Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/10422 E. 2023/9264 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/213 E., 2023/1316 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 8. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/333 E., 2021/419 K. Taraflar arasındaki izinle vatandaşlıktan çıktıktan sonraki dönemde geçen yurt dışı çalışma ve boşta geçen sürelerin borçlanılabileceğinin tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, müvekkilinin yurt dışında geçen çalışmalarını borçlanma talebinde bulunduğunu, Kurumca talebinin reddedildiğini, 5901 sayılı Kanun'la vatandaşların kazanılmış haklarının saklı tutulduğunu, 5901 sayılı Kanun'un 3201 sayılı Kanun'a göre özel bir Kanun olduğundan 5901 sayılı Kanun'un uygulama önceliğinin bulunduğunu, zira kazanılmış hakkın bulunduğu statüden doğan kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş bir hak olduğunu, bu hakkın ortadan kaldırılmasının Anayasa'ya aykırılık oluşturacağını belirtilerek Bakanlar Kurulundan vatandaşlıktan çıkma izni alarak sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı tutulmuş olan müvekkilinin Türk vatandaşı değilken çalıştığı sürelere ilişkin borçlanma isteminin reddine ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili, davacının 3201 sayılı Kanun kapsamında ancak Türk Vatandaşı iken geçen çalışma ve boşta geçen süreleri borçlanabileceğini, izinle vatandaşlıktan çıktıktan sonraki sürelerin borçlanılamayacağını, Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemişir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu, usul ve yasaya aykırı olarak verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...davacının Bakanlar Kurulunun 20.05.2002 tarihli, 2002/4230 sayılı kararı ile Türk Vatandaşlığından çıkmasına izin verildiği, Avusturya vatandaşlığına geçtiğinden Türk Vatandaşlığından çıkma belgesini teslim aldığı 21.11.2003 tarihinde Türk Vatandaşlığını kaybettiği, 15.08.2019 tarihli dilekçesi ile 02.10.1989-31.12.2004 tarihleri arasında yurt dışında geçen 5327 günü borçlanmayı talep ettiği, Kurumun 01.08.1996-20.11.2003 tarihleri arasındaki 2630 gün için tahakkuk cetveli düzenlediği, davacının 13.07.2020 tarihli dilekçesi ile izinle vatandaşlıktan çıktığından 5450 günü tamamlayacak şekilde yurt dışında geçen hizmetlerini borçlandırılma hakkının tanınmasını talep ettiği, Kurumun Türk vatandaşlığında geçmeyen çalışma sürelerinin borçlanma hakkının bulunmadığını belirterek davacının borçlanma talebinin vatandaşlıktan izinle çıktığı tarihe kadar kısmının yerine getirilebileceğini belirttiği, Kurum işleminin ve Mahkemenin davanın reddine ilişkin kararının yerinde olduğu..." gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili istinaf gerekçeleri doğrultusunda temyiz başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, izinle vatandaşlıktan çıktıktan sonraki yurt dışı çalışma ve boşta geçen sürelerin 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılıp borçlanılamayacağı hususundadır. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi. 2. Davanın yasal dayanağı olan ve "Amaç ve kapsam başlıklı 1 inci maddesi "Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin on sekiz yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, bu Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri hâlinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir. " düzenlemesini içerir. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.