Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/8767 E. 2023/8501 K. – Hizmet Tespiti

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1078 E., 2023/766 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Derik Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2020/55 E., 2021/847 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili, müvekkilinin 01.06.1989-29.06.1992 tarihleri arasında Mardin ili, Derik İlçesi, Dumluca barajında davalı şirkette işçi olarak çalışmasına rağmen bir kısım çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini, çalışmalarının kesintisiz olduğunu, davalı işverene karşı açılan çok sayıda emsal dosyanın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini belirterek, müvekkilinin davalı işveren tarafından eksik bildirilen çalışmalarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı vekili, davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, çalışmalarının Kuruma bildirildiğini, davacının iddiasının haksız olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili, davanın beş yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, Mahkemece resen gerçek çalışmanın varlığının araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi "T dosya içerisinde hizmet tespitine elverişli yazılı delil bulunmadığından tanık beyanları değerlendirilerek,özellikle davacı ile aynı dönemde tüm süre ile çalıştığı anlaşılan tanıklar ... ve ...'ın davacının iddialarını destekler yönde anlatımlarda bulunması ile diğer kamu tanıklarının beyanlarının davacının iddialarına muhalif yönde olmaması da nazara alınarak, davacı sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi kuruma verildiğinden hak düşürücü sürenin sözkonusu olmadığı da anlaşıldığından," gerekçesiyle,

"1-Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine,

2-Davacı ...'ın 01.06.1989-29.06.1992 tarihleri arasında 4 4221 01 01 0006883 047 03-76 000 001 sicil no.lu İçkale İnşaat Ltd. Şirketi isimli işyerinde kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilen sürelerin (1989 yılı için 65 gün, 1990 yılı için 92 gün ) dışlanmasına, yatırılmayan sigorta primlerinin davalı şirket tarafından ödenmesine ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, mahkemece eylemli çalışma olgusunun yeteri kadar araştırılmadığını, husumetli ve akraba olan tanık beyanlarının mahkemece gerekçeye esas alındığını belirterek, kararı istinaf etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, baraj inşaatının mevsimlik iş olmasına rağmen kesintisiz kabul edilmesinin hatalı olduğunu, Kurumun kendisini vekil ile temsil ettirmesine rağmen lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek, kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama ve dosya kapsamından, davacının davalı yanında 01.06.1989-03.10.1989, 1990/2-20.11.1990 tarihleri arasında geçen çalışmalarının Kuruma bildirildiği, nizalı dönemde başka yerden bildirilmiş hizmetinin bulunmadığı, emsal dosyalardan da anlaşıldığı üzere Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün 27.05.2019 tarihli yazısında Dumluca Baraj İnşaatının 26.09.1992 tarihinde teslim edildiğinin belirtildiği ve bordro tanıklarının dinlenildiği, özellikle tanık ... ve ...'nun aynı davalıya karşı açtıkları hizmet tespitine ilişkin davalarının Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği ve davacı ile aynı dönem çalıştıkları gözönüne alındığında, davacının nizalı dönemde kesintisiz çalıştığı anlaşılmış olup, bir kısım hizmetlerinin bildirilmiş olması nedeni ile talep edilen dönemin hak düşürücü süreye uğramayacağı değerlendirilmiş ve dava tarihi itibari ile Sosyal Güvenlik Kurumunun davadaki sıfatının fer'i müdahil olduğu dikkate alındığında lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi de yerinde görülmekte olup, davacının davalı işyerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığına dair mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ıncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2 01.06.1989 ile 29.06.1992 tarihleri arası dönemde sürekli çalışmanın tespiti istemine ilişkin olan davada; davalı iş yerinden yapılan bildirim süreleri dışlanmak ve giderek; hizmet tespitine konu sürelerin primlerinin davalı işveren tarafından ödenmesi isteminin reddine denilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması hatalıdır. Çünkü bildirilmiş çalışma sürelerinin dışlanmış olması kısmen ret gerekçesi olmayacağı gibi hizmet tespitine karar verilmiş olmasıyla, tespite konu sürelere ilişkin prim sorumluluğunun işbu hükmün doğal sonucu olması karşısında "primlerin ödenmesi isteminin reddine" şeklinde bir hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz itirazlarının reddine,

2- Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi hükmünün,

Birinci bendindeki "Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine," ibaresinin silinerek yerine "Davanın kabulüne" ibaresinin yazılmasına,

İkinci bendinin silinerek yerine "Davacı ...'ın 01.06.1989-29.06.1992 tarihleri arasında 4 4221 01 01 0006883 047 03-76 000 001 sicil nolu İçkale İnşaat Ltd. Şirketi isimli işyerinde kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilen sürelerin (1989 yılı için 65 gün, 1990 yılı için 92 gün ) dışlanmasına," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.