Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025/6017 E. 2026/2609 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/630 Esas, 2023/817 Karar

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar asıl davada davalı-birleşen davada davacı ...Ş. vekili ile asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... Akaryakıt ve Petrol Ür. Nak. Oto. İnş. Tur. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ile birleşen davada verilen asıl ve ek karar birleşen davada davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR I. DAVA 1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında bayilik sözleşmesi ve protokol imzalandığını, 14.08.2007 tarihli protokolde ... Petrol Dağıtım A.Ş.'nin yükümlülüklerinin düzenlendiği "... tarafından bayiye bayilik hizmet bedeli olarak 900.000,00 USD + KDV verilecektir." hükmünün yer aldığını, devamında "istasyona uygulanacak kurumsal kimlik yapım bedeli ile bayiye verilecek ariyet malzemelerinin bedelinin ... tarafından ödeneceği, söz konusu bayilik hizmet bedelinin 2 taksit halinde ödenmesi, ilk taksit ödenmesinin intifa tesis edilmesi ve banka teminat mektubu veya ipotek alınması, davalının müvekkilinden istenen belgeleri eksiksiz tamamlamasından sonra 500.000,00 USD, ikinci taksitin inşaat tamamlandıktan ve istasyonun faaliyete geçmesi sonrasında 400.000,00 USD'nin bayinin ...'ye keseceği hizmet bedeli faturası karşılığı bayiye ödeneceği" hükmüne yer verildiğini, davalının bugüne kadar süresinde olmamakla birlikte 700.000,00 USD + KDV (826.000,00 USD)'yi ödediğini, müvekkilince 200.000,00 USD + KVD tutarı 236.000,00 USD'yi 28.01.2010 tarihli fatura tanzim edilmesine rağmen ödemediğini, alacağın tahsili amacıyla girişilen takibe davalının itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; müvekkilince davalıya KDV dahil 826.000,00 USD bayilik hizmet bedelinin 18.04.2008 tarihli fatura karşılığında ödendiğini, davalı ...'in müşterek müteselsil kefil olduğunu, davalının uzunca bir süre müvekkilinden mal alımı yapmadığını, istasyonda müvekkiline ait ürün satışını gerçekleştirmediğini, İzmit 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/18 Değişik İş sayılı dosyası ile petrol istasyonunda 19.02.2009 tarihinde yapılan keşifte istasyonda kimsenin bulunmadığı, elektriğinin kesik ve istasyonun çalışır vaziyette olmadığının tespit edildiğini, bayi tarafından satışa başlama tarihinin 14.11.2007 olarak taahhüt edilmesine karşın ilk satışa başlama ve müvekkili şirketten mal alımının 30.04.2008 tarihinde beş ay gecikme ile yapıldığını, sözleşme ve protokol gereği davalı tarafından müvekkiline 200.000,00 USD miktarlı teminat mektubu ya da 1.000.000,00 TL miktarlı ipotek tesis edilmesi gerekirken bunların yerine getirilmediğini, yapılan tespit sonrasında davalının uyarılara karşın mal alımını gerçekleştirmemesi nedeniyle müvekkilince 19.06.2009 tarihinde sözleşmenin haklı nedenlerle feshedilip bayilik hizmet bedeli, taahhüdü ihlal cezası, mal alımından kaynaklanan borç, kâr mahrumiyeti cezası ve sözleşmenin feshinden kaynaklanan cezai şartın ödenmesinin ihtar edildiğini, feshin davalı tarafça 26.10.2009 tarihli ihtarname ile kabul edilerek müvekkilince davalı şirkete bayilik sözleşmesi çerçevesinde verilen kurumsal kimlik ve logolarının alınmasının talep edildiğini ancak ödeme yapılmadığını, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ...Ş. vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

2.Davalılar vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin dava konusu istasyonda kiracı olup, taşınmazın maliki ..'un davacı ...Ş.'ye on beş yıllık intifa hakkını vermesi koşuluyla istasyonun inşasının davacı tarafından üstlenildiğini, sebepsiz zenginleşenin mülk sahibi olmasından dolayı kiracı olan müvekkilinden hizmet bedelinin istenemeyeceğini, sözleşme ve protokoldeki edimlerin sırasının önemli olduğunu, müvekkiline 236.000,00 USD eksik ödeme yapıldığını, ilk edimi davacının ifa etmediğini, bayilik hizmet bedeli olarak ödenecek meblağa ilaveten istasyona uygulanacak kurumsal kimlik bedelinin de davacı tarafından ödenmediğini, müvekkilinin davacıdan aldığı 826.000,00 USD bayilik hizmet bedelinin tamamının istasyonun inşasına harcandığını, kendi edimini yerine getirmeyen davacının haksız olarak sözleşmeyi fesih ederek müvekkilini zarara uğrattığını, müvekkili şirket yetkilisinin cenazesi olması sebebiyle istasyonun bir gün kapalı olduğu esnada yapılan tespite dayalı olarak sözleşmenin fesih edilmesinin haksız olduğunu, talep edilmesine karşın davacı tarafından müvekkili şirkete yakıt verilmediğini, buna rağmen az yakıt satıldığı gerekçesiyle sözleşmenin feshinin de haksız olduğunu, ... Piyasa Düzenleme Kurumu'na süresinde başvuru yapılmasına karşın beş ay sonra lisans verilmesi nedeniyle müvekkili şirketin elinde olmayan sebeple faaliyete geçmesindeki gecikmeden sorumlu tutulamayacağını, beş yıl için verilen bayilik hizmet bedeli ödemesinde iki yıla yakın bayilik yapılmasına karşın iki yıla isabet eden tutar düşülmeden talepte bulunulmasının da haksız olduğunu, davacının cezai şart, kâr mahrumiyeti, taahhüdü ihlal alacağının doğmadığını savunarak birleşen davanın reddini istemiştir.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, birleşen davacının talep edebileceği bayilik hizmet bedeli 694.856,00 USD olup birleşen davacının takip talebinde ise 826.000,00 USD karşılığı 1.059.728,60 TL olarak gösterdiği gözetilerek, toplam Türk Lirası üzerinden kabulüne karar verilen 694.856,00 USD çarpılıp talep edilen 826.000,00 USD' ye bölünmek suretiyle bulunan 891.475,51 TL‘ye karar verilmesinde bir isabetsizliğin görülmediği, kurun davacının takip talepnamesinde gösterilen TL karşılığı esas alınarak hesaplandığı birleşen davada davaya konu icra takip tarihinin 07.01.2010 olduğu, yürürlükte bulunan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesi uyarınca %40 oranında tazminata hükmedilmesi gerekirken %20 oranında tazminata hükmedilmesinde ve davanın kabul oranına göre de davacı yararına hesap edilen vekâlet ücretinin 82.744,59TL hesaplanması gerekirken 75.027,09 TL hesaplanmasında hata yapıldığı, vekâlet ücreti takdirinde de isabet görülmediği gerekçesiyle asıl davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, birleşen davada davalı şirketin istinaf itirazlarının yapılmamış sayılmasına, davalı ...’ün istinaf başvurusunun reddine, birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, önceki hükümde kesinleşen hususlar aynen korunmak suretiyle, esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, asıl davada davanın reddine, davalının kötüniyet tazminat isteminin reddine, birleşen davada Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2010/167 E. sayılı dosyasında yapılan takipte 1.314.291,25 TL asıl alacak, 112.697,11 TL işlemiş faiz toplamı (davalılardan ..., 1.314.291,25 TL asıl alacaktan sorumlu olmak kaydıyla) 1.426.988,36 TL'ye yönelik itirazın iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %18 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı 1.426.988,36 TL'nin %40'ı 572.795,34 TL (Nergiz'in sorumluluğu asıl alacak 1.314.291,25 TL'nin %40'ı 525.716,50 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı isteğinin reddine karar verilmiş, 01.10.2025 tarihli ek kararıyla da birleşen davada davalı ...'ün süresinde temyiz harçları ve giderleri yatırılmadığından temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm, asıl davada davalı, birleşen davada davacı ...Ş. vekili ile asıl davada davacı, birleşen davada davalı ... Akaryakıt ve Petrol Ür. Nak. Oto. İnş. Tur. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, birleşen davada verilen asıl ve ek karar birleşen davada davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 1.Bölge Adliye Mahkemesince, bozma ilamı sonrasında asıl davanın reddine, birleşen davanın ise birleşen davalı ... yönünden 1.314.291,25 TL asıl alacaktan sorumlu olmak üzere kabulüne karar verilmiş, hükmün birleşen davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine 01.10.2025 tarihli ek kararla temyiz harç ve giderlerinin yatırılmaması nedeniyle birleşen davalı ... vekilinin temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş, ek karara ve asıl karara karşı birleşen davalı ... vekili temyiz talebinde bulunmuştur. Birleşen davalı ...'ün, adli yardım talebinin bozma ilamı öncesinde Ankara 9. Asliye ... Mahkemesinin 17.12.2021 tarih, 2014/436 E. sayılı dosyasında kabulüne, Dairemizin bozma ilamı sonrasındaki istinaf aşamasında ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince 01.10.2025 tarih, 2025/630 E., 2025/817 K. sayılı ek kararı ile adli yardım talepli temyiz dilekçesine ilişkin gerekli temyiz harç ve giderlerin yatırılmaması nedeniyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki, adli yardım talebinin Ankara 9. Asliye ... Mahkemesinin 2014/436 E. sayılı kararı ile kabul edilmiş olması nedeniyle adli yardım 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 335/3 hükmü uyarınca hükmün kesinleşmesine kadar devam edecektir. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesinin ek kararı yerinde olmadığından anılan bu ek kararın kaldırılmasına ve birleşen davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin incelenmesine karar vermek gerekmiştir.

2.Bölge Adliye Mahkemesince HMK'nın 373/3 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davada davalı, birleşen davada davacı ...Ş. vekili ile asıl davada davacı, birleşen davada davalı ... Akaryakıt ve Petrol Ür. Nak. Oto. İnş. Tur. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, birleşen davada davalı ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

V. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen davada davalı ... vekilinin Bölge Adliye Mahkemesinin ek karara ilişkin temyiz itirazının kabulüyle Ankara Bölge Adliye Mahkemesin 22. Hukuk Dairesinin 01.10.2025 tarih, 2025/630 E., 2025/817 K. sayılı ek kararının kaldırılmasına, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalı, birleşen davada davacı ...Ş. vekili, asıl davada davacı, birleşen davada davalı ... Akaryakıt ve Petrol Ür. Nak. Oto. İnş. Tur. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ile birleşen davada davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının ayrı ayrı reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, alınmadığı anlaşılan 97.477,57 TL temyiz ilam harcı ile 3.608,50 TL temyiz başvuru harcının HMK'nın 339. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde adli yardımdan yararlanan temyiz eden davalılardan alınmasına, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ... Petrol Dağıtım A.Ş.'ye yükletilmesine, 05.05.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.