Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/8483 E. 2024/4249 K. – Hizmet Tespiti

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/832 E., 2023/1095 K. KARAR : Kısmen Kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2015/170 E., 2018/223 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekilinin tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden karar vermek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ve Fer'i Müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda kararın bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Daire bozma kararına karşı direnilmiştir. Direnme kararı davalı ve Fer'i Müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının davalı ...'a ait olan ... Halı Yıkama ve Temizlik Hizmetleri adlı işyerinde 2006 yılının Kasım- 11.11.2012 tarihleri arasında kesintisiz olarak, halı-koltuk yıkama, halı toplama ve dağıtma, işyeri ve ev temizliği ile oto yıkıma işçisi olarak çalıştığını, ayrıca müvekkil bu dönemde davalıya ait yine Bergama da bulunan ... Oto Yıkama adlı işyerinde de işlerin yoğun olduğu dönemlerde ara ara çalıştığını, davacının çalıştığı süre boyunca davalıya sigortasını yapması konusunda taleplerde bulunmasına rağmen sigorta girişinin 07.11.2012 de yapıldığını, ancak bu defa da sigorta yaptığı için aylık 600,00 TL maaş vereceğini söylediğini, haftanın 6 günü toplam 35.00 TL x 6 = 210,00 TL ücret almakta olan davacının da maaşı düşse dahi en azından asgari ücret verilmesini isteyince, iş akdinin işverence sonlandırıldığını, davalı aleyhine açılan işçilik alacakları davasının Bergama l.Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 2013/263 E sayılı dosyası ile halen devam ettiğini, belirterek, davacının davalı işveren yanında 01.11.2006-11.11.2012 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmeyen tespit edilen çalışılan gün sayısının müvekkilin mevcut hizmet süresine eklenmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı işveren üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir. II. CEVAP Davalı işveren ... davaya cevap vermemiş, bilgi ve belge sunmamıştır. Beyanında ihtiyaç oldukça davacıyı çağırdığını, kendisinin yanında şu kadar gün çalıştı diyecek şekilde çalışma süresini hatırlamadığını belirtmiştir. Fer'i Müdahil ... vekili; davacı adına davalı işverene ait 35251273563 sicil nolu işyerinden 7.11.2012-12.11.2012 tarihleri arasında hizmet bildirimi bulunduğunu, davacının taleplerini doğrulayacak bilgi ve belgeye rastlanılmadığını, Kuruma ait resmi kayıtlarının aksinin kesin delillerle kanıtlanması gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi kararıyla; dinlenen bordro tanık beyanları, dosya kapsamı gereğince; iş bu davalarda kesin nitelikte ispat şartı arandığı, davacının 22.06.2007 tarihinden önceki çalışmasının hak düşürücü süre nedeni ile tespitinin yapılamayacağı, davacının çalıştığını iddia ettiği dönemde çalışmaları bulunduğunu ispat edemediği anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesi sayılı kararıyla; işverenin arızi çalışma ifadesiyle çelişen sigortalılık bildirimi; davalı ile eski eşi ve işyeri çalışanı ...'nın zaman zaman davacının çalıştığı yönündeki beyanları; işyerinde fiilen çalıştığı için beyanına diğer bordrolu tanıklara oranla üstünlük tanınması gereken ... adlı tanığın anlatımı; davacıyla akrabalık ve arkadaşlık ilişkisi veya birlikte kayıt dışı çalışma olgusuna dayalı bilgi içerir tanık anlatımları; davacı tarafından işyeri adresi olarak bildirildiği halde kayıtlarda yer almayan işyeri adresinin, sosyal güvenlik denetmeninin yaptığı inceleme ile işyeri faaliyet adresi olarak belirlenmesinin davacının iddiasına oluşturduğu somut dayanak dikkate alındığında; ...'ın ikinci dönem çalışma başlangıç tarihi olan 10.04.2020 tarihinin, davacının çalışmasının başlangıç tarihi olarak alınması gerektiği ve davacının çalışmasının bildirilen süreyi de kapsar biçimde 11.11.2012 tarihine dek çalıştığı gerekçesiyle davacının başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden karar vermek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve feri müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Daire bozma ilamında; eldeki dosyada, davacının davalıya ait temizlik işyerinde ev temizliğine gündelik temizlik elemanı olarak çalıştığı, davalı tarafından davacının çalışmasının çağrı üzerine kısmi şekilde gerçekleştiğini belirtmesi, yapılan bildirimlerin de kısmi bildirim şeklinde olması karşısında, mahkemece bu hususta yapılan araştırmanın hüküm kurmaya yeterli olmadığı anlaşılmakla, mahkemece işyeri kapasitesinin araştırılması, tanıklara bu hususun sorulması suretiyle, davanın somutlaştırılması yükümlülüğü çerçevesinde, mahkemece davacının ayrıntılı beyanı alınarak, hangi işyerlerinde hangi günlerde ne iş yaptığı, nasıl çalıştığı, çalışmaya ara verip vermediği, her gün ve sürekli gelip gelmediği sorularak talebi tam olarak somutlaştırılmalı, gerektiğinde de bu hizmet verilen işyerlerinden kişilerin isim ve adres bilgilerinin tespit edilip beyanlarına başvurulmalı, böylece çalışmanın başlangıcı, bitişi, haftada/ayda kaç gün çalıştığı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. B.Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile; 24.07.2028-22.10.2022 tarihleri arası dönemde gerçekleşen istinaf yargılaması sürecinde; işveren hakkında ... Başkanlığı aracılığıyla denetim yapılması, davacı ve davalının isticvabı, tüm bordrolu tanıkların dinlenmesi, zabıta aracılığıyla tanık araştırması yapılması yönünde işlemler gerçekleştirilmiş; kamu düzenine ilişkin davanın niteliğine uygun gerekli araştırma ve inceleme yapılmış ve davalı tarafından bildirimi yapılan sigortalıların dahi davalıyı tanımadığı ve davalının işyeri bildiriminin gerçeğe aykırı olduğunun Daire tarafından yapılan bildirim üzerine başlatılan inceleme sonucu düzenlenen denetim raporuyla belirlenmiş olmasına karşın; toplanan kanıtlar yönünden herhangi bir irdeleme yapılmaksızın, yapılan işlemlerin tekrarını öngören soyut yaklaşımla oluşturulan ve 07.11.2012-02.11.2012 tarihleri arası 6 günlük bildirimin de kısmi bildirim olarak nitelenmesi olanağı bulunmadığını gözardı eden bozma gerekçelerine uyulması mümkün olmadığından; oluşan vicdani kanaate dayalı önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Feri Müdahil Kurum vekili: Eksik inceleme neticesinde karar verildiğini kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı vekili: direnme kararı içeriği itibariyle yeterli delil elde edilmeden verildiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararına katılmadıklarını, eksik inceleme ile verilen kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. D. Gerekçe 1. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373 üncü maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir. 2. Değerlendirme İşverenin, eski eşi ve işyeri çalışanı ...'nın zaman zaman davacının çalıştığı yönündeki beyanları; bordro tanığı ... adlı tanığın davacının çalıştığı yönündeki anlatımı, sosyal güvenlik denetmeninin yaptığı incelemede alınan beyanlar ve işveren ve davacının mahkeme huzurundaki beyanları ile Bölge Adliye Mahkemesinin direnme hükmünde dayandığı yasal dayanaklar ve gerekçeye göre Dairemize ait anılan bozma ilamının ortadan kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.