Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/11793 E. 2024/13521 K.

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2084 E., 2024/1608 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Aksaray 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/580 E., 2022/437 K. Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin annesi üzerinden yetim aylığı aldığını, müvekkiline hiçbir tebligat yapılmadan SGK Aksaray İl Müdürlüğünce aylığının eski eşi ile yaşamaya devam etmesi nedeni ile kesildiğinin belirtildiğini, müvekkilinin eski eşinin çalışmaması, alkol alarak müvekkiline şiddet uygulaması ve sadakat yükümlülüğüne aykırı davranması gibi zaman içinde baş gösteren sorunların müvekkili açısından dayanılmaz ... gelmesi üzerine müvekkilinin eşinden boşandığını, müvekkilinin boşanmış olduğu eşi ... ile birlikte yaşamadığını, müvekkilinin boşandıktan kısa bir süre sonra tarafların ikamet ettikleri evi satarak başka bir muhitte ev aldığını, müvekkilinin davalı Kurumdan aylık aldığı dönemin 2021 yılı olduğunu fakat tespit tutanağında yer alan tüm hususların 2020 yılı ilk dönemine ait bilgiler olduğunu beyan ederek müvekkilinin davalı Kurumca kesilen dul aylığının, kesilme tarihi itibariye yasal faizi ile birlikte tekrar bağlanarak ödenmesine ve davalı Kuruma 11.218,89 TL borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının annesi olan muris Müzeyyen Karacagün'ün 30.04.2013 günü vefat ettiğini, eşinden 06.01.2020 tarihinde boşanan davacının murisi olan annesi üzerinden hak sahibi olarak ölüm aylığı almak için 16.12.2020 tarihinde davalı Kuruma başvurduğunu, 01.01.2021 tarihinden itibaren davacıya yetim aylığı bağlandığını, Aksaray Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne bağlı denetmenlerce yapılan araştırmada, yetim aylığı almaya başladıktan sonra davacının boşandığı eşi olan ... ile fiilen birlikte yaşamakta olduğunun tespit edildiğini, davacıya Kurumca yapılan yersiz ödemelerin 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi gereğince davacıdan tahsil edilmesi gerektiğini, 31.08.2021 tarihi itibariyle davacının Kurumdan almakta olduğu yetim aylıklarının durdurulduğunu, davalı Kurumun davacıya karşı yaptığı aylık durdurma işleminin yasal mevzuata uygun olduğunu ve usule ve yasaya aykırı bir idari işleminin bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın reddine" karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ile boşanmış olduğu eşinin birlikte yaşamadığı, müvekkilinin boşandıktan kısa bir süre tarafların ikamet ettikleri evi satarak başka bir muhitte ev aldığı, muvazaalı boşanma iddiasının ispat yükünün davalı Kurumda olduğu, müvekkilinin aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların müvekkiline borç olarak tahakkuk ettirilmesi için kanuni ve hukuki hiçbir sebep olmadığı, Kurum işleminin usulsüz olduğu gerekçeleriyle, Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "... yapılan istinaf incelemesi sonucunda, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Aksaray 1. Aile Mahkemesinin 2019/512 E.-706 K. sayılı ilamı ile davacı ile eşi ...'ın anlaşmalı olarak boşandıkları, kararın 06.01.2020 tarihinde kesinleştiği, Kurum denetmeninin 12.08.2021 tarih ve 2021-421878-005 sayılı raporu ile davacının, boşandığı 06.01.2020 tarihinden itibaren boşandığı eşi ... ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edildiği, bunun üzerine Kurumca davacıya ödenen aylığın durdurulduğu ve 01.01.2021-31.08.2021 tarihleri arasında Kurum tarafından yersiz olarak ödenen aylıkların borç oluşturulduğu, toplanan deliller ve dinlenen tanık beyanları ile davacının, yersiz ödemelerin yapıldığı 01.01.2021-31.08.2021 tarihleri arasında boşandığı eşi ... ile fiilen birlikte yaşadığının anlaşıldığı, davacı tarafça Kurum denetmen raporunun aksinin ispat edilemediği; sonuç olarak Mahkemenin davanın reddi yönündeki kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ve 96 ncı maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.