İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1058 E. 2025/875 K.

T.C. İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/1058 ESAS KARAR NO : 2025/875 KARAR DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ: 11/12/2024 KARAR TARİHİ: 08/10/2025 Mahkememizde görülen Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait olan "..." plakalı aracın 29.12.2023 tarihinde "..." plakalı aracın çarpması sonucu hasarlandığını, trafik kazasının oluşumunda "... plakalı araç sürücüsünün %100 ve tam kusurlu olduğunu, kusuru ile müvekkiline ait aracın hasarlanmasına sebebiyet veren "..." plaka sayılı aracın "..." numaralı ZMMS poliçesi davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiğini, müvekkiline ait "..." plaka sayılı araçta meydana gelen hasarın büyüklüğü dikkate alındığında müvekkiline ait aracın ciddi anlamda değer kaybına uğradığını, "..." plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine kayıtlı elektronik posta sistemi üzerinden 20.03.2024 tarihinde başvuru yapıldığını, yapılan başvuruya ilişkin olarak davalı sigorta şirketi tarafından yasal süresi içerisinde yanıt verilmediğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları uyarınca sigorta şirketinin sigortalısının üçüncü kişilere vermiş olduğu maddi ve bedeni zararlara karşı teminat limitleri dahilinde kalmak kaydıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, kaza neticesinde gerçekleşen değer kaybının gerekli tespitlerin yapılmasına müteakip davalı sigorta şirketi tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, açıkladığı sebeplerle; "..." plakalı aracın ... numaralı zmms poliçesini tanzim eden davalı hdi sigorta a.ş.'den müvekkiline ait araç üzerinde meydana gelen değer kaybına ilişkin olarak; 6100 sayılı yasanın 107'nci maddesi uyarınca toplanacak delillere göre tutarının belirlenerek 500,00-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili nezdinde 09/11/2023 - 09/11/2024 başlangıç ve bitiş tarihli...no’lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, davacı tarafından müvekkiline yapılan başvuru üzerine ...no.lu hasar dosyasının açıldığını ve yapılan değerlendirmeler sırasında alınan Ekspertiz Raporunda, "mevcut kazada hasar gören aracın ön tampon parçası araç üzerinde değer kaybı teşkil etmeyeceği yapılan piyasa araştırması sonucu tespit edilmiştir." şeklinde tespit edildiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, değer kaybı talepleri, genel şartlar'da açıkça belirlendiğini, yapılacak hesaplamada genel şart hükümlerinin esas alınması gerektiğini, müvekkilinin dava konusu olaya ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, açıkladığı sebeplerle; davanın müvekkili yönünden reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ... tarafından 17/09/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle;... plakalı araç si Erkan BİLDİRİR, geri geri gelerek manevra kurallarına uymadığı için (KTK-67/B) kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı arâç sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığı için kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı, ... plakalı ... marka otomobilin 29/12/2023 tarihinde karıştığı trafik kazası sonrası otomobilin ön tampon ve ön ızgara bölümlerinden hasar aldığı, davaya konu olan trafik kazası ile hasarın uyumlu olduğu, Otomobilin, 29/12/2023 tarihli çift taraflı trafik kazası ile önceki hasar kayıtları dikkate alınmak ile birlikte, araçta oluşan 7550 TL'lik ön tampon hasarının otomobilde değer kaybı oluşturmayacağı, otomobilde kaza nedeniyle değer kaybı olmadığı için davalının da sorumluluğunun bulunmadığı, ... plakalı otomobilde uyuşmazlığa neden olan kaza dolayısıyla değer kaybı durumu söz konusu olmayıp davacı tarafın değer kaybı tazminatı talep edemeyeceği, eğer değer kaybı tazminatı şartları oluşmuş olsaydı, davacı tarafın , kaza tarihi itibariyle (29/12/2023), geriye dönük işlemek suretiyle yasal faiz talebinde bulunabileceği, Otomobilin hasar tespit raporuna bakıldığında, onarımının uygun (ekonomik) olduğu, otomobilin piyasa rayiç bedelinin ... numaralı dosya değer kaybı ekspertiz raporunda tespit edilen 760.000,00 TL (Yedi Yüz Atmış Bin Türk Lirası) olduğu dikkate alındığında, araçta oluşan hasar miktarının piyasa rayiç bedelinin *4 60 ve üzerine tekabül etmemesi durumu söz konusu olduğundan iş bu otomobil üzerinde pert işleminin uygulanamayacağı, Otomobilin sovtaj değerinin, güncel 597.565 TL (Beş Yüz Doksan Yedi Bin Beş Yüz Atmış Beş Türk Lirası) olduğu, kaza tarihi itibariyle (29/12/2023) sovtaj değerinin 385.473 TL (Üç Dört Yüz Yetmiş Üç Türk Lirası) olduğu, görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir. Dava; davacı aracında meydana gelen değer kaybı zararının karşı araç ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin ... esas, ...karar, 17/07/2020 tarihli iptal kararının, 9 Ekim 2020 günü... sayılı RG’de yayınlandığı, bu karar ile 14/04/2016 tarihli, 6704 sayılı 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1. cümlesinde yer alan “… ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin, ikinci cümlesinde yer alan “… ve genel şartlarda…” ibaresinin iptallerine karar verildiği, iptal kararının gerekçesinde; " Motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere verilen zararlardan dolayı, işletenin hukuki sorumluluğu haksız fiilden doğan sorumluluk niteliği taşıdığı için tazminat borcunun kapsamının 6098 sy TBK'na göre belirlendiği, işletenin söz konusu tazminat borcunun dolayıyla zarar gören üçüncü kişilerin tazminat alacaklarının teminat altına alınması amacıyla öngörülmüş olan zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketinin tazminat borcunun kapsamının ise Genel Şartlara göre belirlendiği, bu durumun tazminatın kapsamının farklılaşmasına yol açtığı, bunun nedeninin ise idarenin düzenleyici işlemi niteliğindeki tazminat hesaplamasını düzenleyen kurallarında, 6098 sy TBK'nun gerçek zararın tazminini öngören kurallarından ayrılan hükümlere yer vermiş olmasından kaynaklandığı, Anayasa'nın 48. maddesinde sözleşme özgürlüğünün güvence altına alındığı, bu özgürlüğün sözleşme yapıp yapmama serbestsinin yanı sıra yapılan sözleşmelere dışarıdan müdahale yasağını da içerdiği, sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan borcunun kapsamının 2918 sy Kanun çerçevesinde hazırlanan ...'a göre belirleneceği, bu kuralların sözleşmeden doğan borcun kapsamını belirlemek suretiyle Anayasa'nın 48. Maddesinde güvence altına alınan sözleşme özgürlüğünü sınırladığı, Anayasa'nın 13. Maddesi uyarınca temel hak ve özgürlüklere sınırlama getiren düzenlemelerin öncelikle kanunla yapılması gerektiği, sözleşme özgürlüğünü sınırlamaya yönelik bir kanuni düzenlemenin şeklen var olması yeterli olmayıp, kanuni düzenlemelerin keyfiliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve örgörülebilir nitelikte olması gerektiği, kanunun bu niteliklere sahip olmasının esasen Anayasa'nın 2. Maddesinde güvence altına alınan hukuk devleti ilkesinin de bir gereği olduğu, 2918 sy KTK'nun 90. Maddesinde sigorta şirketinin ZMMS sözleşmesinden doğan sorumluluğunun kapsamı düzenlenmemiş olup, bu kapsamın idarenin düzenleyici nitelikte işlemi olan Genel Şartlara göre belirlenmesinin öngörülmesi ile borcun kapsamının tespiti hususunda temel çerçeve ve ilkelerin kanunlarla belirlenmeyerek idareye geniş bir takdir yetkisinin tanındığı, bu itibarla sözleşmenin içeriğine yönelik sınırlama öngören kuralların kanunilik ölçütü yönünden Anayasanın 13. ve 48. Maddelerine aykırı olduğu, Anayasa'nın 17. Maddesinde yaşama hakkı ve kişilerin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkının, 35. Maddesinde mülkiyet hakkının güvence altına alındığı, Anayasanın 5. Maddesinde insanın maddi ve manevi varlığını geliştirebilmesi için gerekli şartları hazırlamanın devletin temel amaç ve görevleri arasında sayıldığı, motorlu araç işletilmesine bağlı olarak kişilerin uğrayabileceği destekten yoksun kalma, bedensel zarar, eşya zararı ve manevi zararın Anayasa'nın 17. ve 35. Maddelerinde düzenlenen hakların ihlali sonucunda ortaya çıkan zarar niteliğinde olduğu, dolayısıyla karayolunda motorlu taşıt işletilmesini düzenleyen kuralları belirlemenin ve motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararın tazmin edilmesini güvence altına almanın da devletin görevleri kapsamında olduğu, ZMMS kapsamında sigorta şirketinin bu zararlardan dolayı sorumlu tutulmuş olmasının, zarar gören kişinin Anayasa'nın 17. ve 35. Maddesinde düzenlenen haklarının Anayasa'nın 5. Maddesiyle bağlantılı olarak korunmasının amaçlandığını gösterdiği, sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamının idarenin düzenleyici nitelikteki işlemi ile belirlenmesinin zarar gören üçüncü kişi ve işleten aleyhine, sigorta şirketi lehine menfaat dengesinin bozulmasına yol açacağı... " belirtilerek bu nedenlerle 6704 sayılı 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1. cümlesinde yer alan “… ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin, ikinci cümlesinde yer alan “… ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa'nın 5., 13., 17., 35. Ve 48. Maddelerine aykırı olması nedeniyle iptallerine karar verildiği görülmüştür. Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve... E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve... E.,. K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin... esas, ... karar sayılı, ... esas, ...karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı değer kaybı zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, ülkenin şartları, aracın özellikleri, kilometresi, piyasanın algısı, aracın piyasadaki tercih edilebilirliği, markası, ikinci el piyasası, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, onarım özellikleri, aracın geçmiş hasar kayıtları gibi pek çok etkenin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla değer kaybının doğru ve hakkaniyetli şekilde belirlenebilmesi için uzun yıllardır Yargıtay içtihatları ile benimsenen, aracın kaza öncesi hasarsız rayiç değeri ile onarımdan sonraki rayiç değerinin göz önünde bulundurularak, aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 29.12.2023 tarihinde İzmir Balçova İlçesi ... Göz Hastanesi otoparkında seyrine düz devam eden ... sevk ve idaresindeki...plakalı aracın sağ ön köşe kısımlarına otopark içinde geri geri gelen davalı sigorta şirketi tarafından trafik poliçesi ile sigortalanan, ... sevk ve idaresindeki aracın arka kısımları ile çarpması sonucu meydana geldiği, bu şekilde gerçekleşen kazada, bilirkişi raporlarında açıklanan gerekçelerle davalı sigortasına ait aracı kullanan sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu, değer kaybının, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç bedeli arasındaki fark olduğu, gerek sigorta tarafından alınan ekspertiz raporu gerek mahkememizce otomotiv uzmanı bilirkişiden alınan rapora göre dava konusu kaza nedeniyle davacı aracında hasar gören parçalar ve bu parçaların yeri ile onarım özellikleri dikkate alındığında,... plakalı... marka otomobilin 29/12/2023 tarihinde karıştığı trafik kazası sonrası otomobilin ön tampon ve ön ızgara bölümlerinden hasar aldığı, davaya konu olan trafik kazası ile hasarın uyumlu olduğu, araçta oluşan 7550 TL’lik ön tampon hasarının otomobilde değer kaybı oluşturmayacağı, Otomobilde kaza nedeniyle değer kaybı olmadığı için davalının da sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle davasının reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA, 3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalı yararına takdir olunan 500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına, 5-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Davalının yaptığı bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine, ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/10/2025

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim... ¸e-imzalıdır