminat yönünden davalı idareden faiz talebinin olmaması, mahkemece taleple bağlı kalınarak karar verilmesi ve mahkemenin gerekçesine göre davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf taleplerinin reddine karar verildiği, davacılar vekilinin istinaf dilekçelerine gelince, davalı ... tarafından yargılama sırasında yapılan ödemenin güncellenmeden tenzili gerekirken güncel halinin tenzil edilmesinin hatalı olduğu ancak davacı tarafın ıslah dilekçesindeki talebi ile bağlı kalınacağından fazlaya ilişkin hakkının saklı tutulmasına karar verildiği, olayın meydana geliş şekli duyulan acı dikkate alındığında, davacı eş için hükmedilen manevi tazminatın yeterli olmadığı 30.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesi gerektiği," gerekçesi ile davalı idarenin istinaf taleplerinin esastan reddine, davacı istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacı ...'un destek tazminatı davasının kabulü ile, 106.512,34 TL'nin (davalı ... 12.486,94-TL'sinden diğer davalı Tarım ve Orman Bakanlığı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere) davalı ...Ş. yönünden 14.11.2014 dava tarihinden, davalı Tarım ve Orman Bakanlığı yönünden 27.04.2010 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talep ve dava hakkının saklı tutulmasına, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile; davacı eş Yasemen için 30.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın 27.04.2010 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Tarım ve Orman Bakanlığından alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, kazadan dolayı sorumlu olmadıklarını, kazada tam kusurlu olan müteveffanın ölümü ile idare arasında illiyet bağı olmadığını, müteveffanın kazada müterafık kusuru bulunduğunu, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, vekalet ücretinin hatalı hükmedildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan ve davalı Bakanlığın işleteni olduğu aracın karıştığı 27.04.2010 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52, 53 ve 56 ncı, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; alınan kusur raporu ile sürücü olan müteveffanın kazada %100 oranında kusurlu bulunmasına, davalı kurumun işleten sıfatıyla oluşan zarardan sorumlu olmasına, reddedilen manevi tazminat açısından davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin, davacı vekiline hükmedilen vekalet ücretini geçemeyecek olmasına, davalı idarenin olayın gerçekleştiği tarihte temerrüte düşecek olmasına göre, karar usul ve kanuna uygun olup davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA, 492 sayılı Harçlar Yasası’nın 13/J maddesi uyarınca davalı Emirdağ İlçe Tarım Müdürlüğüne izafeten Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'ndan harç alınmamasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.10. 2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.