Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/2528 E. 2026/1918 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2017 E., 2025/746 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/61 E., 2023/135 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; Şişli İlçesi, ... Mahallesinde bulunan 53 pafta, 5 99... parsel sayılı, 344,08 m² sahalı taşınmazın tamamı dava dışı ... adına kayıtlı iken, 17.08.1961 tarihli ve 3941 yevmiye ile hibe yoluyla müvekkili adına tescil edildiğini, müvekkili ... Hastanesi Vakfının mal edinememe gerekçesiyle, Vakıflar İdaresince açılan dava neticesinde, İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/253 E., 1979/523 K. sayılı ilamı sonucunda, 01.11.1994 tarihli ve 4638 yevmiye ile ... adına olan tapu kaydının iptali ile eski malik adına tesciline karar verildiğini, daha sonra ilgili taşınmazın 09.06.2005 tarihli ve 6689 yevmiye numarası ile mirasçısına intikal ettiğini, 02.12.2009 tarihli ve ... yevmiye numarası ile 3. kişilere satıldığını, ilgili Vakfın mal edinememe gerekçesiyle; iktisap edemediği taşınmazın, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun (5737 sayılı Kanun) Geçici 7. ve 11. maddeleri gereğince, Vakfa bedelinin ödenmesi için başvurulmuşsa da, Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıflar Meclisince alınan 28.12.2009 tarihli ve 792/630 sayılı kararı ve 04.09.2012 tarihli ve 583/453 sayılı kararı ile taşınmazın 5737 sayılı Kanunun Geçici 7. ve 11. maddeleri kapsamında olmadığı gerekçesiyle; reddine karar verildiğini, müvekkili Vakfın mülkiyetinde olan taşınmazın tapu kaydı, geçerli olmayan bir gerekçe ile iptal edilerek mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, bahse konu taşınmazdaki tasarruf hakkı elinden alındığı için dava konusu taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin karşılığı olarak tazminat bedeline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; davacının öncelikle İdari Yargı yoluna müracaat ederek Vakıflar Meclis Kararını iptal ettirmesi gerektiğini, davacı tarafından 5737 sayılı Kanunun Geçici 11. maddesi kapsamında Vakıflar İdaresine tescil başvurusunda bulunulduğunu, yapılan başvurunun 5737 sayılı Kanunun Geçici 11. maddesi kapsamında olmadığından Vakıflar Meclisinin 04.09.2012 tarihli ve 583/453 sayılı kararı ile reddedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 1936 tarihli Beyanname ve dosya kapsamı incelendiğinde, taşınmazın ... adına kayıtlı iken, ... adına kaydedildiği, son olarak dava dışı 3. şahıs adına kayıtlı olduğu, bu kapsamda, taşınmazın mülkiyetinin geçiş şeklinin 5737 sayılı Kanunun Geçici 11. maddesi kapsamında olmadığı, Vakıflar Genel Müdürlüğünün daha önce almış olduğu kararla dosyadaki raporun ve oluşun uyarlı olduğu, taşınmaza ilişkin tazminat alacağının doğmadığı anlaşılarak koşulları oluşmayan davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu İstanbul İli, Şişli İlçesi, ... Mahallesi 5 99... parsel sayılı taşınmazın tedavüllü tapu kaydı incelendiğinde taşınmazın 29.12.1954 tarihinde cebri satış ile ... adına tescil edildiği, 17.08.1961 tarihinde davacı ... ... Hastahanesi Vakfına hibe suretiyle tescil edildiği, vakfın mal edinememesi sebebiyle davalı İdare tarafından açılan İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/253 E., 1979/523 K. sayılı kararıyla 01.11.1994 tarihinde yeniden ... adına hükmen tescil edildiği, 09.06.2005 tarihinde mirasçısı ... adına intikal edip 02.12.2009 tarihinde ise dava dışı ... ve ...'e satış suretiyle temlik edildiği, davacı Vakıf tarafından Vakıflar Genel Müdürlüğüne yapılan başvurunun ise 28.12.2009 tarihinde reddedildiği, Vakıf adına olan tapu kaydı vakfın mal edinememe sebebiyle iptal edilerek eski malikine döndürülerek, satış suretiyle 3. kişi adına tescil edildiği, somut olayda Geçici 11/c maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığından davanın reddine yönelik verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; dosyada mevcut Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesi kararlarında başlangıcından itibaren mal edinememe gerekçesi ile tapu kaydının iptali ile eski malik adına tescilin mülkiyet hakkı ihlali olduğunun vurgulandığını, mal edinmenin engellenmesinin Anayasadaki eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, emsal mahkeme kararlarının sunulduğunu, kanuni engel olmamasına rağmen sadece 1974 tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına dayanılarak tapuların iptal edildiğini, 33 yıl boyunca müvekkili vakfa ait olan tapunun bir kez iptal edildikten sonra ister Hazine ya da Genel Müdürlük adına kayıtlı iken 3. kişilere geçsin, ister eski malikten 3. kişiye geçsin müvekkil vakfın mülkiyet hakkının ihlal edilerek ortadan kaldırıldığının açık olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın Vakfın mal edinemeyeceği gerekçesiyle, mülkiyetinin kaybı sebebiyle dava tarihindeki rayiç bedelin tespit edilerek tahsili istemine ilişkindir. Eldeki davada davaya konu taşınmazın 29.12.1954 tarihinde cebri satış ile ... adına tescil edildiği, 17.08.1961 tarihinde davacı ... ... Hastahanesi Vakfı'na hibe suretiyle tescil edildiği, vakfın mal edinememesi sebebiyle davalı İdare tarafından açılan İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/253 E., 1979/523 K. sayılı kararıyla 01.11.1994 tarihinde yeniden ... adına hükmen tescil edildiği, 09.06.2005 tarihinde mirasçısı ... adına intikal edip 02.12.2009 tarihinde ise dava dışı kişilere satış suretiyle temlik edilmiştir. Somut olayda 5737 sayılı Kanunun Geçici 11/c maddesi "1936 beyannamesinde kayıtlı olup kamu kurumları adına tescilli olan mezarlıkları ve çeşmeleri, tapu kayıtlarındaki hak ve mükellefiyetleri ile birlikte bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren oniki ay içinde müracaat edilmesi halinde, Meclisin olumlu kararından sonra, ilgili tapu sicil müdürlüklerince cemaat vakıfları adına tescil edilir.Cemaat vakıfları tarafından satın alınmış veya cemaat vakıflarına vasiyet edildiği veya bağışlandığı halde, mal edinememe gerekçesiyle Hazine veya Genel Müdürlük adına tapuda kayıt edilen taşınmazlardan üçüncü şahıslar adına kayıtlı olanların Maliye Bakanlığınca tespit edilen rayiç değeri Hazine veya Genel Müdürlük tarafından ödenir." hükmünü içermekle, bu maddenin, dava konusu taşınmaz Hazine veya Genel Müdürlük adına tapuda kayıtlı olmadığından bahisle uygulanması mümkün olmadığından davanın reddine yönelik verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.