Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/679 E. 2024/562 K.

T.C. KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : / Esas KARAR NO : / HAKİM : KATİP : DAVACILAR : 1- 2- 3- VEKİLİ : Av. DAVALI : DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/07/2023 KARAR TARİHİ : 31/05/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 01/07/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalının, İstanbul 26.İcra Dairesi ... nolu dosyası ile davacılar aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra yoluyla takip başlattığını, ödeme emrinin davacılara tebliğ edildiğini, davacıların hiçbir şekilde çekin cirantalarını tanımadıklarını, bu şahıslar ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını,söz konusu çekin akıbetinin belli olmadığını,dava konusu çekte ciranta olan...'in çekleri kargoya verdiğini dava konusu çekinde içinde bulunduğu 18 adet çekin kargoda kaybolduğunu, çeklerin bankadan sorulmaya başlandıktan sonra, davacıların adına çeklerin çalıntı olduğu gerekçesiyle Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin arkasında imzası bulunan şirketlerin gerçek şirketler olmadığını, çekin çalıştığı olduğunu bildikleri halde ciroladıklarını, çalınan diğer 18 çekte de bu firmaların cirolarının olduğunu, dava konusu yapılan diğer çeklerde de aynı firmaların isimlerinin olduğunu,bahsi geçen firma isimlerinin ... Ltd.Şti, Optiplast Plastik Ltd.Şti, ...Mağazıcılık AŞ, olduğunu, bu firmalar hakkında haricen yaptıkları araştırmalarda hiçbir şekilde ticaret hayatında bulunmadıklarını, tamamen faso ya da naylon diye tabir edilen firmalardan olduğunu,çek çalma ve bunları tahsil etmeyi adeta iş haline getirdiklerini öğrenmiş bulunduklarını beyan ederek, davacılar aleyhine İstanbul 26.İcra Dairesi ... esas numarasıyla başlatılan takibin durdurulmasına, davanın kabulüne ve davalıya borçlu olmadıklarının tespit edilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Davalının, dava konusu Denizbank Sivas Şubesine ait ... seri numaralı 30.05.2023 keşide tarihli 60.000,00 TL bedelli çekin ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu iktisap etmiş olduğunu, söz konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, davacı Seher'in dava konusu çekte keşideci, davacı İbrahim'in lehtar, davacı Muzaffer'in ise ciranta konumunda olduğunu, davacı tarafların dava dilekçesi incelendiğinde, çek üzerindeki imza ve kaşeleri ile çekten kaynaklı borç ilişkisine hiçbir itirazlarının olmadığının açık bir biçimde anlaşıldığını, çek üzerindeki imzasına ve çekten kaynaklı borç ilişkisine herhangi bir itirazı olmayan davacı tarafların söz konusu çekin yetkili ve meşru hamili davalıya yönelik kambiyo hukukundan kaynaklı borç yükümlülüğü altında bulunduğu hususunda herhangi bir tartışmanın bulunmadığını, davalıca dava konusu çektin tam ve düzgün ciro silsilesi ile iktisap edildiğini, davalının TTK'nun 790.maddesine göre yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle, davalının çekin kayıp/çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisinin olmadığını, davalının çekte ödeme yasağı bulunduğunu ancak çeki bankaya ibraz anında öğrendiğini, bu nedenle davacı tarafların karşısında iyiniyetli 3.kişi sıfatına haiz olduğunu, davacı tarafın iddialarını kabul etmemekle birlikte, kıymetli evrak olan çekin kargoda taşınması yasak olan gönderilerden olduğunu, davacı tarafın basiretli bir tacir olarak dava konusu çeki çok düşük bir ücret karşılığı sigortalı gönderi olarak gönderebilecekken kargoya vermesi üzerine düşen basiretli bir tacir gibi davranma sorumluluğunu yerine getirmediğinin göstergesi olduğunu, davacı tarafların dava konusu kıymetli evrakı teslim için kargo yolunu tercih etmiş olmasının, 6102 Sayıl TTK'nun 18/2 hükmünden hareket ile basiretli bir tacir olmanın gereği olan özen yükümlülüğünü ihlal ettiği anlamına geldiğini, çek hakkında iptal davası açılmasının çekin icra takibine konu edilmesine engel olmadığını, davalının dava konusu çekin üst cirantası olan dava dışı ...Mağazıcılık Aş'den ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu fatura ve tahsilat makbuzu karşılığı iktisap ederek ticari defter ve belgelerine de bu şekilde yansıtdığını, kestiği fatura nedeniyle ortaya çıkan vergisel yükümlülükleri dahi ödeyen davalının, gelinen aşamada sattığı mal ve hizmet karşılığı edindiği çeki tahsil edememiş olduğunu, oldukça büyük zarar ettiğini, bu kapsamda davalı tarafından bir üst cirantası olan ...Mağazacılık Aş ve yetkilisine karşı suç duyurusunda bulunmuş olduğunu, ilgili soruşturmanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma nolu dosyası ile devam ettiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası, İstanbul İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi raporu. İstanbul İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş, borçlularının ... olduğu, 60.000,00-TL bedelli 30/05/2023 tarihli senet alacağı, 180,00-TL komisyon, 6.000-TL karşılıksız çek tazminatı, 247,40-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 66.427,40-TL üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği, borçlular hakkında icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce, dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi ile davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından düzenlenen 13/05/2024 tarihli rapordan özetle; Davacı...'e ait 2023 yılına ait yevmiye defterlerinin dosya sunulmadığı, Davacı...'in, Ltd.Şti üzerinden ticari işlerde bulunup bulunmadığının takdirinin mahkememize ait olduğu, Tekstil Ltd.Şti'ne ait 2023 yılına ait yevmiye defterinin açılış tasdikinin süresinde yapıldığı, kapanış tasdiki için yasal sürenin henüz dolmadığı, Ltd.Şti'nin 2023 yılına ait yevmiye defterinin usulüne uygun olarak tutulduğu, Tekstil Ltd.Şti'nin 2023 yılına ait yevmiye defterinden, dava konusu çekin, 2023 yılına ait yevmiye defterinde kayıtlı olmadığı, Ltd.Şti'nin 2023 yılına ait yevmiye defterinden, dava dışı ... Otomotiv Tic.Ltd.Şti'ne ait herhangi bir kayda rastlanılmadığından dolayı, dava dışı Ltd.Şti ile Ltd.Şti arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığının tespit edildiği bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, 6102 sayılı TTK’nun 792. maddesine dayalı çek istirdadı talebine ilişkindir. TTK'nun 790.maddesi uyarınca cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılır. Aynı yasanın 792.maddesi uyarınca çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Kıymetli evrakın yetkili hamili olduğunu ve istem dışı elinden çıktığını ileri süren davacı, halen kıymetli evrakın hamili konumunda olan kişilere karşı istirdat isteminde bulunabilir. Böyle bir iddiada bulunan davacının söz konusu davadaki kanıt yükü, kendisinin davaya konu ettiği kıymetli evrakın son yetkili hamili olduğu ve hali hazırda hamil konumunda olan davalının kıymetli evrakı iktisabında kötüniyetli yahut ağır kusurlu olduğunu ortaya koymak olmalıdır. Buna göre hali hazırda hamil durumunda olan davalının kötüniyet ya da ağır kusurunu ispat zımmında, ciro zincirindeki bir kopukluk, çalıntı olduğu bilinmesine rağmen kıymetli evrakın devralınması gibi unsurlar belirleyici olabilecektir. (Benzer Yargıtay 11.HD.12/12/2014 Tarih, 2014/13735 Esas 2014/19653Karar Sayılı Kararı) Somut olayın değerlendirilmesinde; davacı ... tarafından davacı keşide edilen ve çekin zilyedi olan davacı... tarafından kargoya verilen çekin kargo taşıması sırasında çalındığı ileri sürerek işbu dava açılmış, davalı ise çekin yetkili hamili olduğunu ve ticari ilişkiye binaen çeki aldığını savunmuştur.Mahkememizde aynı davalıya yönelik aynı iddia ile birden fazla dava açıldığı görülmüştür.İş bu davalardan biri olup Mahkemizin 2023/108 esas sayılı dosyada devam eden davada İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturma numaralı dosyası celp edilmiş olup incelenmesinde, davalı şirket yetkilisi ...ın da aralarında bulunduğu birden çok şüpheli tarafından Kargo üzerinden çeklerin çalınması sonrası paravan şirketlerce kaşe ve imzalanıp haksız kazanç elde ederek dolandırıcılık suçunu işledikleri iddiası ile başlatılan soruşturma mevcut olup halen devam ettiği anlaşılmıştır. Yine iş bu dosyada çekte cirosu bulunan Ltd Şti, Teste Tekstil ve Ltd Şti'nin vergi dairesinden celbedilen beyanname örneklerinden,çekin vade tarihi olan 2023 yılında hiçbir beyanname vermedikleri görülmüştür. Davacı...'in yetkilisi olduğu ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonunda düzenlenen mali müşavir bilirkişi raporunda, davacı..."ten sonraki ciranta olan ... ile aralarında ticari ilişki olduğuna dair kayıt bulunmadığının tespit edildiği, açıklanan nedenlerde davalının usule uygun ciro yoluyla çekin yetkili hamili ve çekte hak sahibi olduğunu ispatlayamadığı görüş ve kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.Ceza soruşturmalarının henüz sonuçlanmadığı da gözetilerek, davalının dava konusu çeki kötüniyetli takibe koyduğuna kabule yeterli delil bulunmadığından davacıların kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın KABULÜ ile İstanbul 26. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibi ve takibe dayanak, keşidecisi ...,lehtarı olan 30/05/2023 keşide tarihli, 60.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı DenizBank Sivas Şubesine ait çek nedeniyle davacıların davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE ve çekin davalıdan İSTİRDADI İLE DAVACILARA İADESİNE, 2-Koşulları bulunmadığından davacıların İİK'nun 72/5. maddesi uyarınca kötü niyet tazminatı isteminin reddine, 3-İİK'nun 72/5. maddesi uyarınca icra takibinin davacılar yönünde derhal durdurulması hakkında İstanbul 26. İcra Dairesi'ne müzekkere yazılmasına, 4-Alınması gereken 4.537,66-TL nispi karar ve ilam harcından, davacıdan alınan 1.134,42-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.403,24‬-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yatırılan 1.134,42-TL peşin harç ve 269,85-TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 140,00-TL tebligat masrafı, 140,5‬0-TL posta ve müzekkere masrafı, 1.800,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.080,5‬0-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı taraf kendisini bir vekille ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1. maddesi uyarınca taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/05/2024 Katip ¸E-imzalıdır Hakim ¸E-imzalıdır