Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2024/4084 E. 2025/4070 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1964 E., 2024/917 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Salihli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2017/112 E., 2021/142 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; muris ...'in ölümüyle geride mirasçıları olarak davacı çocuklarının kaldığını, murisin ölmeden önce 30.04.2015 tarihinde 1/2 pay sahibi olduğu 51 parsel sayılı taşınmazını davalıya diğer pay sahipleri ile birlikte satış suretiyle kayden devrettiğini, murisin devrin yapıldığı tarihte 84 yaşında olduğunu, okuma-yazma bilmediğini, paraları birbirinden ayırt edemediğini bu nedenle hukuki işlem ehliyetinin bulunmadığını, bu satış işlemine ilişkin murise herhangi bir ödeme yapılmadığını, dava konusu taşınmazda 1/8 pay sahibi olan ve davalıya aynı gün payını devreden murisin üvey oğlu ....'in murisin mal varlığını yönettiğini, ...'in murisi birçok kez borç altına soktuğunu, murisin taşınmazı satmaya ihtiyacı olmadığını, davalı tarafın satış bedelini ...'e verdiğini, ...'in davalı tarafa borcu olmasından dolayı bu bedelin borçtan mahsup edildiğini, bu nedenle yapılan işlemin hile ve muvazaa nedeniyle geçersiz olduğunu ileri sürerek dava konusu 51 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacıların miras payı oranında adlarına tescilini bunun mümkün olmaması halinde tenkisini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı ve eşinin ... bir arazi almak için emlakçı ile görüştüklerini bunun üzerine dava konusu taşınmazı görüp beğendiklerini, taşınmazın tamamı için 400.000,00 TL'lik ön sözleşme yaptıklarını, taşınmazda haciz ve ipotek bulunması nedeniyle 70.000,00 TL bedelin bunların kaldırılması için kullanıldığını, kalan borcun tapu işlemleri sırasında ödendiğini, davalının ve eşinin pay sahiplerini tanımadığını, taşınmazın satın alınmasından sonra temizlenip zeytin ağaçları dikildiğini, murisin işlem sırasında ve öncesinde ehliyetli olduğunun çevrede yapılan soruşturmada anlaşıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacıların ehliyetsizlik, muris muvazaası ve hileye dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün değilse tenkis davası açtığı, ehliyetsizlik iddiası yönünden yapılan incelemede davacıların murisinin işlem tarihinde ehliyetli olduğunun Adli Tıp Kurumundan alınan raporla anlaşıldığı; muris muvazaası iddiası yönünden değerlendirmede davalı tarafından devirden 3 gün önce çekilen meblağ ile davalı tanıklarının satışın hangi bedel üzerinden yapıldığına yönelik beyanlarının örtüştüğü, söz konusu bedel ile taşınmazın gerçek değeri arasında aşırı oransızlık olmadığının sabit olduğu, muris dışında taşınmazda pay sahibi üç kişinin de aynı resmi senet ile payını davalıya devrettiği, ayrıca murisin 18.03.2016 tarihli resmi senet ile ... Mahallesindeki 4 adet taşınmazda bulunan paylarını davacılardan ... devrettiği dikkate alındığında dava konusu devir işleminde muvazaa olmadığı, satışın gerçek bir satış olduğu, murisin bağışlama iradesinin olmadığı, aynı anda diğer hissedarların da davalıya hissesini bağışlamasının hayatın olağan akışına aykırı olacağı, murisin mirasçılardan mal kaçırma iradesinin olduğunu gösterir herhangi bir delil sunulamadığı; hile yönünden değerlendirmede, davalı tarafın taşınmazı 400.000,00 TL bedelle aldığını beyan ettiği, dinlenen tüm tanıkların söz konusu iddiayı doğruladığı, davalının 27.04.2015 tarihinde devirden 3 gün önce 358.179,80 TL para çektiği, taşınmazın dava tarihindeki değeri ile söz konusu bedeller arasında çok büyük bir fark olmadığı, davacıların iddialarının aksine, davalı ile murisin üvey oğlu arasında işbirliği bulunduğunun ispatlanamadığı, davacıların murisi haricinde taşınmazdaki 3 hissedarın da aynı resmi senet ile davalıya devir yaptığı düşünüldüğünde davalının hileli davranışları sebebi ile murisin iradesinin sakatlanmadığı, dava dışı murisin üvey oğlunun hileli hareketlerinin olduğu kabul edilse dahi davalının söz konusu hileyi dikkat ve özen gösterse dahi öğrenemeyeceği gerekçeleriyle tapu iptali ve tescil taleplerinin reddine; muris muvazaası konusundaki iddianın değerlendirilmesindeki gerekçeler dikkate alındığında, dava konusu murise ait söz konusu sağlararası kazandırmanın davacıların saklı payını etkisiz kılmak amacıyla yapılmadığı, söz konusu kazandırmanın ivaz karşılığı yapıldığı sabit görüldüğünden tenkis talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İstanbul Adli Tıp Kurumu raporuna göre murisin 30.04.2015 devir tarihinde ehliyetli olduğu, telkinlere de mukavim gösterebileceğinin rapor edildiği, yine davalı tarafından murise yönelik hile kullanıldığına ilişkin ispatın bulunmadığı, murisin 1/2 payını diğer paydaşlar ile birlikte sattığı ve parasının kendisine ödendiğinin kanıtlandığı, sağlığında diğer taşınmazlarını da sigortadan maaş almak için davacı kızına devrettiği, dolayısıyla muris muvazaası hukuki nedeni yönünden de ispatın bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ile tapuda işlemlerini gerçekleştiren ...'nın akraba olduğunu, dava konusu taşınmazın murisin üvey oğlu ...'in ... ailesine borcu nedeniyle satıldığını, murisin taşınmazını satmaya ihtiyacı olmadığı gibi para birimlerini de bilmediğini, Adli Tıp Kurumu raporunda murisin ehliyetli çıkmasının nedeninin murisin sağlık kontrollerine götürülmeyip sağlık kaydı bulunmamasından kaynaklandığını, satış bedelinin murisin eline geçmediğini, tapudaki işlem sırasında muris için sağlık raporu alınmamasının eksiklik teşkil ettiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava; ehliyetsizlik, muris muvazaası ve hileye dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün değilse tenkis istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1931 doğumlu ...'in 14.04.2016 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak çocukları davacılar ... ve .... kaldığı; murisin ölmeden önce 30.04.2015 tarihinde 51 parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 payını, diğer 1/2 pay sahibi maliklerle birlikte davalı ...'ya satış suretiyle devrettiği, Adli Tıp Kurumunun 15.11.2019 tarihli raporda murisin işlem tarihinde ehliyetli olduğu anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.09.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.