Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/9407 E. 2024/9409 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2023/574 E., 2024/126 K. KARAR : Ret Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünden yetim aylığı almakta iken kendisine Karaman SGK İl Müdürlüğü tarafından 01.09.2010 tarihindeki çalışması nedeniyle maaşının kesildiğini ve toplamda 6.697,21 TL borcunun olduğunu bildiren yazı gönderildiğini, müvekkilinin bu yazı üzerine SGK İl Müdürlüğüne gittiğinde ise kendisinin davalı şirket olan Orion Temizlik Ltd. Şti.nde 01.09.2010 tarihinde 1 gün çalıştığının bildirildiğini, bu nedenle maaşının kesildiğinin ve borç çıkarıldığının bildirildiğini, ancak müvekkilinin 2010 yılında öğrenci olması nedeniyle hiçbir şekilde ve hiçbir yerde çalışmadığını, müvekkilinin işveren şirketi tanımadığını, 2010 yılında İstanbul'a gitmediğini, kendisine herhangi bir ücret ödenmediğini, ücret bordrosu, işe giriş ve çıkış bildirgesi imzalamadığını belirterek müvekkilinin 2010 yılı Eylül ayındaki 1 gün çalışmasına dair bildirimin ve sigortalılığın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ölen babasından dolayı bekar olması ve herhangi bir sigorta koluna tabi çalışması şartıyla yetim aylığı bağlandığını, ancak davacının 07.08.2010 tarihinde işe girdiğini ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a kapsamında sigortalı çalıştığının tespit edildiğini, bu nedenle 01.09.2010 tarihinden itibaren aylığının kesildiğini ve yersiz ödenen tutarın davacıya borç çıkarıldığını, bu borcun ortaya çıkmasına davacının şahsi hatasının neden olduğunu, davacının işe ilk girdiği tarihten itibaren bunu Kuruma bildirmesinin ve yetim aylığının kesilmesini istemesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı Orion Temizlik Lojistik Danışmanlık San. ve Tic. Tld. Şti. davaya cevap vermemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 18.03.2021 tarihli ve 2019/927 E., 2021/162 K., sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının davalı şirket tarafından davalı Kuruma bildirilen 2010 yılı Eylül ayındaki 1154047 numaralı işyerinde 1 günlük çalıştığına dair bildirimin ve 1154047 işyeri numaralı davalı şirket tarafından gösterilen sigortalılığının iptaline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 21.12.2021 tarihli ve 2021/1173 E., 2021/2248 K., sayılı kararıyla; denetim raporu, tanıkların beyanları ile İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin, 15.06.2023 tarihli ve 2023/2474 E., 2023/6959 K. sayılı kararıyla; davacı adına ... sicil no.lu davalı iş yerinden satış elemanı olarak süresinde işe giriş bildirgesinin ve işten ayrılış bildirgesinin sistem üzerinden Kuruma bildirildiği, Kurum tarafından davalı şirkete ait ... sicil no.lu iş yeri ilgili düzenlenen denetim raporunun değerlendirme ve sonuç bölümüne ilişkin kısmı dosya içinde mevcut olmadığından iş yerinin sahte işyeri olup olmadığı anlaşılamamış olmakla birlikte Kurumun davacının sigortalılığını iptal ettiğine dair bir bilgi ve belgenin dosya içinde mevcut olmadığı göz önüne alındığında, Kurumca geçerliği kabul edilmiş işe giriş bildirgesi karşısında tanık anlatımlarına üstünlük tanınamayacağı göz önünde bulundurularak, yöntemince araştırma yapılmak suretiyle bir karar verilmelidir, gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile SGK Esenler Sosyal Güvenlik Merkezinin davalı şirket ile ilgili 25.08.2017 tarih ve 2017/AK-405530/125 sayılı denetim raporu ile davalı şirketin sahte iş yeri olmadığı, iş yerinde fiili çalışmanın bulunduğunun tespit edildiği belirtilmiş olup, ayrıca SGK'dan gelen yazı cevabına göre davacının iptal edilen hizmet kaydının bulunmadığı, Kurumun davacının sigortalılığını iptal ettiğine dair kararının bulunmadığı, Kurumca bu nedenle geçerliliği kabul edilmiş işe giriş bildirgesi karşısında tanık anlatımlarına üstünlük tanınamayacağı belirtildiğinden davanın reddine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; işe giriş bildirgesi üzerinde davacının imzasının bulunmadığını, çalışmayı doğrulayacak herhangi bir yazılı belge bulunmadığını, dinlenen tanıkların davacının çalışmadığını beyan ettiklerini, o tarihte davacının öğrenci olduğunu ve İstanbul iline hiç gitmemesine rağmen İstanbul merkezli bir işyerinde çalışmış gibi gösterildiğini, Mahkeme gerekçesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.09.2010 tarihinde (1) gün süre ile 4/a sigortalılığını iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2.5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 59 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 86 ncı maddesi hükümleridir. 5510 sayılı Kanun'un 59/2 maddesi “Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir” hükmü nazarında usulünce araştırma yapılıp, sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir. 3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, toplanan delillere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.