Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2024/4002 E. 2025/4079 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/251 E., 2024/881 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/828 E., 2023/694 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı; davalının, babası ...’ın eski arkadaşı olduğunu, maliki bulunduğu 1 65... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki restaurant ve pansiyonları işletmek istediğini, bunun için de bankadan kredi kullanacağını, bu hususta davalıya yardımcı olmak için dava konusu 1 65... (eski 280 parsel) sayılı taşınmazdaki payını davalıya devrettiğini, ancak davalının kendisine yardım amacıyla devredilen dava konusu taşınmazı benimsediğini, kendisi ve babasını taşınmazdan çıkarmaya çalıştığını, aleyhlerine tahliye davası açtığını, davalının kötü niyetli hareket ettiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP Davalı; 2016 yılında ...’dan tatil amaçlı ...’ya geldiğini, burada davacının babası ... ile tanıştıklarını, ...’a o bölgede satın alabileceği arazi olup olmadığını sorduğunu, ...’ın da kendisine kredi borçları ve üçüncü kişilere olan borçları nedeniyle zor durumda olduğunu, haciz tehdidi altında kaldığını, bu nedenle de taşınmazını kızı ...’ye devrettiğini, bu taşınmazı kendisine satabileceğini söylediğini, ... ile taşınmaz satışı hususunda anlaştıklarını, ...’ın talebi ile taşınmaz bedelinin bir kısmının satış sırasında ...’a elden nakit olarak verildiğini, bir kısımının ise davacı ve annesinin hesaplarına havale yapıldığını, davacının iddia ettiğinin aksine herhangi bir kredi kullanımı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1. Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.03.2022 tarihli 2020/376 Esas, 2022/147 Karar sayılı kararı ile; taraflar arasında inançlı işleme ilişkin yazılı bir sözleşme veya davalıdan bu yönde sadır olan delil başlangıcı niteliğinde bir belgenin bulunmadığı, davacı tarafından dayanılan delillerin, taraflar arasında var olduğu iddia olunan inanç sözleşmesini ispatlamaya yeterli delil başlangıcı niteliğinde belge olarak kabul edilemeyeceği, davacı tarafından davasını ispatlamaya dair yazılı delil veya delil başlangıcı niteliğinde belge ibraz edilemediğinden inanç sözleşmesinin varlığının yemin gibi kesin delille ispat edilmesi gerektiği, ancak davacı tarafça dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmadığı, iddianın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince; Mahkemece, davanın inanç sözleşmesi hukuki nedenine dayalı tapu iptali-tescil davası olarak nitelendirilerek davanın reddine karar verildiği, ancak ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın hile iddiasına dayalı tapu iptali-tescil davası olduğunun belirtildiği, buna rağmen hile iddiası yönünden inceleme yapılıp delillerin değerlendirilmediği, bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği, mahallinde keşif yapılıp bilirkişi raporu alınmış ise de dava konusunun 71.887,56 m² yüz ölçümlü tarla nitelikli taşınmaz olduğu, davacıya ait 5000 m²'lik kısım üzerinde bulunanların (yapı, ağaç vs) ve satışa konu edilen yapıların hangileri olduğunun bilirkişi raporundan anlaşılamadığı, bu haliyle bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı, davaya konu alanın tam olarak neresi olduğu, üzerindeki yapı ve zirai ürünlerin neler olduğu hususunda bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle dava değerinin tespiti gerekirken denetime elverişli olmayan rapor esas alınarak karar verilmesinin doğru olmadığı, bu nedenlerle, öncelikle davaya konu alan ve üzerindeki yapılar olmak üzere dava değerinin açıkça belirlenmesi, hile hukuksal nedenine dayalı olarak taraf delillerinin toplanması, hile iddiasıyla açılan dava hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulmasının hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafça inançlı temlik iddiasının yazılı delil ile ispat edilemediği, delil başlangıcı sayılabilecek bir belge de sunulmadığı, davacının yemin deliline de dayanmadığı, davacı tarafça dava dilekçesinde en geç 2019 yılı içerisinde davalının hileli hareketlerini öğrendiğinin beyan edildiği, davalı tarafından dava konusu taşınmaz için Fethiye 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/767 Esas sayılı dosyası ile tahliye davası açıldığı, bu davada dava dilekçesinin davacının annesine 05.11.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafça en geç bu tarih itibari ile davalının hileli hareketlerini ve davaya konu taşınmazı kendi mülkü gibi kabul ederek hareket ettiğini öğrendiği, buna rağmen eldeki davanın 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı, kaldı ki davacı yanca hile iddiasının da ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince, hile iddiasına dayalı davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de öğrenme tarihi olarak kabul edilen dosyada davacının taraf olmadığı, bu nedenle tebligat tarihinin öğrenme tarihi olarak kabul edilemeyeceği, ayrıca vekil aracılığı ile gerçekleştirilen temliklerde gabin ve hile iddialarının dinlenilmesinin olanaksız olduğu, davacının hile iddiasının dinlenme olanağı bulunmadığı gibi satışa konu vekaletnamenin hile ile alındığına yönelik iddiasının da bulunmadığı gözetildiğinde, hile nedenli açılan davanın sonuç itibari ile reddedilmiş olmasının doğru olduğu, ret gerekçesinin belirtilen şekilde düzeltilmesi gerektiği, Mahkemesince, kaldırma kararından sonra alınan ek rapor ile belirlenen değer esas alınarak vekalet ücreti belirlenmiş ise de davada harcı yatırılan değerin 1.196.712,07 TL olduğu halde, ek raporla tespit edilen değer üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının ödediğini iddia ettiği satış bedeli ile bilirkişi tarafından belirlenen taşınmazın satış tarihindeki değeri arasında fahiş fark bulunduğunu, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından sonra hile iddiası yönünde yeterli araştırma yapılmadığını, sadece taşınmazın değeri yönünden ek rapor alındığını, davalı yanın sadece davacıya 120.000,00 TL ödediğini beyan ettiğini, bu hususun dahi davacının iddiasını ispat ettiğini, davacının aldatıldığını 2020 yılında öğrendiğini ve süresi içinde dava açtığını, davalı ile davacının anne ve babası arasındaki olayların davacı tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını, davanın sadece hile hukuki nedenine dayandığını, vekilin iradesinin satış olmayıp kredi kullanılması için yapılan bir devir olduğunu, ancak davalının devri sağladıktan sonra kredi kullanabilecekken kullanmadığını, ancak başta kararlaştırdıkları gibi taşınmaz üzerindeki bungalov ve restaurantın yenilenmesi için davacının babasının hesabına peyderpey 120.000,00 TL gönderdiğini, davacıya hiçbir bedel ödenmediğini, davacının babasının davalının tarım kredisi çekmesi ve kendisine tapuyu geri iade edeceğine inanarak dava konusu taşınmazın üzerine bungalovlar yapacağı ve pansiyon olarak işleteceği amacıyla taşınmazı davalıya temlik ettiğini, temlikin davalının hilesi ile yapıldığını, davacı tarafça iddianın ispat edildiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davalı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava, hile ve inançlı işlem hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 280 (yeni 1 65... parsel) sayılı taşınmazın 25/353 payı davacı adına kayıtlı iken, babası olan vekili ... tarafından 20.11.2017 tarihinde satış suretiyle davalıya devredildiği anlaşılmaktadır.

3. Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu, özellikle davacı tarafça hile iddiasının HMK'nın 190. ve TMK'nın 6. maddeleri uyarınca ispat edilemediği anlaşılmakla, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.09.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.