Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2024/1331 E. 2024/11600 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Ceza Dairesi Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesinin, 12.10.2023 tarihli ve 2022/1549 Esas, 2023/1715 Karar sayılı kararının temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü: Sanığın, hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşme kararını temyizde hukuki menfaatinin bulunmadığı anlaşılmakla, sanığın temyiz isteminin, 5271 sayılı CMK'nın 298/1 maddesi gereği REDDİNE, Tebliğname’ye uygun olarak, sayın ... ve sayın ...'ın karşı oyu ile oy çokluğuyla REDDİNE, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304/1 maddesi uyarınca Adıyaman 3. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.10.2024 tarihinde karar verildi. KARŞI OY Sanık hakkında Adıyaman 3. Asliye Ceza Mahkemesince resmi belgede suçundan mahkumiyetine ve 5 yıl süreyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair verilen kararın kesinleşmesinden sonra sanığın denetim süresi içerisinde suç işlediğinden bahisle ihbarda bulunulmuş, yargılama sonunda sanığın denetim süresi içerisinde suç işlediği anlaşılmış olmakla hüküm aynen açıklanmıştır. Kararın sanık müdafi tarafından istinaf edilmesi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesi ''sanık hakkında resmi belgede sahtecilik işlediğinden bahisle cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmış ise de dava zamanaşımının gerçekleştiği anlaşıldığından zamanaşımı nedeniyle davanın düşürülmesine karar verilmiştir. Bu kez sanık tarafından beraat kararı verilmesi gerektiğinden bahisle mahkumiyet hükmü temyiz etmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğnamede; sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan verilen mahkumiyet hükmünün Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesince bozularak sanık hakkındaki kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesi ile hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, derhal beraat kararı verilebilecek haller dışında, zamanaşımı nedeniyle düşme hükümlerine yönelik sanığın temyizde hukuki yarar bulunmadığından temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesi uyarınca reddi talep olunmuştur. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonunda; sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşme kararını temyizde hukuki menfaatinin bulunmadığı anlaşılmakla, sanık müdafiinin temyiz isteminin, 5271 sayılı CMK'nın 298/1 maddesi gereği Tebliğname’ye aykırı olarak, oy çokluğuyla reddine, karar verilmiştir. Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık sanık müdafiinin istinaf mahkemesince verilen zamanaşımından düşme kararını temyizde hukuki yararı olduğu ancak tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nin 302/1. maddesi uyarınca esastan reddedilmesi gerektiğine yöneliktir. Ayrıntıları Ceza Genel Kurulunun 24.12.2013 tarih ve 2013/8-333 esas , 2013/624 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere 5271 sayılı CMK'nun 223/8. maddesinde düzenlenen davanın düşmesi kararı mahkumiyeti önleyici sonuç doğurduğundan mahkumiyet ve ceza verilmesine yer olmadığına gibi hükümlere göre sanık lehine olan bir hüküm türüdür. Ancak kanunun 223. maddesinin birinci fırkasında sayılan hükümlerden sanık açısından en lehe olan hüküm ise hiç şüphesiz beraat kararıdır. Dolayısıyla hakkında davanın düşmesi kararı verilen sanık veya müdafiinin bu kararı, beraat kararı verilmesi gerektiği talebi ile temyiz etmelerinde hukuki yarar bulunmakta olup, bunun dışında davanın düşmesi kararını temyizde hukuki yarar bulunmamaktadır. Denilmek suretiyle sanık veya müdafiinin davanın düşmesi kararını beraat kararı verilmesi gerektiği talebi ile temyiz etmelerinde hukuki yararın olduğu kabul edilmiştir. Nitekim emsal olaya ilişkin Ceza Genel Kurulunun 27.09 2023 tarih ve 2023-6-7 esas , 2023-481 karar sayılı ilamında; dava zamanaşımının, önemli ölçüde, çeşitli sebeplerle muhakemenin yavaş işlemesi ve yargılamaların makul sürede sonuçlandırılamaması sonucunda gündeme geldiği düşünülecek olursa, bu durumda beraat yerine düşme kararı verilmesi, devletin üzerine düşeni yapmamasının sonuçlarının sanığa çektirilmesi anlamına gelecektir. Zira muhakeme, dava zamanaşımı süresi içerisinde sonuçlandırılabilseydi beraat edecek olan sanık, kendi dışında sebeplerle muhakeme uzadığı için beraat imkânından yoksun bırakılmaktadır. Böyle bir durumda beraat yerine düşme kararı verilmesi hem CMK'nın 223. maddesinin 9. fıkrasının hem de sanık haklarından birçoğunun ihlali anlamına gelmektedir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinin ikinci fıkrası; "Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz sayılır." şeklinde düzenlenmiş olup Anayasa’nın 38. maddesinin dördüncü fıkrası da buna paralel olarak; "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz." hükmüne yer vermiştir. Hukuk devletinin bir gereği olan bu ilke nedeniyle, bir kimsenin suçluluğunun kesinleşmiş yargı kararıyla ispat edilmiş olmasına kadar, o kişinin suçsuz olduğu varsayılacaktır. Bu şekilde suç isnadı altındaki kimselerin lekelenmemesi amaçlanmaktadır. Ceza yargılamalarında amaç, maddî gerçeğin hiçbir kuşkuya yer bırakılmaksızın ortaya çıkarılmasıdır; kuşkunun bulunması hâlinde, mahkûmiyet kararı verilmesi ceza hukukunun genel ilkelerine aykırıdır. Böyle bir ilkenin kabul edilmesinin sebebi, bir suçlunun cezasız kalmasının bir masumun mahkûm olmasına tercih edilmesidir; başka bir ifade ile masumluk karinesidir. Suçluluğunun kesin hükümle sabit olmasına kadar sanığın suçsuz sayılması anlamına gelen masumiyet karinesi ve aralarında sıkı bir ilişki olan lekelenmeme hakkı kişinin toplum nezdinde onurunu, şerefini korumaya yönelik ve adil yargılanma hakkı kapsamında da önemli olan iki haktır. Lekelenmeme hakkı adil yargılanma hakkı kapsamındaki masumiyet karinesiyle yakından ilişkilidir. Yargılamanın soruşturma ve kovuşturma evrelerinde adil yargılanma hakkı kapsamındaki ilkelere dikkat edilerek hareket edilmelidir. Lekelenmeme hakkının ve masumiyet karinesinin korunması anlamında önemli olan durumlardan birisi de failin hakkındaki suçlamalar ile ilgili beraat kararı almasıdır. Anılan karar ile kişinin atılı suçu işlemediği sabit olup bu şekilde toplum nezdinde zarar görmesinin önüne geçilmektedir. Masumiyet karinesi kural olarak, hakkında bir suç isnadı bulunan ve henüz mahkûmiyet kararı verilmemiş kişileri kapsayan bir ilkedir. Suç isnadı mahkûmiyete dönüşen kişiler açısından ise artık hakkında suç isnadı olan kişi statüsünde olmadıkları için masumiyet karinesi iddiasının geçerli bir dayanağı kalmamaktadır. Ancak ceza davası sonucunda kendisine isnat edilen suçu işlemediğinin sabit olduğu veya suçu işlediğine kesin olarak kanaat getirilemediği ve bu nedenle sanık hakkında beraat kararı verilen durumlarda kişi hakkında masumiyet karinesinin devam ettiğinin kabulü gerekir. Yargılamanın geldiği aşama itibarıyla hakkında beraat kararı verilmesi gereken sanık yönünden zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmesi durumunda ise sanığın atılı suçu işleyip işlemediği hususu açığa çıkarılamamış olacağından bu durumun lekelenmeme hakkının ve masumiyet karinesinin yani adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olacağı kabul edilmelidir. Beraat kararı verilebilecek durumlarda artık zamanaşımı nedeniyle düşme kararı değil sanığın daha lehine olan beraat kararı verilmesi gerektiği kabul edilmiş, dolayısıyla, sanık yada müdafiinin sanık hakkında verilen kararın beraat kararı verilmesi gerektiğinden bahisle hukuki yararının bulunduğu benimsenmiştir. Tüm bu açıklamalar ışığında; sanığın, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesince verilen düşme kararını beraat kararı verilmesi gerektiğinden bahisle temyiz etmekte hukuki yararının bulunduğu kabul edilerek, temyiz talebinin 5271 sayılı CMK'nın 298/1 maddesi gereğince değil farklı gerekçeyle 5271 sayılı CMK'nin 302/1. maddesi uyarınca esastan reddedilmesi gerektiği düşünüldüğünden sayın çoğunluğun görüşüne iştirak etmiyoruz.