Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2026/1805 E. 2026/4387 K.

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz incelemesinin murafaalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nın 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi: Erzurum 5. İcra Dairesinin 2019/4188 Esas sayılı dosyasında başlatılan ilamsız icra takibinde borçlu vekili; 43 81... Parselde kayıtlı A Blokta bulunan 1 numara Bağımsız Bölüm üzerindeki haczin İİK’nın 82/12. maddesi uyarınca kaldırılması istemiyle mahkemeye başvurduğu, İlk Derece Mahkemesince, borçlu tarafından meskeniyet şikayetine konu olan taşınmaz üzerinde şikayet tarihinden evvel, zorunlu olmayan ipotek tesis edildiği, borçlunun eşi tarafından ipoteğin fekki ile ilgili dava açılmışsa da, her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmesi gerektiği, meskeniyet şikayetinde bulunulduğu tarihte, ipoteğin kesinleşmiş mahkeme kararı ile kaldırılmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği, şikayet eden borçlu vekilinin istinaf yoluna başvurduğu, Bölge Adliye Mahkemesince, aynı gerekçelerle istinaf başvurusunun esastan reddedildiği, anılan kararın şikayet eden vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır. Borçlunun daha önce ipotek ettiği taşınmazı hakkında sonradan haczedilmezlik şikayetinde bulunabilmesi için, ipoteğin mesken kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmuş ipoteklerden olması gerekir. Zira, zorunlu olarak kurulan ipoteğin meskeniyet şikayetine engel teşkil etmeyeceği ilkesi, bu ipoteğin sosyal amaçlı olarak verilen kredinin teminatını oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında, borçlunun serbest iradesi ile kurduğu ipotekler, adı geçenin daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddiasında bulunmasını engeller. Somut olayda, taşınmaz üzerinde haciz tarihinden önce 12.11.2015 tarihinde ... lehine tesis edilmiş ipoteğin mevcut olduğu, ancak Erzurum 2. Aile Mahkemesinin 24.10.2023 tarih ve 2022/52 E. 2023/557 K. sayılı kararı ile ipoteğin kaldırılmasına karar verildiği, kararın 26.11.2025 tarihinde kesinleştiği görülmektedir. Söz konusu ipotek, taşınmazın aile konutu olduğunun tespit edilmesi ve eşin rızasının alınmaması nedeniyle kaldırılmış olduğundan anılan ipotek, kurulduğu andan itibaren geçersiz olup, meskeniyet şikayetine engel değildir.

O halde, mahkemece meskeniyet şikayetinin esasının incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ: Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile,yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 06/01/2026 tarih, 2025/1805 E.- 2026/83 K. sayılı istinaf talebinin esastan reddine ilişkin kararının KALDIRILMASINA, Erzurum 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 07.02.20 25... /114 E. 2025/49 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.