Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/9951 E. 2026/302 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1224 E., 2024/1558 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2019/135 E., 2023/27 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü; I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya 01.10.2016 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak; davacının çalışmalarının bildirildiği bir kısım iş yerlerinin sahte olduğundan bahisle iptal edilen sigortalılık süreleri nedeni ile yaşlılık aylığı şartlarının da oluşmadığından bahisle davacının yaşlılık aylığı iptal edilerek borç bildirildiğini, davacının İzmir 4. İş Mahkemesi’nin 2014/485 E sayılı dosyasında açtığı işçilik alacağı davasında 19.06.2012 – 17.04.2014 tarihleri arasında aralıksız çalıştığının kabulü ile davanın kabul edildiğini, kararın Yargıtay tarafından onandığını, davacının davalı ...’na bağlı İstihkam Okulunda .... Merkez Komutanlığı’nda yemekhane bölümünde yemek servisi, bulaşıkların toparlanıp merkez birimine taşınması ve şoförlük işlerinde çalıştığını, davacının taşeron olan.... Gıda … AŞ’deki çalışmalarından 2013/Şubat ayındaki çalışmalarının, .... Yemek … AŞ’deki çalışmalarından da 2013/Aralık – 17.04.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının eksik bildirildiğini beyanla davacının davalı ...’na bağlı taşeron şirketler nezdinde 19.06.2012 – 17.04.2014 tarihleri arasında aralıksız olarak çalıştığının, 01.10.2016 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığı ve davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının taşeron şirketlerin işçisi olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. 3.Davalı ... (.... Gıda Servis Hizmetleri AŞ ) vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davada şirkete husumet düşmediğini, Balıkesir’de bulunan Ordu Donatım Komutanlığı ile aralarındaki sözleşmenin bir yıllık olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. 4.Davalı....Otomasyon Temizlik Gıda San. ve Tic. AŞ tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1- 2...0 TC Kimlik numaralı davacı ...’in, davalı ...’nın taşeronu olan ... sicil sayılı.... Servis Hizm. A.Ş. işyerinde 19.06.2012 - 18.06.2013 tarihler arasında 353 gün fiili çalıştığı, 7 gün istirahatli olduğu, tüm çalışmalarının davalı Kuruma bildirildiği anlaşıldığından bu dönem yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 2- 2...0 TC Kimlik numaralı davacı ...’in, davalı ...’nın taşeronu olan ... sicil sayılı .... Otomasyon Temizlik Gıda Sanayi Ve Ticaret A.Ş. İş yerinde 19.06.2013 – 17.04.2014 tarihleri arasında asgari ücretle ve hizmet akdi ile 299 gün çalıştığının (257 gün fiili,42 gün ücretsiz izinli olmak üzere) tespiti ile fiili çalışma süresinden 70 günlük çalışmasının davalı Kuruma bildirilmediğinin tespitine 3-Davacı ...'in 01.10.2016 tarihinde emekliliğe hak kazanmış olduğunun tespitine, aksi yöndeki 2...6 tahsis numaralı dosyadan aylıkların iptaline dair Kurum işlemlerinin iptaline, davacının bu işlem nedeni ile davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının davalı ...’nın işçisi olmadığını, şirketler ile Bakanlık arasında istisna akdi bulunduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum tarafından tespit edilen hususların aksinin yazılı belge ile kanıtlanmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti ile davacının yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti, aksine kurum işleminin iptali ve Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemlerine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum ile davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Dosya kapsamı incelendiğinde, davalı ... ile diğer davalılar .... Okulları A.Ş. ve... Otomasyon Temizlik Gıda San. ve Tic. A.Ş. arasında asıl-alt işverenlik ilişkisinin varlığı kabul edilmişse de, asıl işverenliğin Kanun’un işverene yüklediği mali yükümlülükler, prim borçları nedeniyle alt işverenle birlikte müştereken müteselsilen sorumlu olacağının hükümde gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

3. Diğer yandan davacının davalı ... taşeronu, alt işveren ..... Okulları....Gıda Servis Hizmetleri A.Ş.) nezdindeki çalışmalarının tespiti talebine yönelik olarak, talebine konu dönemdeki tüm çalışmalarının davalı Kuruma bildirildiğinin anlaşılması karşısında, Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, talebe konu çalışma sürelerinin Kuruma bildirildiğinden bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan 1 ve 2 no.lu bendin silinerek yerine, "1-Davalı ....Gıda Servis Hizm. A.Ş.) hakkında açılan davanın sübut bulunmadığından reddine, 2-Davacı ...’in, davalı ...’nın taşeronu olan davalı ..... Otomasyon Temizlik Gıda Sanayi Ve Ticaret A.Ş. İş yerinde 19.06.2013 – 17.04.2014 tarihleri arasında kuruma bildirilenler dışında 70 gün daha asgari ücretle ve hizmet akdi ile çalıştığının tespiti ile prim borçlarından asıl işveren ...'nın, alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunun tespitine," ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.