Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/289 E. 2024/1061 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - T.C. No:... - VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : 1- ... - T.C. No:... - ... VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : 2- ... - T.C. No:... - ... DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/04/2018 KARAR TARİHİ : 26/11/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 27/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılar tarafından Kayseri 6. İcra Dairesi’nin ... Esas Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine çeke dayanarak icra takibi başlattıklarını, bu takibe karşı Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esasa kayıtlı davayı açtıklarını, mahkemenin davalı ... yönünden davanın kabulüne, diğer davalı ... yönünden davanın tefrikine karar verdiğini, davalıların ... Esas sayılı davanın açılmasından sonra bir başka çeke dayanarak 2. İcra Dairesinin 2016/840 Esasa kayıtlı “sahtecilik ve dolandırıcılık” suçuna ilişkin yargılamanın devam ettiğini, müvekkilinin Kayseri 2. İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası ve takip dayanağı çek sebebiyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve davalılar aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, davalılar tarafından bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmekle, HMK kuralları gereği davalıların davanın reddini istediği kabul edilmiştir. DELİLLER: Kayseri 2. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının celbi ile yapılan tetkikinde; alacaklısının ..., borçluların ... ve ... olduğu, 18/07/20216 keşide tarihli 600.000,00-TL bedelli çek dayanak yapılarak toplam 661.200,00-TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Kayseri 6. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının celbi ile yapılan tetkikinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, 18/07/2016 keşide tarihli 500.000,00-TL bedelli çek dayanak yapılarak toplam 550.060,02-TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... Kantin İşl. Ltd. Şti'nin sicil dosyasının bir örneği celbedilmiştir. Davacının kötüniyetle iktisap iddiası dikkate alınarak davacı tanıkları ..., ... ve ...'ın tanık olarak dinlenmesine karar verilmiş olup, 29/01/2019 tarihli duruşmada beyanları alınmıştır. Davacı tanığı ...; "Davalı ..., davacı ...'ın damadı olur. ...'da...'ın küçük kardeşi olur. Davalı ... eşi aynı zamanda ...'ın kızı olan ...'ı darp etmişti. Bu sebeple ben davacı ...'a geçmiş olsun ziyaretine gitmiştim, o ziyaretim esnasında ... isimli...'ın arkadaşı olan şahıs gelerek ...'a ...'ın elinde senin düzenlediğin boş iki adet çekin var haberin olsun diye söyledi. Akabinde de ...'ın bu çekleri doldurup ...'ı batıracağını ifade etti. ... bu işlere tenezzül etmeden ben sizleri barıştırayım diye söyledi. ...'da benim verdiğim öyle çekler yok, ...'a borcum da yok diye söyledi. ... ve ... ...'ın yanında çalışan elemanlardır, bunların ikisinin arasında bir ticaret olması mümkün değildir. Davacı ... kantin işletmelerinin sahibir, ... ve ... ...'ın yanında maaşla çalışan şahıslardır. Ayrıca gelir getirebilecek mal varlıkları olup olmadığını bilemiyorum. Ben ...'ın lüks aracı olduğunu ayrıca da taşınmazları olduğunu bilmiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı tanığı ...; "Ben davacı ...'ın kardeşi olurum . Bu nedenle tarafları yakınan tanırım. Davalılardan ... abim Baki'nin damadı olur. ...'da...'ın kardeşidir. Abim ... Erciyes Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesinde kantin işletmecisi olarak çalışır, yaklaşık 20 yıldır o işi yapar. ... evlendikten sonra ağabeyimin yanında maaş karşılığıı çalışmaya başladı. Sonradan da kardeşi ...'ı da ağabeyimin yanında çalıştırmaya başladı. ... 'de maaş karşılığında ağabeyimin yanına çalışır, davalıların davacıdan ne kadar maaş aldıklarını tam olarak bilemiyorum. ... ilk evlendiği zamanlarda bir tekel bayisinde şoför olarka çalışıyordu, sonradan başka birkaç iş ile uğraştı. En sonunda da ağabeyimin yanında çalışmaya başladı. ...'ın bir taşınır ve taşınmaz mal varlığı olup olmadığını bilemiyorum. Ancak kendisinin aldığı evleri ağabeyimin yanında çalışırken aldığını ben bilirim. ...'ın babasından kalan bir mal varlığı olup olmadığını bilemiyorum. ... abimin damadı olduğu için işleri takip ederdi. Ağabeyim...'a güvendirdi, çeklerin tahsilatını da... yapardı, banka işlerini de... takip ederdi. Kantin işletmesinin hesaplarına da... bakardı. ... eşi ve yeğenimiz olan ...'ı darpetmişti, bu nedenle biz bunların evine gitmiştik, bu esnada evin karıştırılmış olduğunu gördük, yeğenim Nebile bize benim çantamda çocuğun okuluna verilmek üzere babamın keşide ettiği çek vardır, bu çeki... çantamdan almış diye söyledi. Abim Baki'de şu an için birşey yapmaya gerek yok. ... cahillikle birşey yapmıştır, ... gelecektir, o zaman konuşuruz şeklinde söylemişti. ... ile ... arasında söz konusu çekin ciro edilmesini gerektirir bir taicaret olduğunu zannetmiyorum, çünkü bu iki şahısta abimin yanında çalışır. ...'ın da başka bir ticari geliri yoktur. Benim ağabeyimin işletmesinin olduğu yerde bulunduğum bir sırada tahminime göre ...'ın yeğenimiz Nebile'yi darp etmesinden 20 gün kadar sonra ..., ... ve benim bulunduğum bir sırada ... isimli şahıs yanımıza gelerek kendisinin ...'ın gönderdiğini, ...'ın elinde Baki'nin keşide ettiği boş çekler olduğunu, kendisine 2 kantin yahut para verilmediği takdirde çekleri yüksek miktarda doldurararak işleme koyacağını, abimi bitireceğini söyledi. Sonrasında da bu çeklerin ortaya çıktığını gördük dedi. Davalı vekili söz alarak 1 ATM'nin ... Esas sayılı dosyası vardır, bu dosyadadabaşka çek dava konusudur, bu çek için de davacı taraf aynı şeyleri söylemektedir, tanıktan bu söylediği hususların hangi çek için olduğu hususunun sorulmasını istiyoruz dedi. Tanık devamla, biz öncesinde bir çek olduğunu düşünüyorduk, sonrasında 2 adet çek olduğunu öğrendik." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı tanığı ...; "Ben ve eski eşim ... ve...'ın kardeşi ... babamın işlettiği Erciyes Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kantin de işletmesinde çalışıyorduk. ... 2010 yılından beridir babamın yanında çalışırdı, babam ...' a ve ...'a asgari ücret ve sigorta verirdi. Ben de asgari ücret ve sigorta şeklinde çalışırdım. Babamın mali işlerimi daha çok ben ve eski eşim ... takip ederdik, babam mal aldığımız firmalara vermek üzere boş çekler verirdi. Biz de boş çeklerin üzerini doldurup mal aldığımız firmalara verirdik. Babam bir ticari ilişki nedeniyle eski eşime borçlanıp çek vermiş değildir, eşim ve benim aramız açıldıktan sonra eşim uhdesinde bulunan boş çeki doldurup ciro etmiştir. ... ile ... arasında ticari bir ilişki yoktur. 19 Haziran 2016 tarihinde eski eşim ... beni darp etmişti. Ben de çocukları alıp evden çıkmıştım. 1-1,5 saat sonra tekrar eve geldiğimde çantamın içerisindeki 1 adet çekin olmadığını gördüm. Bu çeki özel okulda okuyan kızımın eğitim ücreti olarak verecektik, çünkü bu çek boştu, keşidecisi ...dı. Davaya konu olan çek bu çek olabilir ancak sonrasında bir toptancıya vermek üzere ...'a babam tarafından verilen bir başka boş çekin de... tarafından doldurulduğunu gördük ve böylelikle 2 adet çek ile ilgili uyuşmazlıklar çıktı. Biz özel okul ödememizi kredi kartı ve mail-order sebebiyle gerçekleştirdik, bu şekilde çek ile ödememizi ilk defa yapacaktık. Benim eski eşim biz evlendiğimizde herhangi bir geliri ve malvarlığına sahip bir şahıs değildi. Biz bütün malvarlığımızı babamın yanında çalıştığımız zaman elde ettik. Bizim maaşımız görünüşte asgari ücret olarak gibiydi ancak gerçekte babam daha çok bana zaman zaman maddi yardımlarda da bulunurdu, eşime de bu şekilde maddi yardımlarda bulunduğu olmuştur." şeklinde beyanda bulunmuştur. Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin... Esas sayılı dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin dosyanın bekletici mesele yapılmasına karar verilmiş olup, bu dosyada davalıların beraatine karar verildiği ve kararın istinaf incelemesinden geçmek suretiyle 30/06/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaların bu mahkemenin ... Esas sayılı dosya ile birleştiği bildirilmekle, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının sonucunun bekletici mesele yapılmasına karar verilmiş olup, asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 03/02/2023 tarih ve ... sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, istinaf kararına karşı da temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 04/07/2024 tarih ve 2023/2955 Esas 2024/5545 Karar sayılı ilamı ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verildiği, onama üzerine hükmün, 04/07/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça dava dilekçesinin deliller bölümünde yemin deliline dayanıldığı görülmekle davacı tarafa yemin teklif edip etmeyeceğini bildirmesi, yemin teklif edecekse yemin metnini sunması için kesin süre verilmiş ve davacı tarafından yemin deliline dayanılması üzerine davalılara usulünce yeminleri eda ettirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; çekten kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. Somut olayda davacı, dava konusu çek nedeniyle davalı ...'a borcunun bulunmadığını, müşterilere verilmek üzere imzalı boş çeki davalıya verdiğini, davalının çeki anlaşmaya aykırı doldurarak kötüniyetli olarak diğer davalı ...'a ciroladığını, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmektedir. İİK.nın 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise, hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nun 6. maddesi gereğince davacı tarafa aittir. Örneğin; alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372). Bedelsizlik iddiası, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) 687. maddesi anlamında bir kişisel def'îdir. Bedelsizlik bir kişisel def'î olduğundan düzenleyen tarafından kural olarak ancak senet lehtarına karşı ileri sürülebilir. Ancak borçlu, hamilin senedi bilerek kendi zararına devraldığını kanıtlamak şartıyla hamile karşı da bedelsizlik def'îni ileri sürebilir. Dava konusu 18/07/2016 keşide tarihli, ... nolu, 600.000,00 TL bedelli çeke istinaden davalı ... tarafından davacı ve davalı ... hakkında 05/08/2016 tarihinde Kayseri 6.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, çekin keşidecisinin davacı, lehdarının ... olduğu, davalı ...'ın lehtar cirosu ile çekte hamil olduğu anlaşılmıştır. Çeke ilişkin olarak davacı tarafın şikayeti üzerine resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan dolayı açılan kamu davasında Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesinin... Esas, ... Karar sayılı dosyası ile davalıların beraatine karar verildiği ve kararın istinaf incelemesinden geçmek suretiyle 30/06/2021 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Taraflar arasında farklı çeke yönelik benzer uyuşmazlık Kayseri 1. Ticaret Mahkemesi'nin ... E.sayılı dosyasında görülmüş olup; Kayseri 1. Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ....Karar sayılı dosyası ve birleşen ... E.... K. Sayılı dosyası incelenmekle asıl ve birleşen dosya davacısının ... olduğu asıl davada davalının ..., birleşen dosyada ise davalının ... olduğu, yargılama konusunun Kayseri 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına dayanak 18/07/2016 keşide tarihi ve 500.000,00-TL çek nedeniyle menfi tespit davasında asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği, kararın davacı ve birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmiş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 03/02/2023 tarih ve ... sayılı ilamı ile "Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun Esastan Reddine" karar verilmiş olduğu, Bölge Adliye Mahkemesi kararı süresi içinde davacı ve birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmiş, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 04/07/2024 tarih ve 2023/2955 Esas 2024/5545 Karar sayılı ilamı ile "Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına" karar verildiği, "onama üzerine" hükmün, 04/07/2024 tarihinde kesinleştiği tetkik edilmiştir. Dava ve takibe konu çek altında davacıya atfen atılı imzanın davacıya ait olduğu taraflar arasında çekişmeli değildir. Çek bir ödeme aracı olup, bir borcun tasfiyesi için verilir. İspat yükü davacı üzerinde olup davacının davalı lehtar ...'a karşı çekin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu, bedelsiz olduğunu ispat etmesi ve bunu ispatladıktan sonra davalı hamil ...'ın TTK 687.maddesi uyarınca çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini yani kötüniyetli olduğunu ispat etmesi gerekir.Ağır ceza mahkemesinde sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarında yapılan yargılama sonucunda davalılar hakkında beraat kararı verilmiş olup işbu karar kesinleşmiştir. Davalı ...'ın gerek cevap dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanlarında gerekse ceza dosyası kapsamındaki beyanlarında çekin borç nedeniyle alındığını ifade etmiştir. Mevcut borç için çekin alındığı beyan edildiğinden ispat yükü halen davacı üzerindedir, ispat yükü davalı ...'ın üzerine geçmemiştir. Davacı, davalı ...'a yönelik iddiasını ispat anlamında yazılı delil sunamamıştır. Bu nedenle dava dilekçesinin deliller bölümünde yemin deliline dayanıldığı görülmekle davacı tarafa yemin teklif edip etmeyeceğini bildirmesi, yemin teklif edecekse yemin metnini sunması için kesin süre verilmiştir. Davacı tarafından yemin deliline dayanılması üzerine davalılara usulünce yeminleri eda ettirilmiştir. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez. Davalıların usulünce yemin etmiş oldukları dikkate alındığında yemin teklif eden davacının iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiştir. Tüm bu nedenlerle davacının ispatlanamayan menfi tespit davasının reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. İİK'nun 72/3-4. maddesinde icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere göstereceği tazminat karşılığında mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği, dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararının kalkacağı, buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış olmaktan dolayı doğan zararını gösterilen teminattan alacağı, alacaklının uğradığı zararın aynı davada takdir olunarak karara bağlanacağı, bu zararın herhalde yüzde %40'tan aşağı tayin edilemeyeceği hüküm altına alınmış, 6352 sayılı yasa ile yapılan değişiklikle 05/07/2012 tarihinden itibaren %40 oranı %20 olarak değiştirilmiştir. Bu yasal düzenleme doğrultusunda davalı alacaklı lehine tazminata hükmedilebilmesi için alacaklı aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekir. Somut olayda, mahkememizce 20/04/2018 tarihli ara kararı ile davacının takibin durdurulmasına yönelik talebinin İİK 72/3 uyarınca reddine karar verilmiş olunduğundan İİK'nun 72/4. maddesinin yasal koşulları bulunmadığından davalıların %20'den az olmamak üzere tazminat isteminin reddine karar verilmek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın REDDİNE, 2-Koşulları bulunmadığından İİK'nın 72/4 maddesi uyarınca kötüniyet tazminatına hükmoluanmasına yer olmadığına, 3-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan 10.246,50-TL peşin harçtan mahsubu ile artan 9.818,9‬0-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı ... tarafından yapılan 14,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, diğer davalı ... tarafından yapılmış bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bu davalı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 94.000,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine, 7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine, 8-Karar kesinleştiğinde dosya arasında bulunan Kayseri 2. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının, Kayseri 6. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının ve Kayseri 4. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasının iadesine, Dair, davacı vekili, davalı ... vekili ile davalı ...'ın yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/11/2024 Başkan ... ¸E-imzalıdır Üye ... ¸E-imzalıdır Üye ... ¸E-imzalıdır Katip ... ¸E-imzalıdır