Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/14347 E. 2023/1685 K.

... MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1444 E., 2022/2311 K. ... KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Alanya 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/262 E., 2021/331 K.

Taraflar arasındaki kesilen malulen emeklilik aylığının yeniden bağlanması ve kurum tarafından çıkartılan yersiz ödemenin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA Davacı vekili, müvekkilinin %97 oranında özürlü olduğunu, buna ilişkin sağlık kurulu raporunun bulunduğunu, müvekkilinin hastalığının tanısının myopatiye bağlı paraplejik olup ayağa kalkamadığını, tekerlekli sandalye ile mobilize olduğunu, hiçbir temel ihtiyacını kendisinin karşılayamadığını, devamlı olarak bakıma muhtaç bir şekilde hayatını sürdürdüğünü, müvekkilinin sağlık durumundan ötürü davalı ... Başkanlığından malullük aylığı aldığını, müvekkilinin oğlu ... Alanya'da şans oyunları bayisi sahibi olduğunu, ...'in kız kardeşi olan ...'in kendi yanında sigortalı çalışan olarak göstermesi için muhasebecisi ile görüştüğünü, muhasebeci tarafından müvekkilinin kızı yerine hataen ...'in sigortalı olarak gösterildiğini, bu hata farkedilince yapılan işlemin düzeltilerek sigortadan çıkışının sağlandığını, fakat aradan geçen 12 gün boyunca müvekkil yanlışlıkla sigortalı olarak gözükmüş bulunduğunu, 01.06.2015 işe giriş, 12.06.2015 işten çıkış olarak kayıtlara geçtiğini, davacı hakkında 5510 sayılı Kanun'un 27 nci maddesine göre aylığının çalışmaya başladığı iddia edilen tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren durdurulduğunu, davacıya 17.06.2015-17.11.2016 tarihleri arasında ödenen aylıkların toplamı olan 22.383,92 TL borç kaydı yapılmış olup Alanya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2017/6725 Esas sayılı dosyası ile davalı kurum tarafından müvekkili hakkında 22.383,92 TL ödemenin tahsili için icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu ödeme emrine 15.09.2017 tarihinde süresi içerisinde itiraz edildiğini, icra takibinin durdurulduğunu beyanla 22.383,92 TL tutarındaki ödemenin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı Kurum vekili, davacının 01.01.2000 tarihi itibariyle malulen emekli olduğunu, 2015 yılı 6.ayda çalıştığı tespit edildiğinden malüllük aylığının durdurulduğunu, kurum tarafından yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile eldeki davada; davacının 01.01.2000 tarihinde malulen emekli olduğu, 2015 yılı 6. ayda çalıştığının tespit edilmesi nedeniyle malul aylığının kesildiği, davalı Kurum tarafından davacı hakkında 5510 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi uyarınca davacıya 17.06.2015-17.11.2016 tarihleri arasında ödenen aylıkların toplamı olan 22.383,92 TL nedeniyle Alanya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2017/6725 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davacının 28.09.2017 tarihinde aldığı sağlık kurulu raporu ile %60 çalışma gücünü kaybettiğine karar verildiği, dosya kapsamında dinlenen tanığın davacının babası olduğunu, %97-98 oranında özürlü olduğunu, bu nedenle malulen emekli olduğunu, özürlü olmasından dolayı herhangi bir iş yapamadığını, babasının ihtiyaçlarını kendisinin giderdiğini, kendisine ait işyeri olduğunu, muhasebecisinin bu işyerinde kızkardeşi ... yerine babasını sigortalı olarak gösterdiğini, ancak bu durumu fark ettiğinde kendisini aradığını ve bu yanlışlığı düzelttiğini söylediği, babasının SGK'dan malul aylığı aldığını, babası hakkında icra takibi başlatıldığını ve bu olaydan sonra babası ile aralarında kırgınlık olduğunu beyan ettiği, SGK tarafından davacıya yapılan yersiz ödemeye ilişkin bilgi ve belgeler ile malulen emekliliğine dair bilgi ve belgelerin gönderildiği, dosyadaki mevcut tüm bilgi ve belgelerden ve tüm dosya kapsamından oluşan delillerin bir bütün halinde ele alınıp değerlendirilmesi sonucunda davacının malulen emekli olduğu, bu durumun sağlık raporu ile sabit olduğu, davacının sigortalı olarak herhangi bir çalışmasının bulunamayacağı, davacı hakkında başlatılan icra takibi sonrasında aldığı sağlık kurulu raporu ile de halen çalışma gücü kaybının bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, davalı kurum tarafından 22.383,92 TL'lik yersiz ödemeye ilişkin yapılan işlemin iptaline, davacının malülen emeklilik maaşının yeniden bağlanması talebinin konusuz kaldığı anlaşıldığından bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın hatalı olduğunu, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun bulunduğunu beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından HMK'nın 353/1-b-1 inci maddesi uyarınca davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun esasdan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı kurum vekili, istinaf dilekçesinde yer verdikleri hususları belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının kesilen malullük aylığının yeniden bağlanması, kendisine çıkartılan yersiz ödemenin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 54 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme Somut dosyada; davacıya 01.01.2000 tarihinden itibaren malullük aylığı bağlandığı, 01.06.2015-12.06.2015 tarihleri arasında 4/1-a kapsamında çalışması olduğu için aylığı kesilerek 17.06.2015-17.11.2016 döneminde yersiz aylık ödemesi çıkartıldığı anlaşılmaktadır. Davacının 30.12.2016 tarihinde maluliyetinin tespitini talep etmesi üzerine kurum tarafından ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 03.03.2017 tarihli raporu incelenmiş ve kurumun 21.03.2017 tarihli kararında davacının çalışma gücü kayıp oranı %60, yardıma muhtaç olduğu, kontrol muayenesi gerekmediği değerlendirilmiştir. Söz konusu maluliyet tespiti esas alınarak 01.04.2017 tarihinden itibaren davacıya ikinci kez malullük aylığı bağlanmıştır.

Davacı kesilen malullük aylığının yeniden bağlanmasını, kendisine çıkartılan yersiz ödemenin iptalini talep etmiş, mahkemece yersiz ödemeye ilişkin yapılan işlemin iptaline, davacının malullük aylığının yeniden bağlanması talebinin konusuz kaldığı anlaşıldığından bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacının talebi, kendisine 01.01.2000 tarihinde bağlanan ve daha sonra 17.06.2015 tarihinde kesilen malullük aylığının yeniden bağlanmasına ilişkindir. Bu itibarla davacının maluliyetinin tespiti için kuruma başvurması üzerine maluliyet oranına ilişkin rapor alınması ve bu rapora istinaden kurum tarafından 01.04.2017 tarihinden itibaren yeniden malullük aylığı bağlanmış olması davanın konusuz kalması nedeni değildir.

Diğer yandan kurum, davacının 01.06.2015-12.06.2015 döneminde çalıştığının tespiti üzerine malullük aylığını iptal etmiş ve yersiz ödeme çıkartmıştır. Mahkemece, davacının anılan dönemde çalışmasının bulunmadığı ve dolayısıyla yersiz ödemeye ilişkin kurum işleminin de yerinde olmadığı kanaatiyle hüküm kurulduğuna göre; davacının hizmet cetvelinde halen var olan ancak sahteliği saptanan çalışmanın iptali yönünde bir karar verilmemesi de isabetsizdir. Mahkemece bu konuda davacı talebi de alınarak inceleme yapılmalı ve elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...