Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2026/1671 E. 2026/4738 K.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2026/157 E., 2026/179 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/433 E., 2025/292 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, hile hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı, kayden maliki olduğu 44 04... ve 12, 44 00... ve 4, 1 43... , 44 02... , 43 91... , 1 41... , 43 99... parsel sayılı taşınmazlarını davalı Şirkete temlik ettiğini, rayiç bedelin ödeneceğinin söylenmesine rağmen ödeme yapılmadığını, tapuda bedelin sembolik gösterildiğini, davalıya 13.07.2023 tarihinde ihtarname keşide edildiğini ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, süresinde cevap dilekçesi sunmamış, aşamada Şirket yetkilisi; Şirketin yeterli parası olmadığı için ödemeyi yapamadıklarını, taşınmazları satın almaktan vazgeçtiklerini, takdirin Mahkemenin olduğunu bildirmiş, Şirket yetkilisi 21.05.2024 tarihinde davayı koşulsuz kabul ettiklerini bildirmiştir.

Müdahale talep eden, eldeki davaya konu taşınmaz için Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/58 Esas sayılı ön alım davasını açtığını, eldeki davanın ön alım davasını sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, eldeki davanın temlikten bir yıl geçtikten sonra açıldığını, zamanaşımının geçtiğini, kimsenin kendi muvazaasına dayanamayacağını ileri sürerek müdahillik talebinin kabulüne ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile; 2023/58 Esas ve 2024/230 Karar sayılı ön alım davası sonucunda davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine devredilen 1/6 payın tapu kaydının iptali ile ... adına tesciline karar verildiği, kararın 05.06.2024 tarihinde kesinleştiği, kararın infaz edildiği gerekçesiyle davanın konusuz kalmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden; davacının 44 04... (5/16 pay) ve 12 (1/16 pay), 44 00... (3/16 pay) ve 4 (5/16 pay), 1 43... (177/1670 pay), 44 02... (5/16 pay), 43 91... (1/2 pay), 1 41... (17/241 pay), 43 99... (5/16 pay) parsel sayılı taşınmazlardaki paylarını 25.07.2022 tarihinde davalı Şirkete satış suretiyle temlik ettiği, Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/58 Esas sayılı davası ile ... tarafından eldeki davanın davalısı olan Şirket aleyhine eldeki davaya konu 9 parça pay için önalım davası açıldığı, bu davada Şirket vekili olarak avukat ...’nun yer aldığı, Mahkemenin 2024/230 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın 05.06.2024 tarihinde kesinleştiği ve infaz edildiği görülmüştür.

Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 125. maddesinde, “(1) Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir: a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde dava davacı lehine sonuçlanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur. b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.(2) Davanın açılmasından sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder. (Ek cümle:22/7/2020-7251/11 md.) Bu takdirde dava davacı aleyhine sonuçlanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.” hükümleri düzenlenmiştir.

Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince güncel tapu kayıtlarının ve davalıdan kayıt malikine payların devrine ilişkin resmi senedin getirtilmesi ile HMK’nın 125. maddesi re’sen uygulanarak davacıya seçimlik hakkı sorulmadan yargılamaya devam edilmesi ve diğer dava kararının infaz edildiği gerekçesiyle davanın konusuz kalmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olması ve bu durum göz ardı edilerek Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

Hal böyle olunca, öncelikle dava konusu taşınmazların paylarının devrine ilişkin resmi senedin ve güncel tapu kayıtlarının dosya arasına alınması, HMK’nın 125. maddesinin uygulanması, eldeki davada davacı vekili olan Avukat ...’nun, önalım davasında eldeki davanın davalısı olan Şirket vekili olarak hüküm başlığında yer aldığı gözetilerek menfaat çatışması olup olmadığının da değerlendirilmesi ile hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının değinilen yön itibariyle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek hâlinde temyiz eden davacıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.