Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/1023 E. 2024/1393 K. – Kurum İşleminin

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2356 E., 2023/2273 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorum 2. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/289 E., 2023/136 K. Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi Leyla Kaya tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı 2. 2011. 01.01.03. 019.01-27 sicil numaralı ... Oksijen San. Tic. AŞ.'ye ait işyerinde çalışmakta iken 31.12.2016 günü emekli olarak işten ayrıldığını, müvekkilin davaya konu iptal işlemine kadar emekli olarak bulunmakta iken emekli maaşının kesilmesi üzerine Kuruma başvurduğunda 01.11.2012-31. 12.2016 tarihleri arasındaki sigortalılık döneminin iptal edildiğini ve emelilik hakkının da elinden alındığını, bu idari işlemin dayanağı olarak da 28.06.2020 tarihli müfettiş raporunun bildirildiğini, söz konusu rapor incelendiğinde; dava dışı şirket için Kuruma yapılan şikayette, 7 kişinin çalışmadığı halde sigortalı olarak gösterildiği, bu yönde inceleme başlatıldığı ve incelemenin sonucunda da müvekkilin sigortalılığının iptali yönünde işlem yapılması gerektiğini, Kurumun bu işlemi hukuksal dayanaktan yoksun olduğunu, dava dışı işveren şirketin "Su Dünyası" isimli eğlence havuzu olup bu işyeri ile ilgili hiçbir araştırma yapılmadığını, müfettiş raporunda müvekkilin sigortalılık ve hizmetini sorgular mahiyette herhangi bir tespit yapılamadığını, aksine, aynı işyeri ile ilgili olarak 30.05.2018 tarihli müfettiş raporunda müvekkilin çalıştığına dair bilgiler elde edildiğini, bu anlamda Kurum işleminin TMK m. 2'ye göre de aykırı olduğunu beyan ederek müvekkilinin sahte hizmet olarak nitelendirilen 01.11.2012-31.12.2016 tarihleri arasında dava dışı işveren ... Oksijen San. Tic. AŞ.'de sigortalı olarak çalıştığının ve emekliliğe hak kazandığının tespitini, davalı Kurumun sigortalılık ve emeklilik iptali yönündeki idari işlemlerinin iptalini, müvekkilinin emekli maaşının ödenmesine ile emeklilik şartlarının devamını, ödenmeyen emekli maaşlarının yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde davada husumet sadece Kuruma yöneltilmiş olup, davacının çalıştığını iddia ettiği işyerinin davada taraf olarak gösterilmediğini, oysa davacının talebi incelendiğinde de görüleceği üzere davacı bu iş yerinde çalıştığının da tespitini talep ettiğini, bu nedenle de işverene de husumet yöneltilmesi gerekmekte olup, bu eksikliğin sayın mahkeme tarafından tamamlattırılması gerektiğini, davacının Kurumda 1901010984108 sicil numarası ile sigortalı iken 26.06.2019 tarihli tahsis talebine istinaden 01.07.2019 tarihinden itibaren 2/7445115 tahsis numarası ile yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak İl Müdürlüğü denetmelerince hazırlanan 08.10.2019 tarih - 2019 - 80/ASD sayılı denetim raporuna göre 1008852.019 numaralı ... Oksijen San. Tic. AŞ isimli işyerindeki 01.11.2012 - 31.12.2016 tarihleri arası çalışmalarının fiili çalışma olgusuna dayanmadığı, sahte olduğu gerekçesiyle iptal edildiğini, sahte hizmetlerin iptali sonucunda davacı emeklilik için gereken sigortalı gün sayısını doldurmamış olduğundan emekliliği iptal edilmiş ve kendisinden emekli olduğu tarihten itibaren aldığı emekli aylıklarının talep edildiğini, Müdürlüğün 1008852 sicil nolu dosyada ... Oksijen San. ve Tic. A.Ş. adına işlem gören işyeri ile ilgili olarak Başbakanlık İletişim Merkezine yapılan 18.04.2017 tarihli başvuruda yer alan söz konusu işyerinde “kayıt dışı işçi çalıştırıldığı, primlerin eksik bildirildiği, çalışmayan kişilerin bildirimlerinin yapıldığına ”dair iddiaların araştırılması amacıyla Kurumun denetim elemanlarınca işyerinde inceleme yapılmış, sonucunda da 08.10.2019 tarih, 2019-80/ASD sayılı inceleme raporu düzenlendiğini, ilgili yasa gereğince davacıya yapılan yersiz maaş ödemelerinin davacıdan talep edildiğini, davacı vekili Kurumun denetim yaptığı işyeri ile davacının çalıştığı iş yerinin farklı iş yerleri olduğunu, davacının fiilen çalıştığı 10008852.019 sicil sayılı iş yeri ile ilgili işlemin yapılmadığını iddia etmekte ise de zaten Kurum tarafından dava dilekçesinde iş yeri numarası belirtilen iş yerinde denetim yapıldığını, davacının çalışmaları sahte çalışma olduğundan Kurumun yaptığı işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının davasının reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm tanıkların davalıya ait Su Dünyası isimli iş yerinde davacının fiilen çalıştığını birbirleri ile istikrarlı ve uyumlu şekilde beyan ettikleri, dinlenen tanıkların işverene karşı davası olmayan, davalı işyerinde davacının hizmetlerinin iptal edildiği yıllarda çalışmış olan ve bir kısmı Mahkemece tespit edilen ve denetmen raporunda da dinlenmiş tanıklar olduğundan beyanlarına itibar edildiği, Kurum denetmen raporunun yeterli araştırmaya dayanmadığı, davacının fiili çalışmasının bulunmayıp bildirimlerinin sahte olduğu olgusu her türlü şüpheden uzak somut delillere dayanmamış olduğu anlaşıldığından Kurumca düzenlenen 08.10.2019 tarihli 2019-80/ASD sayılı denetmen raporunun davacı yönünden iptaline, davacının 01.11.2012-31.12.2016 tarihleri arasında davalı yanında hizmet akdine bağlı olarak fiilen çalıştığına, yersiz ödeme nedeniyle Kuruma borçlu olmadığına ve kesilen aylıklarının kesildiği tarihten itibaren davacıya geri ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri Davalı SGK Başkanlığı vekili, Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının fiili çalışması bulunmadığından sahte hizmetlerinin iptal edildiğini ve yersiz ödenen aylıklar için tahakkuk işleminin gerçekleştirildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılıp davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanık beyanlarının davacının çalışmasının fiili ve gerçek olduğu, kurum denetmeni tarafından davacının da aralarında bulunduğu dört kişinin fiili çalışmasının bulunmadığı yönündeki ihbar üzerine sadece davacının sigortasının iptal edildiği diğerlerinin çalışmasının fiili olduğunun tespit edildiği, esasen davacının fiilen çalışmadığı yönündeki tespitin kuaför iş yeri bulunduğu ve bankaca ücret ödemelerine rastlanılmadığı sebebine dayandırıldığı, dinlenen bir kısım tanık beyanlarından kuaför işlerinden sonra bekçi olarak çalışmalarını sürdürdüğü yönündeki beyanlar da dikkate alındığında; davalı tarafça ileri sürülen tüm istinaf sebeplerinin İlk Derece Mahkemesince usul ve yasaya uygun bir şekilde değerlendirilerek hüküm kurulmasına göre davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı SGK Başkanlığı vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir. 3. Değerlendirme Davacının 01.11.2012-31.12.2016 tarihleri arasında dava dışı işveren ... Oksijen San. Tic. AŞ.'de sigortalı olarak çalıştığının ve emekliliğe hak kazandığının tespitini, davalı Kurumun sigortalılık ve emeklilik iptali yönündeki idari işlemlerinin iptalini istediği eldeki davada, Mahkemece bir kısım tanık beyanları alınarak eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur. İptale dayanak 08.10.2019 tarih ve 2019-80/ASD sayılı Kurum denetmen raporunda davacının beyanının alındığı, "Su Dünyası" isimli yüzme havuzu ve spor kompleksi mahiyetli iş yerinde erkekler bölümünde kasaya baktığını belirttiği, dinlenen bir kısım tanıkların ise davacının gece bekçiliği yaptığını ifade ettikleri, bir kısmının da davacıyı tanımadıkları belirttiği, Mahkemece dönem bordroları getirtilmeden ve tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeden karar verildiği anlaşılmaktadır. Yapılacak iş, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin tüm bordrolar getirtilerek, çalışmaları iptal edilmeyen tanıklar belirlenip ayrıntılı beyanları alınarak aradaki çelişkileri gidermek, davacının talep konusu dönemde çalışıp çalışmadığı, ne iş yaptığı, işe başlama ve ayrılma tarihlerini hiçbir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya koyarak toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.