Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/1151 E. 2024/12227 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1537 E., 2023/1771 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. İş Mahkemesi SAYISI : 2019/100 E., 2022/105 K.

Taraflar arasındaki Basın İş Kanunu kapsamında çalışmaların tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.02.1993 tarihinde davalı işyeri olan İzmir Gazete ve Basın San. Tic. A.Ş.’ye ait Yeni Asır Gazetesinde muhabir olarak çalışmaya başladığı, emeklilik nedeniyle SGK’ya gittiğinde sigortasının 1995 yılının Ekim ayında başlatıldığını öğrendiği, bu durumun davacının maddi kayba uğramasına neden olduğu, ayrıca emeklilik işlemlerinin de gecikmesine neden olduğu, davacının bu çalışmalarının sigortalılık hizmetinden sayılabilmesi ve davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.02.1993 olarak tespiti için 15.07.2011 yılında İzmir 4. İş Mahkemesi 2011/557 Esas, 2012/654 Karar sayılı dosyası ile hizmet tespiti davası açıldığı, Mahkemenin kararından muhabir olarak 01.03.1993 - 01.01.1995 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Bulv. No:5 Çankaya İzmir adresindeki davalı İzmir Gazete ve Basın San. Tic. A.Ş.’de hizmet akdine istinaden asgari ücretle sürekli ve kesintisiz olarak 660 gün çalıştığının tespit edildiği ve işbu kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 01.04.2014 tarih ve 2013/6033 Esas, 2014/6582 Karar sayılı kararıyla onandığı, kararın kesinleştiği, ancak mahkemenin gerekçeli kararında davacının basın çalışanı olarak çalışmasına rağmen hüküm kısmına yazılmadığı, bu nedenle de davalı Kurumun davacının çalışmalarını basın çalışan kodu ile değil 1A işçi kodu ile işlediği, bunun neticesinde de davacının emeklilik işlemleri için davalı Kuruma başvurduğunda emeklilik işlemleri için günlerinin eksik olduğunun bildirildiği, mesleki yıpranma nedeniyle bazı meslek guruplarına (basın, maden) tanınmış itibari hizmet süresinin eklenememekte olduğu ve davacının günü dolmuş olmasına rağmen emekli olamadığı ve hak kaybına uğradığı iddiasıyla İzmir 4. İş Mahkemesinin 2011/557 Esas, 2012/654 Karar sayılı dosyası ile kesinleşen davacının davalı şirketteki 01.03.1993 - 01.01.1995 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığı hizmet süresinin “basın çalışanı” olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP 1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun fer’i müdahil olması gerekirken dava açıldığı, Kuruma karşı dava açılmasının yasaya aykırı olduğu, davacının tespitini istediği tarihlerin 5 yıllık hak düşürücü süreye uğradığı, 5510 sayılı Kanun'un itibari hizmet süreleri ve itibari hizmet süresi primi altında 49. maddesinde buna ilişkin hükmün açıklandığı, kamu idarelerinde pilot olan ve olmayan uçucu, denizaltıcı, dalgıç, kurbağa adam ve paraşütçülerin bu görevde geçirdikleri fiili hizmet sürelerinin her yılı için üç ay itibari hizmet süresi eklendiği, bu maddenin 1. fıkrasının a bendi 1 ve 2 numaralı alt bentlerinde gösterilenler için itibari hizmet süresi zamlarının ayrıca ekleneceği, her yıl sonunda sigortalının fiili hizmet süresine bu maddenin 1. fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri ile 2. fıkrasının hükümleri uyarınca eklenen itibari hizmet süresinin her otuz günü için yılın son ayında sigortalı adına ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ait sigortalı ve işveren prim toplamı kadar ayrıca itibari hizmet süresi priminin işverenden tahsil edildiği, süresinde yatırılmayan tutarlar için 89. madde hükümlerinin uygulanacağı, davacının tespitini ve tescilini talep ettiği hususların yasaya aykırı olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı işveren davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile tüm dosya kapsamı ve itibar edilen uzman bilirkişi raporu ile davalı işveren İzmir Gazete ve Basın Tic. A.Ş.’ye ait Gaziosmanpaşa Bulvarı, No:5, Çankaya/İzmir adresinde bulunan 0116498.35 sicil numaralı “Gazetecilik” işyerinde 01.03.1993 - 01.01.1995 tarihleri arasında kesintisiz olarak geçen hizmet süresinin 506 sayılı Kanun'un Ek 5 maddesinden yararlanacak nitelikte “basın çalışanı” olarak geçtiği gerekçesiyle davacının davasının kabulüne, davacının davalı işveren İzmir Gazete ve Basın Tic. A.Ş.’ye ait Gaziosmanpaşa Bulvarı, No:5, Çankaya/İzmir adresinde bulunan 0116498.35 sicil numaralı “Gazetecilik” işyerinde 01.03.1993 - 01.01.1995 tarihleri arasında kesintisiz olarak geçen hizmet süresinin, 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesinden yararlanacak nitelikte “basın çalışanı” olarak geçtiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF A.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiği, Bilirkişi Raporunda “ayrıca talepte bulunulması halinde” davacının çalışmasının 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında olduğunun tespit edilebileceğinin bildirildiği, ancak davacı tarafça böyle bir talepte bulunulmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. B.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay tarafından onanarak kesinleşen ve davacının 01.03.1993 - 01.01.1995 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığının tespitine ilişkin olarak İzmir 4. İş Mahkemesince verilen kararın gerekçesinde de davacının bu dönemde gazeteci olarak çalıştığının kabul edilmiş olması, anılan dosya kapsamında bulunan ve davacının yaptığı haberlere ilişkin olan gazete kupürleri, bordro tanığı tarafından davacının muhabir olarak çalıştığının doğrulanması hep birlikte değerlendirildiğinde İlk Derece Mahkemesince talep edilen dönemde, davacının 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında basın çalışanı olduğu ve itibari hizmet süresinden yararlandırılması gerektiği yönündeki kabulü isabetli olduğu ancak İlk Derece Mahkemesince davacının tespit edilen günlerinin "x0,25" formülüyle hesaplanan itibari hizmet süresinin sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması ve itibari hizmet davalarında Kurum davalı sıfatını haiz iken Kurumun fer'i müdahil olarak kabulü ile sonuca gidilmesi isabetsiz olduğu gerekçesiyle İzmir 12. İş Mahkemesince verilen 31.03.2022 tarih, 2019/100 Esas ve 2022/105 Karar sayılı kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kabulü ile davacının davalı işveren İzmir Gazete ve Basın Tic. A.Ş.’ye ait Gaziosmanpaşa Bulvarı, No:5, Çankaya/İzmir adresinde bulunan 0116498.35 sicil numaralı “Gazetecilik” işyerinde 01.03.1993 - 01.01.1995 tarihleri arasında kesintisiz olarak geçen hizmet süresinin, 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesinden yararlanacak nitelikte “basın çalışanı” olarak geçtiğinin tespitine ve 01.03.1993 - 01.01.1995 tarihleri arasındaki toplam 660 günün 0,25 ile çarpımı sonucu davacının 165 gün itibari hizmet süresi bulunduğunun ve bu sürenin sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; tanık beyanlarının yetersiz olduğu, davacının ayrıca talebinin olmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, Basın İş Kanunu kapsamında çalışmaların tespitine ilişkindir. 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.