İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/971 E. 2025/229 K.

T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMES ESAS NO : 2024/971 Esas KARAR NO : 2025/229 DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 22/11/2024 KARAR TARİHİ : 11/03/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkil İdarenin 233 sayılı KHK uyarınca sermayesinin tamamı devlete ait, tüzel kişiliğe ve faaliyetlerinde özerkliğe sahip, sorumluluğu sermayesi ile sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğunu, Teşekkülün, iktisadi alanda “ticari” esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, Müvekkili idarenin, bu sebeple Türk Ticaret Kanunu gereğince tacir niteliğini haiz bir kuruluş olduğunu, Müvekkili Kurumun 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olup, bina ve eklentilerinin temizliği işini ihale yöntemiyle şirketlerden satın alınmakta olduğunduğu, temizlik hizmetinde, ihale edilen her bir yüklenici firma ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendileri belirlemekte söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluk bu firmalara ait bulunmadığını, ihale makamı olan müvekkili idarenin , hizmet alımı için ihaleye çıkarak, söz konusu temizlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bırakmakta ve bu firma da kendi çalıştırdığı işçileri ile bu hizmeti verdiğini, kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firma tarafından yerine getirilmesinin gerektiğinin açık olduğunu, dava dışı...'ın müvekkili idarenin temizlik işlerini üstlenen davalı şirketlerde 24.12.2014-22.05.2023 tarihleri arasında çalıştığını,...'ın çalışmış olduğu hizmetler karşılığı toplam 144.758,23 TL kıdem tazminatı ( 1.098,71 TL damga vergisi dahil) ödemesi yapıldığını, dava dışı ...'ın müvekkili idare personeli değil, temizlik işi yüklenicisi davalı şirketler işçisi olduğunu, ... ile müvekkili idare arasında hiçbir şekilde işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, ihale yüklenicisi şirketler bünyesinde çalışan işçiler üzerinde, müvekkili idarenin doğrudan bir tasarrufu bulunmadığı gibi, müvekkili idarenin hiçbir şekil ve surette iş akdinin feshinde yetkili olmayıp bu konuda karar mercii de olmadığını, davalı şirketlerin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini işveren sıfatı ile yerine getirmediğini, müvekkili kurum ile şirketler arasında imzalanan sözleşmelere göre, müvekkili kurumun bina ve eklentilerinin temizlik hizmetleri için çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğu firmaya ait olacak ve sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten şirketlerin sorumlu olacağını, tüm işçilik alacaklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı hususu sözleşmenin eki sayılan teknik ve genel şartnamelerde de belirtildiğini, ayrıca firmalara sözleşme gereğince ödenen, sözleşme bedeli içerisinde tüm işçilik alacaklarının da yer aldığı yine sözleşmelerde belirtildiğini, özetle; sözleşmelerin ilgili maddelerinde yüklenicinin; çalışma hayatını düzenleyen mevzuatın işverene yüklediği tüm yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiği ve sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından, İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten sorumlu olacağının belirtildiğini, bu nedenle müvekkili idare aleyhine açılan dava sonucu işçilere ödenen bedelin aşağıda isimleri ve işçinin çalıştığı süreler detaylı olarak izah edilen firmalardan rücuen tahsilini talep etmek gerektiğini, 24.12.2014- 31.12.2015 tarihler arasında ... Kurumsal Hizm. İnş. Tur. Gıda. Mob. Taş. San. Tic. Ltd. Şti ve ... Sos. Hizm. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San Ve Tic. Ldt Şti. (İŞ ORTAKLIĞI),01.01.2016-31.05.2016 tarihleri arasında ... Kurumsal Hizm. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.,01.06.2016-31.07.2016 tarihleri arasında...Kurumsal Hizm. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.,01.08.2016-31.08.2016 tarihleri arasında ... İnş. Tem. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,01.09.2016-31.10.2016 tarihleri arasında ... İnş. Tem. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti., 01.11.2016-31.05.2017 tarihleri arasında... Kurumsal Hizm. İnş. Oto. San. Ve Tic. A.Ş. , 01.06.2017-30.06.2017 tarihleri arasında... Kurumsal Hizm. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.,01.07.2017-31.05.2018 tarihleri arasında ... Grubu Tem. Gıda Yem. Üretimi San. Ve Tic. A.Ş.,01.06.2018- 31.05.2019 tarihleri arasında ... Grup Sosyal Hizmetler İnş. Tem. Taah. Tic.A.Ş,01.06.2019-31.12.2021 tarihleri arasında ... Grup Kurumsal Hizmetler Danışmanlık temizlik İnşaat Nakliye Turizm Gıda Eğitim Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi,01.01.2022-22.05.2023 tarihleri arasında ... Grup Kurumsal Hizmetler Danışmanlık Temizlik İnşaat Nakliye Turizm Gıda Eğitim Taahhüt Ve Ticaret Limited Şirketi -...Kurumsal Temizlik Hizmetleri pazarlama Oto Kiralama İnşaat Turizm Danışmanlık Ticaret Anonim Şirketi( iş ortaklığı) ile müvekkili idare arasında sözleşme imzalandığını, İş Ortaklığı ve Adi Şirketlerin tüzelkişiliği bulunmadığından; davalarını iş ortaklığını ve adi ortaklığı meydana getiren ortaklara karşı açmış bulunduklarını, ticari uyuşmazlıklarla ilgili yeni düzenleme ile konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı haline getirildiğinden taraflarınca arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak anlaşamama ile sonuçlandığını, bu nedenle müvekkili kurum tarafından işçi...'a ödenen 144.758,23 T’nin (damga vergisi dahil) yukarıda isimleri belirtilen firmalarla imzalanan sözleşmeler gereği ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleriyle birlikte davalı şirketlerden sorumlulukları oranında tahsilini talep ettiklerini, izah edilen ve resen göz önüne alınacak nedenlerle, fazlaya ilişkin hak ve taleplerimiz saklı kalmak kaydıyla; Müvekkili İdarece ödenen 144.758,23 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren davalılardan imzaladıkları sözleşmeler gereği sözleşme faizi ile birlikte, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ticari faizi ile tahsilini; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar... Kurumsal Hizmetler Danışmanlık Temizlik İnşaat Nakliye Turizm Gıda Eğitim Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi, ... Kurumsal Temizlik Hizmetleri Pazarlama Oto Kiralama İnşaat Turizm Danışmanlık Ticaret Anonim Şirketi, ... Grup Sosyal Hizmetler İnşaat Temizlik Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin adresinin Çankaya Ankara olduğunu HMK 'da Genel yetkili mahkemelerin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemeleri olduğu belirtildiğini, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinde de Ankara Mahkemeleri yetkili kılındığını, hal böyle iken İzmir Mahkemeleri iş bu davada yetkisiz olduğunu, yetki itirazlarını kabul edilerek dava dosyasının Ankara Mahkemelerine gönderilmesini istediklerini, emsal olarak Kocaeli... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Karar 24.03.2022 tarihli ilamıyla '1-Mahkememizin yetkisizliğine,' dair karar verilmiştir. Anılan kararı davacı tarafın istinaf etmesi üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi'nin 12/12/2022 tarih,... sayılı kararı ile; "1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, dair kesin olarak karar vermekle mahkeme hükmü 12.12.2022 tarihinde kesinleştiğini, davacı tarafça açılmış iş bu dava zamanaşımına uğradığını, zamanaşımına uğrayan alacaklar yönünden iş bu davanın reddine karar verilmesini istemek gerektiğini, müvekkili taraflar ile davacı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve eki niteliğindeki genel şartnameye bakılmadığının açık olduğunu, Sözleşmenin 7.1. Maddesinde sözleşmeye dahil olan giderler arasında kıdem tazminatının hariç olduğu açıkça görüleceğini, sözleşmenin eki niteliğinde genel şartnamenin 8.3 maddesinde de yüklenici çalıştırdığı elemanların her türlü özlük haklarını kıdem tazminatı hariç karşılamak ve ödemek zorunda olduğu açıkça belirtildiğini, emsal olarak Ankara... Asliye Ticaret Mahkemesinin...rında Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin...Karar 01.06.2023 tarihli kararında, diğer davalılar haklarındaki davalar ile fazlaya ilişkin istemlerin reddine,' dair karar verilmiş olup kararın gerekçesinde 'Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise, aralarındaki sözleşmeye dayalıdır. Her bir davalı ile davacı arasındaki sözleşmeler incelendiğinde, bir kısım davalıların iş mevzuatından kaynaklı olarak işçilik haklarından doğan sorumluluğu tamamen, bir kısmının ise 'kıdem tazminatı' hariç olmak üzere nihai olarak üstlendiği tespit edilmiştir. Davalıların tacir olup, sözleşme ile bağlı olduklarını, o halde, davacının, sözleşme kapsamında işçilik haklarının tamamından sorumluluğu üstlenen bir kısım davalılar rücu hakkı kabul edildiğini, bu kabul, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olacağını,Ancak, ayrıca ve açıkça sözleşmesinde 'kıdem tazminatı' hariç olarak hüküm bulunan davalılara ise rücu hakkının bulunmadığı sonucuna varılmış, bu kısım davalılar hakkındaki davaların reddi yönünde hüküm kurulmuştur.' denildiğini, Bu durumda, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartname düzenlemeleri ve hükümleri göz önüne alındığında bu düzenlemelerde kıdem tazminatı hariç tutulduğundan davalı yüklenici alt işveren şirketlerin dava dışı işçi...arından sorumlu olmayacakları, bu konudaki tüm sorumluluğun asıl işveren İdarenin üzerinde olduğu, dolayısıyla davacı idare TMO'nun işbu davanın davalıları ... Grup A.Ş. ve...Grup Ltd. Şti.'lerine dava dışı işçinin kıdem tazminatı açısından rücuen talepte bulunamayacağı sonucuna ulaşılmış ve davanın reddine dair hüküm kurulduğunun belirtildiğini, dava konusu hizmet sözleşmesinde teklif birim fiyatın unsurları arasında kıdem tazminatının yer almadığını, 21.02.2019 tarih ve 7166 sayılı kanunun 11. maddesi rücu keyfiyetine açıklık getirmekle sözleşme hükmünü önde çıkardığını, esasen 4857 sayılı İş Kanununun 112. maddesine 6552 sayılı kanunla eklenen fıkralarda kıdem tazminatının kimin tarafından ödeneceği açık bir şekilde yer aldığını, kıdem tazminatının bir maliyet unsuru olduğu göz önünde bulundurulduğunda sözleşme teklif birim fiyatı içinde gider olarak yer almaması halinde alt işverenlerden kıdem tazminatını kısmen veya tamamen üstlenmesinin beklenmemesi gerektiğini, 6552 sayılı yasa ile yapılan değişiklik sonucunda Hizmet Alımı ihalelerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatlarının asıl işveren olan kamu kurumunca ödenmesi esasının getirildiğini, 6552 sayılı yasanın 8. Maddesi ile 4857 sayılı kanunun 112. Maddesine eklenen fıkralar ile alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının alt işverenlerin değişip değişmediğine bakılmaksızın ilgili kamu kurum ve kuruluşların tarafından ödeneceği şeklinde düzenleme yapıldığını, 6552 sayılı yasa ile yapılan yasal düzenleme sonucunda kamu kurumu olan asıl işverenlerin kıdem tazminatlarından sorumlu tutulmaları öngörüldüğünden hizmet alımı ihalelerine ilişkin fiili durumun 6552 sayılı yasanın öncesinde ve sonrasında değişmediği dikkate alınarak devam eden davaların da yeni yasal durum göz ardı edilmeden değerlendirilmesi hakkaniyete uygun olacağını, yine, Hizmet alımı şeklindeki kamu ihalelerinde, sözleşme süresi biten mevcut firmanın yeni ihaleye girmemesi veya girdiği halde kazanamaması nedeniyle aynı kamu işyeri ihalesinin yeni bir firma tarafından kazanılması durumunu işyerinin devri olarak kabul etmenin yasal dayanağı olmadığını, işyerinin devri sayılabilmesi için ihale sonucu yapılan sözleşmenin işin devrine izin veren nitelikte olması ve ihaleyi kazanan firmanın bu izne istinaden, mevcut işi başka firmaya devretmesi şeklinde olması gerektiğini, ancak hizmet alımı kamu ihaleleri bu tip sözleşmeleri böyle devir hükümleri içermediğini, yeni ihaleyi kazanan firmanın işyerinde biten ihale kapsamında çalışan işçilerle yeniden hizmet sözleşmesi yapması, SSK girişlerinin yeniden yapılması bu suretle aynı işçilerle işe bu şekilde devam edilmesi şeklinde olduğunu, yeni firmanın bu işçilerin kendinden önceki dönemlere ilişkin çalışma sürelerine ilişkin kıdem tazminatlarından sorumlu tutulması bu yönde ihale ve sözleşme yapılması sözkonusu olmadığını, alt işverenin değişmemesi yada diğer deyişle yeni ihaleyi mevcut önceki firmanın yeniden kazanması halinde kendi döneminin devam edeceğinin izahtan vareste olduğunu, aynı işçilerle işe devam edilmesinin mantığı ise bu işçilerin işyerini tanımaları yapılacak işi bilmeleri ve bu suretle iş de tecrübeli olmaları esasına dayandığını, açıklanan nedenlerle, müvekkili hakkında açılmış olan iş bu davanın reddine karar verilmesini sayın mahkeme istemek gerektiğini, açıklamaya çalıştıkları nedenlerle, yetki itirazlarının kabul edilerek dava dosyasının Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, müvekkillerinin hakkında açılmış bulunan işbu mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini, vekaleten talep ve beyan etmiştir. Yapılan inceleme neticesinde taraflar arası uyuşmazlığın dava dışı işçi...'ın iş sözleşmelerinin sonlandırılması neticesinde talep edilen kıdem tazminatı alacaklarını ödeyen asıl işveren davacının, dava dışı işçi bakımından ödediği bedelin davalı şirketlerle imzalamış olduğu hizmet alım sözleşmesi kapsamında kendi bünyesinde çalıştığı dönemler itibariyle sorumlu olan davalılardan rücuen tahsili ile davacı şirkete verilmesi talebine ilişkin maddi tazminat davası olduğu anlaşılmış ise de; uyuşmazlık konusu hususun değerlendirilmesine geçmeden evvel davalılar... Kurumsal Hizmetler Danışmanlık Temizlik İnşaat Nakliye Turizm Gıda Eğitim Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi,... Kurumsal Temizlik Hizmetleri Pazarlama Oto Kiralama İnşaat Turizm Danışmanlık Ticaret Anonim Şirketi, ... Grup Sosyal Hizmetler İnşaat Temizlik Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi vekillerinin yetki itirazının bulunduğu, dava dışı işçinin iş akdi ve iş döküm cetveli incelendiğinde görev yerinin Ankara ili olduğu, davacı kurumun yerleşim yeri ve bununla birlikte tüm davalıların yerleşim yerleri incelendiğinde İzmir ili ile bir bağlantının bulunmadığı, 6100 sayılı HMK 6.madde kapsamında davalıların yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunun kabulünün gerekeceği, davalıların birden fazla olması halinde 6100 sayılı HMK 7madde gereği birinin yerleşim yerinde de davanın görülebileceği. Bu halde dava dışı işçinin çalıştığı yerler, sgk dökümü ve davalıların yerleşim yeri ve davacı kurumun yerleşim yeri dikkate alındığında davalılar... Kurumsal Hizmetler Danışmanlık Temizlik İnşaat Nakliye Turizm Gıda Eğitim Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi, ...Temizlik Hizmetleri Pazarlama Oto Kiralama İnşaat Turizm Danışmanlık Ticaret Anonim Şirketi,... Sosyal Hizmetler İnşaat Temizlik Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi vekilinin yetki itirazı nazara alınarak yetkili Mahkemenin Ankara Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespiti ile Mahkememizin yetkisizliğine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE ve yetkili Mahkemenin ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE, 2-Karar kesinleşince ve talep halinde dosyanın yetkili ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne gönderilmesine, 3-6100 sayılı HMK'nın 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde dosyanın yetkili Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine (ihtarat yapıldı) 4-Yargılama giderlerinin yetkili mahkemece değerlendirilmesine ve ancak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise şartlar oluşacağından yargılama giderlerinin mahkememizce değerlendirilmesine, 5-Dair davacı vekilinin vekilinin yüzüne karşı diğer davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 11/03/2025

Katip ... ¸e-imza

Hakim ... ¸e-imza