Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/2486 E. 2023/3080 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2022/309 E., 2022/846 K. DAVALILAR :1- ... vekili Avukat ... 2- ... Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. 3- ... Turizm İnşaat ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ... 4- ... DAVA TARİHİ : 25.09.2009 HÜKÜM/KARAR : Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalılardan ... Turizm İnş. ve Tic. A.Ş. ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1.Davacı SGK vekili dava dilekçesinde; davalı ... Elektrik Mühendislik ve İnşaat. Ltd. Şti. işyerinde elektrik ustası olarak çalışan kurum sigortalısı ... 'nın 05.05.2001 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu yaralandığını, davalılardan ... Elektrik Mühendislik ve İnşaat Ltd Şirketinin taşeron, diğer davalı ... Turizm İnş. ve Tic. A.Ş' nin müteahhit firma olduğunu,iş kazası nedeniyle sigortalıya SYZ dahil 78.492,00TL PSDG bağlandığını beyanla; 3.013,00TL tedavi gideri, 39.246,00TL PSDG ve 1.377,00TL Geçici İş Göremezlik Ödeneği olmak üzere toplam 44.236,00TL Kurum Alacağının gelirin onay, masraf ve ödemelerin sarf ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte 506 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesine istinaden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep ve dava olunmuştur. 2.Birleşen davada davacı vekili ...Turz. İnş. ve Tic. A.Ş., ..., ... Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... aleyhine açtığı 17.05.2013 tarihli dava dilekçesinde özetle; kazalı işçinin yeniden tespit edilen işgöremezlik ödeneğine esas günlük kazancı üzerinden ... 3. İş Mahkemesinin 2009/804 E. 2010/644 K. sayılı kararıyla 16.05.2011 onay tarihli 638.243,38 ₺ peşin sermaye değerli ilk gelir bağladığını, ayrıca 08.08.2011 tarihinde ücret farkından dolayı 4.545.15 ₺ fark geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, kazalı işçinin tedavi gideri olarak 18.10.2011 tarihli ödeme emri ile 524.88 ₺, 12.12.2011 tarihli ödeme emri ile 524.88 ₺ ve 08/03/2012 tarihli ödeme emri ile 524.88 ₺ tedavi gideri ödediğini belirterek, kusur yönünden fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, yargılama sonunda belirlenecek kurum zararının gelirin onay, masrafların sarf ve ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasar faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilsen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 3.Davacı vekili, 02.05.2017 tarihli talep artırım dilekçesi ile, taleplerini peşin sermaye değerli gelir yönünden 382.946,03 ₺’ye, tedavi giderleri yönünden 944,78 ₺’ye, geçici işgöremezlik ödeneği yönünden 2.727,09 ₺’ye çıkardığını belirterek bu miktarlar yönünden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. 4.29.09.2017 tarihli açıklama dilekçesinde, peşin sermaye değerli yönünden asıl davada 38.960,00 ₺, ek davada 343.986,03 ₺ olan taleplerini 382.946,03 ₺, tedavi giderleri yönünden asıl davadaki 3.013,00 ₺ olan taleplerini 944,78 ₺, ve geçici işgöremezlik ödeneği yönünden asıl davada 1.377,00 ₺, ek davada 1.350,58 ₺ olan taleplerini 2.727,09 ₺’ye çıkardığını belirtmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... Turz. İnş. ve Tic. A.Ş. vekili asıl davaya ilişkin cevap dilekçesinde özetle; kazazedenin, diğer davalı şirketin çalışanı olduğunu, müvekkili şirketin iş bu olayda herhangi bir sorumluluğunu olmadığını, işin anahtar teslimi diğer davalı şirkete verildiğini, bu nedenle alt-üst işveren ilişkisi olmadığını, kazalı tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasının beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Davalılar ...Turz. İnş. ve Tic. A.Ş. ve ... vekili birleşen davaya ilişkin cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde Kurum zararının belirtilmediğini, davalı ..., davalı ... Turz. İnş. ve Tic. A.Ş.’nin yetkilisi olduğu, işveren olmadığını, bu nedenle husumet yöneltilemeyeceğini, her iki davalı yönünden alacağın zamanaşımına uğradığını, kazazedenin, diğer davalı şirketin çalışanı olduğunu, müvekkillerinin iş bu olayda herhangi bir sorumluluğunu olmadığını, işin anahtar teslimi diğer davalı şirkete verildiğini, bu nedenle alt-üst işveren ilişkisi olmadığını, kazalıya bağlanan gelirlerde sonradan meydana gelen artışların talep edilemeyeceğini, kazalı tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasının beklenmesi gerektiğini belirterek belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 3.Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 28.12.2017 tarihli ve 2015/59 Esas, 2017/680 Karar sayılı kararıyla; "asıl dava ve birleşen davanın kabulü ile, 386.617,90 TL kurum alacağının 16.05.2011 onay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 944,78 TL tedavi gideri ve 2.727,09 TL geçici işgöremezlik ödeneği sarf tarihlerinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalılar ...Turz. İnş. ve Tic. A.Ş. ile ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 26.03.2019 tarihli ve 2018/1853 Esas, 2019/506 Karar sayılı kararıyla; "Davacı Kurum ve davalılar ...Turz. İnş. Ve Tic. A.Ş. ile ... vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine," karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK, davalılardan ...Turz. İnş. ve Tic. A.Ş. ile ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Daire kararında; "Eldeki davada, 05.05.2001 tarihinde ...Turz. İth. İhr. A.Ş. tarafından yapılan bina inşaatının, elektrik tesisatlarını yapan taşeron... Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. çalışanlarından elektrik işçisi ...’nın, binanın zemin katındaki dairenin salon kısmında kablo döşemek için rulo halindeki kabloyu pencere önünden geriye doğru giderek, açtığı esnada salon ortasında moloz atmak için bırakılan 80X80 cm ebadındaki üzeri açık kısımdan bodruma düşüp, belinden yaralanması şeklinde gerçekleşen olaya ilişkin olarak hükme esas alınan kusur raporunda, davalılardan ...Turizm İnşaat ve Tic. A.Ş.’nin asıl işveren olarak %30, ... Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin alt işveren olarak %30, sigortalının % 40 oranında kusurlu olduğu tespiti yapılarak hüküm kurulmuş ise de, gerçek kişi davalılar yönünden, yapılan irdeleme ve incelemenin yetersiz olduğu anlaşılmaktadır. Konuya ilişkin olarak, sigortalı ... tarafından ...Turizm İnş. İth. İhr. Tic. A.Ş., ... Müh. Ltd. Şti., ...,... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasında, ... 4. İş Mahkemesince 21.04.2015 tarih, 2009/774 E. – 2015/453 K. sayılı Karar ile “gerçek kişi davalılara yönelik davanın açılmamış sayılmasına, diğer davalılar yönünden % 60 kusur oranına göre davanın kısmen kabulüne” karar verildiği, kararın davacılar vekili ile davalılardan ...Tur. İnş. İth. İhr. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edildiği, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 01.03.2016 tarih, 2016/329 E. –2016/3202 K. sayılı kararı ile; “Davalı itirazı üzerine yapılan inceleme ve davalı yararına yapılan bozma sonrasında davacı tarafından açılan maluliyetin tespiti davası sonucu belirlenen % 100,00 sürekli iş göremezlik oranının maddi ve manevi tazminatın belirlenmesinde hükme esas alınması davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlali niteliğinde olup bozma nedenidir. Ek dava konusu maddi tazminat isteminin artırılmasına ilişkin ıslah üzerine, süresi içerisinde davalı tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'i nin kabul edilerek ek davada ıslahla artırılan maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, ıslah konusu miktarı da kapsar biçimde ek dava konusu maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur. Ret edilen kısım yönünden davalılar lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.” gerekçesiyle bozulduğu, iş bu tazminat dosyasında alınan 04.05.2007 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, asıl işveren ...Turz. İth. İhr. A.Ş.’nin % 20, alt işveren... Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin % 20, kazazede ...’nın % 60 oranında kusurlu olduğu, 11.01.2008 ve 03.04.2008 tarihli bilirkişi raporlarında ise asıl işveren ...Turz. İth. İhr. A.Ş.’nin % 30, alt işveren... Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin % 30, kazazede ...’nın % 40 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, meydana gelen kaza nedeniyle, ...Turz. İnş. ve Tic. A.Ş. ortağı ve yönetim kurulu üyesi olan sanık ... ve ... hakkında ... 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 2005/675 E. 2006/142 K. sayılı dosyası kapsamında, dikkatsizlik ve tedbirsizlikle yaralamaya sebebiyet verme suçundan dolayı sanıkların adli para cezası ile cezalandırıldığı, cezanın tecil edilmesine karar verildiği, kararın sanıklar ... yönünden temyiz edilmeden, ... yönünden temyizde onanmak suretiyle kesinleştiği, iş bu dava dosyasında hükme esas alınan kusur raporunda, işveren ... A.Ş. ortağı ...’a 2/8, ... Elektrik Ltd. Şti. ortağı ...’e 2/8, kazalı ... ’ya 4/8 oranında kusur atfedildiği anlaşılmıştır. Mahkemece, kesinleşen ... 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/740 E. sayılı dosyasında alınan kusur raporu ile eldeki dosya kapsamında hükme dayanak kılınan kusur raporu arasındaki kusur oranlarında çelişki bulunduğu gözetilip, ceza davasında tespit edilen kusurun varlığına ilişkin maddi olgu hukuk hakimini bağlayacağından, mahkemece, kesinleşen ceza mahkemesi kararı ile mahkum olanlara da bir miktar kusur verilmesi gerektiği gözetilmeli, konuya ilişkin tazminat dosya içeriği de dikkate alınarak, davalıların temyizinin olmamasına göre davacı Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözetilerek yukarıdaki açıklamalar ışığında işçi sağlığı ve iş güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman başka bir bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak, oluşması halinde çelişki de giderilerek hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır." hususlarına işaret edilerek bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Yargılama devam ederken davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 05.12.2022 tarihli dilekçesi ile özetle 6376 sayılı Kanun kapsamında ...Turizm İnşaat ve ticaret A.Ş'nin talebi doğrultusunda dava konusu borcun yapılandırılmış olduğunu ve kanun kapsamında davalı tarafça ödemelerin yapıldığını bu nedenle de alacaklarının kalmadığını mahkememize bildirmiş, yine mahkememizin 08.12.2022 tarihli duruşmasında dava konusu alacakların davalıdan tahsil edildiğini belirtmesi karşısında açılan davanın konusuz kaldığı" gerekçelerine dayalı olarak "Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ...Turz. İnş. ve Tic. A.Ş. ile ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalılardan ...Turz. İnş. ve Tic. A.Ş. ile ... vekili temyizinde; yerel mahkemenin yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden verdiği kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, vekalet ücretinin, hatta ilamdan kaynaklı icra vekalet ücretinin davacı tarafa yapılandırma kapsamında ödendiği, taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin son bulduğu, Mahkemenin 28.12.2017 tarihli ilk kararı uyarınca davacı kuruma asıl alacak ve faiz için 404.060,58 TL, mahkeme vekalet ücreti, mahkeme masrafı, icra vekalet, icra masraf ve faizleri için 92.108,47 TL ödeme yapıldığı, bozma sonrası yapılan yargılamada yargılama giderlerine davacı Kurum tarafından sebebiyet verilmesi nedeniyle, bu giderlerin de davacı Kurum üzerinde bırakılması gerektiği, davacı Kurumun borcun ödenmesine ve taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisi son bulmasına rağmen, mahkemeye bildirmediği, yapılandırmaya ödemeye rağmen karara karşı temyiz kanun yoluna başvurduğu belirtilerek kararın bu yönden bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesi hükümleridir. 3. Değerlendirme Davanın konusuz kalması halinde, artık dava hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmaz. Başka bir deyişle, her iki tarafın da davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararı kalmamış demektir. Bu halde, mahkemece, davanın konusunun kalmaması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilir. Bazı hallerde dava devam ederken, dava açılmasından sonra meydana gelen bir nedenle dava konusu ortadan kalkabilir. Dosya kapsamı incelendiğinde, dava konusu borcu da içerecek şekilde davalı ... Turz. İnş. ve Tic. A.Ş. tarafından 6736 sayılı Kanun kapsamında 09.08.2018 tarihinde yapılandırma başvurusunda bulunulduğunun ve tüm borcun davacı kuruma ödendiğinin anlaşılması karşısında, mahkemece bozma sonrası kararında davacı SGK lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Hükmün 3 üncü ve 4 üncü paragraflarında yer alan “davacı tarafından bu yargılama nedeniyle bozma sonrası yapılan toplam 2.444,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 'ne göre hesaplanıp taktir olunan 59.568,48 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine," ibarelerinin tamamen silinerek hüküm fıkrasından çıkarılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 24.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. ...