Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/6535 E. 2024/6682 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/842 Esas, 2023/375 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. ... ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/349 E., 2021/62 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davacı-karşı davalı-birleşen davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR I. DAVA 1.Asıl davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 21.10.2019 tarihinde verilmiş olan 2017/14443 tescil numaralı BİR TÜR PİN - OTOMATİK SÖNDÜRME SİSTEMİ isimli faydalı model belgesinin sahibi olduğunu, buluşun olası yangın çıkma ihtimali olan her alanda kullanıldığını, davalı firmaların bu sistemin üretim, satış, dolum, bakım, pazarlama ve reklamını yaptıklarını tesbit ettiklerini, muhataplara ihtarname gönderilmesine rağmen hukuka aykırı eylemlerine devam ettiklerini beyan ederek tecavüzün men’ine, ref’ine; tecavüz oluşturan ürünlere bunların üretiminde kullanılan alet ve teçhizata ve kanıtlara el konularak imhasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2- Birleşen 2020/60 E. sayılı dosyanın davacısı Demiralp Ltd. Şti. vekili dilekçesinde, davaya konu faydalı modelin, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 83/1 ve 551 sayılı KHK'nın 5, 7, 9. maddelerinde belirtilen yenilik unsurunu taşımadığını, davaya konu buluş ile SMK 83. maddesinde belirtilen tekniğin bilinen durumunun aşılmadığını, davaya konu buluşun bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlilikte açık ve tam olarak tanımlanmadığını, faydalı modelin bizzat model sahibi tarafından da başvuru tarihinden çok önce piyasada kullanıldığını, davalının kötüniyetli olarak hareket ettiğini ileri sürerek faydalı model tescilinin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3-Birleşen 2020/25 E. sayılı dosyasında davacı Orse Yangın... Ltd Şti. vekili, davalının 2017/14443 tescil numaralı otomatik söndürme sisteminin bir buluş niteliği taşımadığını, yalnız müvekkilince değil sektördeki bir çok firma tarafından, davalının tescil başvurusundan çok önceki tarihlerden beri kullanılmakta olduğunu, müvekkilinin ürünlerinden ve faaliyetinden bağımsız olarak da davaya konu faydalı modelin, 2007 tarihli "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik" kapsamında muhtelif yerlerde bahse konu edildiğinin faydalı model konusu ürünlerin yaklaşık 1990'lü yıllardan bu yana yurt dışından ithalatının yapılarak Türkiye'de satışının gerçekleştirildiğini, tekniği sektördeki birçok firma tarafından bilinen, hiçbir yenilik unsuru barındırmayan, dolayısıyla da buluş basamağı içermeyen söz konusu sistemin faydalı model tescilinin yapılmasının uygun olmadığı ileri sürerek TR 2017 14443 Y numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

4- Birleşen 2020/153 E. sayılı dosyasında davacı vekili, 6769 sayılı Kanunu gereği yenilik şartını yerine getirmeyen davalıya ait 2017/14443 nolu faydalı model tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP 1.Asıl davada davalı Alara Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin 2002 yılından bu yana yangından korunma otomasyon ve güvenlik konularında bağımsız proje ve danışmanlık hizmetleri verdiğini, davacının iddia ettiği tecavüz filinin bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Asıl davada davalılar- karşı dava davacıları ..., ... AŞ, Kpam Kılavuz Ltd. Şti., Mistok Ltd. Şti., Seha Ltd. Şti., Seyfettin Başkurt- Yansavar Sanayi Ticaret, Tam- Tüp Ltd. Şti., Universal Grup Ltd. Şti. vekilleri cevap ve karşı dava dilekçesinde; davacı tarafın tecavüz iddialarının hiçbir somut delile dayandırılmadığını, bunun yanı sıra, davacı tarafın tescil ettirdiği 2017/14443 sayılı faydalı modeli ile sektördeki bütün yangın söndürme firmalarını bu tür hukuki işlemlerle rahatsız etmesi ve ticari itibarını zedelemesi sebebiyle, davalılardan "..." adına hareketle, karşı davanın ikame edilerek, davacı taraf adına tescilli, 2017/14443 numaralı faydalı model belgesinin 6769 sayılı Kanun'un ilgili maddelerine istinaden hükümsüz kılınmasını talep etmek zorunluluğunun hasıl olduğunu, davacı – karşı davalıya ait faydalı model belgesinde sözü edilen "Bir Tür Pin - Otomatik Söndürme Sistemi"nin, üretim endüstrisinde çok eskiden beri kullanımda olan bir metot olduğunu, davacı tarafından tescil edilen ürünün bu hali ile 2010 yılından beri hem Türkiye'de, hem de dünyada üretilmekte ve satılmakta olduğunu ileri sürerek asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile davacı- karşı davalı adına 2017/14443 tescil numarası ile tescil edilen "Bir tür Pin Otomatik Söndürme Sistemi" buluş başlıklı faydalı model belgesinin, hükümsüzlüğüne karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

3-Asıl davada davalı Demiralp Ltd. Şti., müvekkili şirketin sistemi ve uygulama protokolünün davacı şirketin faydalı modelinden farklı olduğunu, sistemlerin çalışma şekillerinin de farklı bulunduğunu, ayrıca başvuruda bir uzmanın uygulamaya koyabileceği nitelikte yeterli, açık ve tam bir anlatımının olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir..

4- 2020/60 E. birleşen davanın davalısı ... Köroğlu vekili cevap dilekçesinde; asıl davanın kabulüne, müvekkiline karşı açılmış bulunan davaların reddine karar verilmesini istemiştir.

5-Birleşen 2020/25 E. sayılı dosyasında davalı ... Köroğlu vekili cevap dilekçesinde; davacının açmış olduğu hükümsüzlük davasının mesnetsiz olduğunu, zaman kazanmaya yönelik bulunduğunu, müvekkilinin faydalı model belgesi aldığı ürün hakkında ilgili Kurum tarafından yurt içi ve yurt dışında kapsamlı araştırma raporu hazırlandığını, dünyada benzeri bulunmadığı aşikar olan buluş hakkında açılan hükümsüzlük davasının soyut ve mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

6-Birleşen 2020/153 E. sayılı dosyasında davalı ... Köroğlu vekili cevap vermemiş, sonraki tarihli sunmuş olduğu dilekçesi ile işbu dosyanın asıl dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, karşı davalı adına kayıtlı TR 2017/14443 numaralı faydalı model belgesinin istemlerinin bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlilikte açık ve tam olarak tanımlandığı, asıl ve birleşen dosyalara sunulan tüm deliller (dokümanlar/yayınlar) önceki tarihli web siteleri dikkate alındığında karşı davalı adına kayıtlı TR 2017/14443 numaralı faydalı model belgesinin 1 numaralı bağımsız isteminin ve ona bağlı 2-13 numaralı bağımlı istemlerinin yenilik kriterini taşımadığı gerekçesi ile asıl davanın her bir davalı yönünden ayrı ayrı reddine, karşı davanın ve birleşen 2020/60, 2020/25, 2020/153 E. sayılı davaların ayrı ayrı kabulüne ve davaya konu TR 2017/14443 sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm asıl dava davacısı, karşı ve birleşen davaların davalısı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesince, dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda karşı davalı adına kayıtlı TR 2017/14443 numaralı faydalı model belgesinin istemlerinin bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlilikte açık ve tam olarak tanımlandığı ancak asıl ve birleşen dosyalara sunulan tüm deliller ile önceki tarihli web siteleri dikkate alındığında karşı davalı adına kayıtlı TR 2017/14443 numaralı faydalı model belgesinin 1 numaralı bağımsız isteminin ve ona bağlı 2-13 numaralı bağımlı istemlerinin yenilik kriterini taşımadığının belirlendiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve izlemeye yeterli olduğu, davacının itirazlarının mahkemece karşılandığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, faydalı model tescilinden ... haklara tecavüzün tespiti, men ve ref'i, karşı dava ve birleşen davalar ise faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl dava davacısı, karşı ve birleşen davaların davalısının temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 23.09.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.