Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022/2447 E. 2023/6755 K. – Faydalı Modelin

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1071 Esas, 2022/51 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2017/562 E., 2018/345 K. Taraflar arasındaki faydalı modelin devir ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü. I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin mimar olduğunu, kendi alanı ile ilgili buluş ve tasarımlarının mevcut olduğunu, müvekkili ile davalının müvekkilinin tasarladığı ve faydalı model ve tasarıma konu ettiği "hareketli panel paravan" mekanizmasının üretim ve satışı için davalı ile adi ortaklık oluşturarak bir distribütör vasıtasıyla piyasaya açılmayı hedeflediklerini, fakat bu konuda sonuç alamadıklarını, davalının bir süre sonra müvekkiline ait paravanları ve tasarımları kullanarak kendine aitmiş gibi paylaşıp satış yaptığını, hatta müvekkiline ait tasarımların ve faydalı modellerin üretildiği kalıbı da imalatta kullandığını, ayrıca davalının 2016/02070 başvuru numarası ile faydalı model başvurusu yaptığını, davalı lehine tescil edilen bu faydalı modelin müvekkiline ait olduğunu ileri sürerek gerçek buluş ve hak sahibinin müvekkili olduğunun tespiti ile davalı adına kayıtlı faydalı modelin müvekkiline devrine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin öğretmen ve kimyager olduğunu, bilgi ve tecrübesi ile bulduğu faydalı modeli adına tescil ettirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın faydalı modelin kendisine ait olduğunuve gerçek hak sahibpliğini her türlü delille ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların uzunca bir dönem ticari ilişki içerisinde olduklarını ve müvekkilinin bu ortaklıkta kendi fikri haklarını kattığını, müvekkilinin tasarımlara ilişkin çizimleri ve kalıpları davalıya gösterdiğini, davalının da satış ve pazarlama için destek olacağını söylediği ancak geçen zaman içerisinde davalının müvekkiline ait çizim ve kalıplarından faydalanarak kendi adına satış yapmaya başladığını ve kendi adına tescil ettirdiğini, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesindeki dosyanın delil niteliğinde olduğunu, tanık beyanında açıkça müvekkiline ait çizimlerin kopyalandığının belirtildiğini, ancak mahkemenin bunu değerlendirmediğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık beyanının davacı iddialarını ispatlamaya yeterli olmadığı, davacı tarafça dosyaya bir sözleşme sunulmadığı gibi dinlenen tanık beyanında taraflar arasıdaki bir ortaklıktan bahsedilmediği, davacının iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalı adına tescilli faydalı modelin gerçek hak sahibi olduğunun tespiti ve faydalı modelin belgesinin davacıya devri taleplerine ilişkin olup, uyuşmazlık, gerçek hak sahipliğine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi 3. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.