Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2016/2215 E. 2016/2453 K.

MAHKEMESİ Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki genel kurul kararının iptali, tespit, tescil, mümkün olmazsa bedelin tahsili, eksik iş bedeli ve gecikme tazminatı davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı şirket vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. Davacı vekili, müvekkilinin de aralarında bulunduğu arsa sahipleri ile davalı... arasında 23.03.2012 tarih ve 006159 yevmiye no'lu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca arsa sahiplerine düşen bağımsız bölümlerin paylaşımı ile ilgili olarak arsa sahiplerince kurulan kooperatifçe Yenimahalle 1. Noterliği'nin 15.06.2015 tarih ve 18777 yevmiye no ile düzenleme şeklinde kur'a çekilişi yaptırıldığını, müvekkilinin kooperatif üyesi ve aynı zamanda arsa sahibi olduğu halde kur'aya dahil edilmediğini, ayrıca yüklenici şirketin daireleri teslimde geciktiğini, ortak alanlarda ve müvekkiline düşen bağımsız bölümde eksik imalatlar bulunduğunu ve sözleşme dışında fazla daire imal ettiğini ileri sürerek, davalı kooperatifin genel kurulunda alınan kur'a çekilişine ilişkin kararın iptaline, tarafların anlaşamamaları nedeniyle hangi bağımsız bölümlerin kime düşeceğinin tespiti, fazla imalatlardan hissesine düşen kısmın adına tesciline, mümkün olmaması durumunda 1.000,00 TL bedelin davalılardan tahsiline, ayrıca 1.000,00 TL gecikme tazminatı ve 1.000,00 TL eksik iş bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın kur'a çekilişinin iptali, fazla imalatlardan davacı payına düşen kısmın davacı adına tescili veya bedelinin tahsili istemine ilişkin olduğu, davacının arsa maliki ve kooperatif üyesi olduğu, kooperatif üyesinin kooperatife karşı açacağı davanın ticari dava sayılacağı, davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliği nedeniyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Kararı, davalı şirket vekili temyiz etmiştir. Dava, davacının üyesi bulunduğu davalı kooperatifin genel kurulunda alınan kur'a çekilişine ilişkin kararın iptali ile tarafların anlaşamamaları nedeniyle hangi bağımsız bölümlerin kime düşeceğinin tespiti ve ayrıca arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca kendi yasal payına düşen fazla imalatın tespiti, tescili, mümkün olmaması durumunda ise bedelinin sözleşmede öngörülen teslim tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsili, kira tazminatı ve eksik iş bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, bu haliyle uyuşmazlık biri arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümlerinin, diğeri ise kooperatifler hukukuna ilişkin hükümlerin uygulanmasını gerektiren iki ayrı talep içermektedir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinden doğan davalar yazılı yargılama usulüne tabi olup, arsa payına dayalı somut uyuşmazlık yönünden ise davalı yüklenici tacir olup, arsa sahibi davalılar tacir olmadığından, buna göre davanın 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hukuk davası (nispi ticari dava) olmadığı, aynı maddede TBK'nın 470. vd. maddelerine atıf yapılmadığından davanın mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığı, buna göre Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğunun kabulü gerekir. Öte yandan, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesinin yürürlükte bulunduğu dönemde Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasında iş bölümü ilişkisi mevcut iken, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun’un 5. maddesinin 3 ve 4. fıkra hükümlerinde yapılan değişiklikle Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak değiştirilmiş ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Ancak, 6335 sayılı Yasa’nın 38. maddesi uyarınca 6102 sayılı TTK’na eklenen geçici 9. madde ile bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin, bu kanunun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce açılan davalarda uygulanmayacağı, bu davaların açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir. Kooperatif ile ortağı arasındaki ortaklık ilişkisinden doğan davaların 1163 sayılı Kanun'un 99. maddesinde ticari dava olduğu kabul edilmiş ise de, münhasıran Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu öngörülmemiştir. Buna göre 01.07.2012 tarihinden önce açılan bu tür bir davada Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü niteliğinde olup, münhasıran iki tarafın arzularına tabi olmayan işlerden olmadığından, davalı tarafça bu yönde ve süresinde bir itiraz olmadığı sürece bu husus re'sen dikkate alınamaz ve Asliye hukuk mahkemeleri 01.10.2011 tarihinden önce açılan davalarda miktar yönünden görevli ise, bu tarihten 01.07.2012 tarihine kadar açılan davalarda davanın niteliğine göre görevli ise davaya bakmalıdır. 01.07.2012 tarihinden sonra açılan davalarda ise, Asliye Hukuk, Asliye Ticaret mahkemeleri arasında görev ilişkisi bulunduğundan, üye ile kooperatif arasındaki uyuşmazlıkların 1163 sayıl Kooperatifler Kanunu'nun 99/1. maddesi uyarınca aynı yasada düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaların, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılacağı gözetilmelidir. 6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesi uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir. Somut olayda, dava, kooperatif üyeliğine dayalı olan istem bakımından, 01.07.2012 tarihinden sonra açıldığından, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca ticari dava niteliğini haiz işbu davaya Ticaret Mahkemesince bakılmalıdır. Diğer yandan, 1163 sayılı Kooperatifler Yasa'sı kapsamındaki uyuşmazlıklar da ise, aynı Yasa'nın 99. maddesi uyarınca basit yargılama usulüne tâbi olup, iki istemin farklı yargılama usulüne tabi olması nedeniyle birlikte görülmeleri mümkün değildir. Diğer yandan, her iki istem bakımından Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki görev ilişkisi nedeniyle aynı sıfatta mahkemeler olmadıkları için her iki talebin, arada bağlantı bulunsa da, davalı aynı mahkemeye birleştirilerek davasının açılması ve aynı mahkemece görülmesi HMK'nın 166/1. madde hükmü uyarınca mümkün olmadığından, aynı mahkemeye açılan bu istemlerin davalarının ayrılması zorunludur. Bu açıklamalar ışığında mahkemece genel kurul kararının iptaline ilişkin kooperatif hakkında açılmış bulunan davanın işbu dosyadan tefrik edilerek, HMK'nın 114/1-c ve 115/2. madde hükümleri uyarınca davanın usulden red kararı verilerek, dosyanın Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, davalı ... hakkında açılan ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri kapsamındaki taleplerine ilişkin dava yönünden, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu dikkate alınarak işin esasına girilerek sonuçlandırılması gerekirken, yazılı şekilde davanın salt kooperatif genel kurul kararının iptaline ilişkin olduğu gerekçesiyle, Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğinden bahisle davanın usulden reddi doğru olmamıştır. Öte yandan, görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesine ve HMK'nın 20. madde gereğince talep halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, yetki ile ilgili herhangi bir tartışma ve değerlendirme yapılmamış olmasına ve esasen yetki hususunun görevli mahkemece karara bağlanması gerekmesine rağmen hüküm fıkrasında ayrıca "yetkili mahkeme" ibaresinin de yazılmış olması da doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı şirket vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı şirket yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 19.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.