Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/5781 E. 2025/15837 K.

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/357 E., 2024/476 K. İLK DERECE MAHKEMESİ: ... İş Mahkemesi SAYISI : 2019/207 E., 2023/5 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edimekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisi ...'ün 24.12.2018 günü meydana gelen iş kazasında vefat ettiğini iddia ederek maddi ve manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda müvekkili şirketin hiçbir kusurunun ve sorumluluğunun bulunmadığını, davacıların taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, müteveffanın müvekkili şirket ile herhangi bir iş ilişkisinin bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir. 2.Davalı ... şirketi cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu zararlandırıcı olayın iş kazası olduğunun Kurum tarafından tespit edildiği, SGK tarafından hazırlanan 13.09.2021 tarihli tahkikat sonucunda davalı işverenin %60 oranında, davacının da yine %40 oranında kusurlu olduğu sonucuna varıldığı, Mahkemece aldırılan 25.01.2022 tarihli kusur raporunda davalı ... Enerji şirketinin %60 oranında, davacının ise %40 oranında kusurlu olduğu sonucuna varıldığı, Mahkemece aldırılan 06/06/2022 tarihli kusur raporunda da yine davalı ... Enerji şirketinin %60 oranında, davacının ise %40 oranında kusurlu olduğu sonucuna varıldığı, SGK tarafından hak sahiplerine bağlanan gelir bağlandığı, 23.08.2021 tarihinde aldırılan aktüerya raporunda hak sahiplerine yapılan ödemeler düşülmek suretiyle hesaplama yapıldığı, denetime elverişli olarak hazırlanan rapor ile ıslah dilekçesi doğrultusunda davacının maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, bununla birlikte davalı ... Şirketi... yönünden, söz konusu şirketin diğer davalı şirkete anahtar teslim iş verdiği, sorumluluğunun ve husumetin bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "somut olayda; çözümlenmesi gereken sorun davalılar arasındaki hukuki ilişkinin işveren-aracı ya da üst alt işveren biçiminde olup olmadığıdır. 4857 sayılı Kanun'un 2/6 maddesi gereğince aracıdan söz edebilmek için öncelikle üst işveren ve bunun tarafından ortaya konulan bir iş olmalı ve bu işverenden görülmekte olan bu işin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler bir iş alt işverene devir edilmelidir. ... ...Üretim San. ve Tic. A.Ş. ile ... Müh. İnş. Turizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan Yüklenici Sözleşmesine göre; İki davalı şirket arasında "2 adet gaz motorunun ve bunlara ait yardımcı sistemlerin demontesi, nakliyesi ve montesi; kazan ve kazana ait yardımcı sistemlerin imal edilerek gaz motorlarına monte edilmesi" işi ile ilgili olarak 05.07.2018 tarihinde Yüklenici Sözleşmesi imzalanmıştır. İmzalanan sözleşmede işin konusunun" ... Emet - Gaz Motorlarının Sökümü Projesi (“Proje-1”) kapsamında ... Mahallesi Trafo Merkezi Yakını ... adresinde ... Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait sahada yer alan 2 adet gaz motoru ve bunlara ait Ek. 1'de listelenen yardımcı sistemleri demontajı, araçlara yüklenmesi, İşyeri’ne nakliyesi ve İşyeri’nde montajı; 2 adet gaz motorunun ve bunlara ait yardımcı sistemlerin İşyeri’nde monte edilmesi ile birlikte ... MTU Gaz Motorları ve Kazan imalatı Projesi (“Proje-2’') kapsamında, söz konusu gaz motorlarından elde edilen ısı enerjisi ile sıcak su üretmek üzere bir kazanın ve kazana ait yardımcı sistemlerin imal edilerek gaz motorlarına monte edilmesi" olduğu yani uzmanlık gerektiren bir işin yükleniciye anahtar teslim olarak yaptırıldığı anlaşılmıştır. Yine dava dosyasında yer alan davalı ... ...Üretim San.ve Tic. A.Ş.'nin iş alanının tanımında; "...; elektrik üretimini- 4,5 HW lık MAN gaz türbini ile sağlamaktadır. Türbine ait atik ısı kazanında ve doğal gaz kazanlarında üretilen buhar bölgesel ısıtmada kullanılmaktadır. Santralde tüm sistemi kontrol eden DCS (Distribution Central System) sistemi kuruludur. Ayrıca bütün sistemlerin kendine ait birer PlC kontrol sistemi de vardır. Tüm sistem monitörlerden izlenebilmektedir." olduğu görülmüştür. Bu davalının santral işlettiği/enerji ürettiği anlaşılmaktadır. SGK İşe Giriş Bildirgesi ve SGK İşten Ayrılış Bildirgeleri ile SGK Hizmet Dökümü’ne göre; ..., 15.12.2018 tarihinde 2.3320.01.01.1567548.035.30.69 sicil numaralı davalı ... ...İnş. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. isimli işyerinde (İş Kolu:3320) “7126.01- Boru Döşemecisi" meslek adı ve kodu ile işe başlamış; vefatı nedeniyle 03.01.2019 tarihinde aynı iş yerinden aynı meslek adı ile işten ayrılmıştır. Yani müteveffanın davalı ... Enerjinin sigortalısı olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki madde 12. Yüklenicinin İşin Yapılması Sırasında Uyacağı Genel Esaslar başlıklı 12.12 maddesinde 3. fıkrada yüklenicinin işverenin talimatlarına uymak zorunda olduğu sözleşme hükümleri incelendiğinde işin tamamında denetim ve kontrol yetkisini elinde tuttuğu, hal böyle olunca işin anahtar teslimi devrinin söz konusu olmadığı ortadadır. ...'nin işverenlik sıfatı ortadan kalkmadığından aralarındaki ilişkiyi asıl-alt işveren ilişkisi olarak değerlendirmek gerekir. Bunun sonucunda da İş Kanununun 2/6 maddesi gereğince hüküm altına alınacak tazminattan, asıl işveren olarak Bilenerjinin’nin kusuru bulunmasa bile sorumluluğu yoluna gitmek gerekirken, sözleşme ve ekleriyle fiili durum yanlış yorumlanarak, işin anahtar teslimi verildiğinden ve kusurunun bulunmadığından bahisle davalıya yönelik davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Bu itibarla, davacıların istinaf itirazları yerindedir." gerekçesiyle; I- Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, II- İlk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi hükmü yerine geçmek üzere; III-davanın kısmen kabulü ile a-610.263,26 TL maddi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, b-79.785,23 TL maddi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine, c-107.485,10 TL maddi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, ç-153.132,25 TL maddi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, d-124.267,95 TL maddi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, e-80.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine, f-40.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, g-40.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine, ğ-30.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine, h-30.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

ı-5.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, i-5.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, j-5.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, k-5.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/20198 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, l-5.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, m-5.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, n-5.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03/01/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davalı ... ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; a.Müvekkili şirket ile diğer davalı ... Enerji arasında asıl işverenlik - alt işverenlik ilişkisi bulunmadığını, müvekkili şirket ile diğer davalı ... Enerji arasında imzalanan Yüklenici Sözleşmesindeki işin kalitesi ve denetimine ilişkin düzenlemelerin olağan sınırlar içinde olup, sözleşmenin anahtar teslimi özelliğini değiştirmediğini, b. Müvekkili şirketin, asıl işveren sıfatına sahip olmadığından, sorumluluğunun kusura göre tespiti gerektiğini ve somut olayda kusuru bulunmadığını, c. Meydana gelen iş kazasında tek kusurlunun ... ... olduğunu, d.... ...'ün anne ve babası adına hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının fahiş olduğunu, davacı ...'ün evlenme olasılığı indiriminin hatalı hesaplandığını, hesap bilirkişi raporunda ... ...'ün maaşının yanlış hesaplandığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 1.İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işverenin, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğu iken, 4857 sayılı Kanun'un 77. ve devamı bir kısım maddeleri 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 37. maddesiyle, 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmış olup, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir. 2. Buna göre, 6331 sayılı Kanun’un "İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesinde: "İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede; a)Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar. b)İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar. c)Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır. ç)Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu gözönüne alır. d)Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışında ki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır." hükmü düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un 5. maddesinde de risklerden korunma ilkeleri düzenlenmiştir. Buna göre maddede, "İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur: a)Risklerden kaçınmak, b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek, c)Risklerle kaynağında mücadele etmek, ç)İşin kişilere uygun hale getirilmesi için iş yerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek, d)Teknik gelişmelere uyum sağlamak, e)Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek, f)Teknoloji, iş organizasyonu çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek, g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine öncelik vermek, ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek." hükmü yer almaktadır. 3. Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümünün genel çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, “çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü” olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı birtakım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5. maddede, işverenin anılan yükümlülükle gerçekleştireceği korunma sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise, işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu hususlar belirlenmiştir (Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.20 13... /21-1 02... /1456 sayılı kararı). 4. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. ve 5. maddeleri ile bunu uygun olarak çıkarılan iş güvenliği yönetmelikleri hükümleri, işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler olarak değerlendirilmelidir. Bu sebeple mevzuatta yer alan teknik iş güvenliği kurallarına uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak, işveren sadece anılan yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı önlemlere aykırı davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır. 5. Öte yandan, objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştürmez. Çünkü, bu halde dahi işverenin sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Kusurun objektifleştirilmesi kriterinin yanısıra, Türk Borçlar Kanunu’nun 417/2. maddesinin, Anayasa hükümleri ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesi kapsamında yorumlanması da işverenin sorumluluğunu oldukça genişletecektir. 6.Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda; işvereni zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluk halinden kurtaracak olan durum iş sağlığı ve güvenliği alanındaki ihmalleri ile oluşan zarar arasındaki uygun nedensellik bağının kesildiğini ispat etmekten ibarettir. Hukuk Genel Kurulu’nun 20.03.20 13... /21-1121 E. 2013/386 sayılı kararında da belirtildiği üzere uygun nedensellik bağı üç durumda kesilebilir. Bunlar mücbir sebep, zarar görenin kusuru ve üçüncü kişinin kusurudur. Bu hallerden birinin varlığı halinde işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. 7.İş kazası tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 74. maddesine göre hukuk hakimi zarar verenin kusuru olup olmadığına karar vermek için ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. 8. Öte yandan, asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2. maddesinin 6. fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler. 9.Alt işverenden söz edebilmek ve asıl işvereni, aracının borçlarından sorumlu tutabilmek için bir takım zorunlu unsurlar bulunmaktadır. a)İşyerinde işçi çalıştıran bir asıl işveren bulunmalıdır. Sigortalı çalıştırmayan “işveren” sıfatını kazanamayacağı için, bu durumdaki kişilerden iş alanlar da aracı sayılmayacak ve anılan madde kapsamında dayanışmalı sorumluluk doğmayacaktır. b)Bir başka işveren, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde iş almalı ve sigortalı çalıştırmalıdır. c)İşverenlik sıfatını, alınan işte ve o iş nedeniyle sigortalı çalıştırılması sonucunda kazanmış olması aranacaktır. Bu kişinin diğer bir takım işyerlerinde çalıştırdığı sigortalılar nedeniyle kazandığı işverenlik sıfatının sonuca etkisi bulunmamaktadır. d)İşverenden alınan iş, işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir işyeri olarak değerlendirilebilecek nitelikte olmamalıdır, aksi halde iş alan kimse aracı değil, bağımsız işveren niteliğinde bulunacaktır. e)İşin bütünü başka bir işverene bırakıldığında, iş anahtar teslimi verildiğinde veya işveren kendi iştigal konusu olmayan bir işi kendisi sigortalı çalıştırmaksızın bölerek ihale suretiyle farklı kişilere vermişse, iş sahibi (ihale makamı) Yasanın tanımladığı anlamda asıl işveren olmayacağından, bir alt-üst işveren ilişkisi bulunmayacaktır. f)Alt işverenin aldığı iş, işverenin asıl işinin bölüm ve eklentilerindeki işin bir kesimi ya da yardımcı işler kapsamında bulunmalıdır. Asıl işverenden alınan iş, onun sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir nitelik taşımaktaysa, işi alan kimse alt işveren değil, bağımsız işveren sayılacaktır. Bu noktada belirleyici yön; yapılan işin, diğerinin bütünleyici, yardımcı parçası olup olmadığıdır. İş yerindeki üretimle ilgili olmayan ve asıl işin tamamlayıcısı niteliğinde bulunmayan bir işin üstlenilmesi halinde, alt işverenden söz etme olanağı kalmayacak, ortada iki bağımsız işveren bulunacaktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24.05.1995 tarihli ve 1995/9-273-548 sayılı kararı da aynı yöndedir.) 10.Uyuşmazlık davalılar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifade ile asıl işveren-alt işveren(taşeron) ilişkisi olup olmadığı, davalı ... ... A.Ş.'nin hükmedilen tazminatlardan sorumlu olup olmadığı noktasındadır. 11.Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; kazalı sigortalının davalı Forant Enerji ... Ltd. Şti. nezdinde boru döşemecisi olarak çalıştığı, davalılar ... ...Üretim San.ve Tic. A.Ş. ile ... Müh. İnş. Turizm. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan 05.07.2018 tarihli Yüklenici Sözleşmesi ile "2 adet gaz motorunun ve bunlara ait yardımcı sistemlerin demontesi, nakliyesi ve montesi; kazan ve kazana ait yardımcı sistemlerin imal edilerek gaz motorlarına monte edilmesi" işi ilişkin anlaşıldığı görülmektedir. 12.Söz konusu yapım işi sırasında kazalı sigortalının, 24.12.2018 günü tarihinde ısınmak için demir kova içerisindeki yanan odunların üzerine kutu kola içerisindeki tineri kutusuyla birlikte döktüğü, dökülen tinerin patlaması neticesinde yaralanarak hastaneye kaldırıldığı ve tedavisi devam ederken 03.01.2019 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır. 13.... inceleme raporunda olayın iş kazası olarak kabul edildiği, davalı işveren ... Şirketinin %60 oranında kusurlu, kazalı ... işçinin ise %40 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği görülmektedir. Aynı olaya ilişkin yürütülen ceza davasının ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/307 Esas sayılı dosyası ile görüldüğü, sanık ...'ın ... Şirketinin sahibi olduğu, meydana gelen olay nedeniyle asli kusurlu olduğunun tespit edildiği ve mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmaktadır. 14. Eldeki dosyada, iki ayrı kusur heyeti tarafından düzenlenen bilirkişi raporlarında, iş kazasının meydana gelmesinde davalı ... ...Üretim San.ve Tic. AŞ.'nin işi anahtar teslimi aldığından kusuru olmadığı; davalı ... Müh. İnşaat Turizm Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nin %60 oranında, kazalının çalışma alanında dikkatsiz davranışı nedeniyle kendinin ve diğer çalışanların hayatını tehlikeye atması sonucu %40 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince işbu kusur bilirkişi raporlarında tespit edilen kusur oranlarına itibar edildiği, davalı ... Şirketi yönünden ise işin anahtar teslimi devrinin söz konusu olmadığı, Bilenerjinin işverenlik sıfatı ortadan kalkmadığından aralarındaki ilişkinin asıl-alt işveren ilişkisi olarak değerlendirmek gerektiği, bunun sonucunda da İş Kanunu'nun 2/6 maddesi gereğince hüküm altına alınacak tazminattan, asıl işveren olarak Bilenerjinin kusuru bulunmasa bile sorumluluğu yoluna gidilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmedilen tazminatlardan sorumlu tutulduğu anlaşılmaktadır. 15.Bu açıklamalardan yola çıkılarak somut olayda, davalılar arasında imzalanan 05.07.2018 tanzim tarihli sözleşmede ile "2 adet gaz motorunun ve bunlara ait yardımcı sistemlerin demontesi, nakliyesi ve montesi; kazan ve kazana ait yardımcı sistemlerin imal edilerek gaz motorlarına monte edilmesi" işi ... Enerji şirketine verilmiştir. İmzalanan işbu sözleşmede işin konusunun" ... Emet - Gaz Motorlarının Sökümü Projesi (“Proje-1”) kapsamında ... Mahallesi Trafo Merkezi Yakını ... adresinde ... Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait sahada yer alan 2 adet gaz motoru ve bunlara ait Ek. 1'de listelenen yardımcı sistemleri demontajı, araçlara yüklenmesi, işyerine nakliyesi ve işyerinde montajı; 2 adet gaz motorunun ve bunlara ait yardımcı sistemlerin işyerinde monte edilmesi ile birlikte ... MTU Gaz Motorları ve Kazan imalatı Projesi (“Proje-2’') kapsamında, söz konusu gaz motorlarından elde edilen ısı enerjisi ile sıcak su üretmek üzere bir kazanın ve kazana ait yardımcı sistemlerin imal edilerek gaz motorlarına monte edilmesi" olduğu anlaşılmaktadır. 16. Somut uyuşmazlıkta dosya kapsamındaki tüm bilgi, belgeler, tanık beyanları, ceza dosyası, kusur bilirkişi raporları ve özellikle davalılar arasında düzenlenen "2 adet gaz motorunun ve bunlara ait yardımcı sistemlerin demontesi, nakliyesi ve montesi; kazan ve kazana ait yardımcı sistemlerin imal edilerek gaz motorlarına monte edilmesi işi" sözleşmesi dikkate alındığında; taraflar arasında anahtar teslimi sözleşme ile davalı ... ... A.Ş. nin diğer davalı şirkete iş yaptırdığının ve ihale makamı konumunda bulunduğu, kazalının çalıştığı işin .......A.Ş. amaç, kapsam ve görevinin iştigal konusu arasında olmadığı, bu nedenle asıl işveren olarak sorumlu tutulamayacağı, öte yandan davalı ... şirketinin kusur bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere herhangi bir haksız fiilinin saptanamadığı, kusur sorumluluğu kapsamında işbu şirkete atfı kabil kusur bulunmadığı dolayısıyla 3 üncü kişi sıfatıyla da sorumlu bulunmadığının anlaşılması karşısında davalı ... Şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde müteselsil sorumluluğuna karar verilmesi doğru olmamıştır. 17. O halde, davalı ... ... A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları dikkate alınarak Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır .

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ...A.Ş.. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 2.Peşin alınan temyiz harcının ilgilisinden alınmasına, 3.Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.