İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/488 E. 2024/280 K.

T.C. İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/488 ESAS KARAR NO : 2024/280 KARAR DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/06/2023 KARAR TARİHİ : 03/04/2024 Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araç ile davalının zorunlu trafik sigortası koruması altında ... poliçe no ile koruma altında olan ... plakalı araç arasında 07.02.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın davalı şirketin Zorunlu Mali Sorumluluk sigortalısı olan sürücünün tam ve asli kusurlu şekilde hareket ederek müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucu müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini, sigorta eksperi ... tarafından hazırlanan raporda; ZMMS Genel Şartları kapsamında yapılan hasar tespiti neticesinde 85.099,61-TL KDV dahil hasar onarım bedeli tespit edildiğini, hasar tazminatının değer kaybı ve ekspertiz ücreti talebi ile karşı yanın zorunlu mali sigortası ... poliçe numaralı zmm sigortası olan ... Sigorta A.Ş.'ye 31.03.2023 tarihinde kep ile başvurulduğunu ancak taraflarına 20.000,00-TL değer kaybı ödemesi olarak ödeme yapıldığını, bedelin oldukça düşük kaldığını, müvekkilinin aracında meydana gelen zararın onarılmasında gerçek zararın tazmin edilmesinin esas olduğunu, davalının gerçek zararının ödeme yükümlülüğüne KDV dahil olduğunu, bu sebeple müvekkilinin aracında meydana gelen zararın hesaplanmasında KDV miktarının da dahil edilmesi gerektiğini, açıkladığı nedenlerle; Bilirkişi incelemesi sonucunda zarar belirlendiğinde taleplerinin artırılmak üzere belirsiz alacak olarak talep ettikleri şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedeli, 100,00-TL hasar bedeli ve 501,50-TL ekspertiz ücretinin sigortaya başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davaya konu araç hasarı talebi için davacı vekilinin müvekkiline başvurusu üzerine ... numaralı hasar dosyası açıldığını, müvekkili tarafından 07.02.2023 tarihli kaza sonucu davacıya ait aracın onarımının kendi belirlediği tamirhanede yaptırdığını, davacıya eksper incelemesi ve tespiti sonrasında davacı vekiline müvekkili tarafından 07.03.2023 tarihinde 41.572,00-TL ödeme yapıldığını, davacının "değer kaybı" talepli başvurusuna istinaden ise müvekkili tarafından atanan eksper tarafından hazırlanan değer kaybı hesap raporu doğrultusunda 19.04.2023 tarihinde 20.000,00-TL davacı vekiline ödeme yapıldığını, tüm ödemelerin sonrasına müvekkili trafik poliçesi bakiye teminat limiti 58.428,00-TL olduğunu, davacının zararının tespit edilmesi ve müvekkili aleyhine tazminat hükmedilmesi durumunda azami bakiye teminat limiti olan 58.428,00-TL'ye kadar sorumlu olacağını, talep edilen ekspertiz ücretinin reddinin gerektiğini, açıkladığı nedenlerle; davanın reddini, davacıya ait aracın geçmiş hasar kayıtlarının SBM'den talep edilmesini, araç maddi hasar hesaplamalarında sigortacılık alanında uzman ... kod numaralı bilirkişiye tespit için atanmasına karar verilmesini, ekspertiz ücretinin reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini, diğer beyanlarının da göz önünde tutularak karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Kaza Tespit Tutanağı: ... plakalı araç sürücüsü ... ,01 sokak İstikametine U dönüşü yapmak isterken park halindeki ... plakalı araca çarptım” şeklinde beyanda bulunmuştur. Park halindeki ... plakalı aracın sahibi ..., ... plakalı araç park halinde bulunan aracıma çarpmıştır” şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır Hasar dosyası: Davacının dava tarihinden önce davalı sigortaya hasar / değer kaybı talepleri için başvuruda bulunduğu, hasar Dosyasına istinaden 41.572,00 TL hasar bedeli, 20.000TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır. Tramer kayıtları: Davaya konusu ... aracın SBM kaydı incelendiğinde, 07.02.2023 tarihli kazası dışında, hasar kaydının olmadığı anlaşılmıştır. Sigorta Poliçesi: ...' a ait ... plakalı araçla ilgili olarak 06.08.2022-2023 tarihleri arasında geçerli Karayolları Mali Sorumluluk Trafik Sigorta poliçesi ile ... Sigorta A.Ş. tarafından sigorta teminat örüntüsüne alındığı, kaza 07.02.2023 tarihinde meydana gelmiş olup teminatları süresi içinde meydana gelmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ... ve ... tarafından 29/02/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Trafik kural ihlalleri yönünden ... plakalı araç s sü ... geri manevra kurallarına uymadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, Park halindeki ... plakalı araç atfı kabil kural ihlalinde bulanmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı, kaza sonucu araçta bildirilen hasar ile onarılacak parçaların uyumuna, davacının maliki olduğu ... plakalı araçta değer kaybı oluşacağı, yapılan Piyasa Rayiç Araştırmasında, kaza tarihinde eşdeğer araçların (kilometresi ve geçmiş hasar kayıtları da incelenerek) ortalama değerinin 850.000,00-TL olduğu, Kaza tarihinde hasar bedelinin 67.843,03-TL olduğu, Rayiç değere göre ekonomik bir onarım olduğuna kanaat edilerek Pert-Total çalışması yapılmadığı, Sovtaj hesaplanmadığı, Bakiye hasar miktarının; Hesaplanan 67.843,03 TL — Ödenen 41.572,00 TL— 26.271,03-TL olduğu, Yapılan hesaplama ve piyasa araştırmaları ile kaza tarihinde dava konusu aracın değer kaybı tazminatının 43.000,00-TL olacağı, Hesaplanan 43.000,00-TL — ödenen 20.000,00 - 23.000,00-TL bakiye değer kaybı hesaplandığı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir. Değer Artırım: Davacı vekili 07/03/2024 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır. Dava; davacı aracında meydana gelen bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve ekspertiz ücretinin karşı taraf araç ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır. 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin ... esas, ... karar, 17/07/2020 tarihli iptal kararının, 9 Ekim 2020 günü 31269 sayılı RG’de yayınlandığı, bu karar ile 14/04/2016 tarihli, 6704 sayılı 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1. cümlesinde yer alan “… ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin, ikinci cümlesinde yer alan “… ve genel şartlarda…” ibaresinin iptallerine karar verildiği, iptal kararının gerekçesinde; " Motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere verilen zararlardan dolayı, işletenin hukuki sorumluluğu haksız fiilden doğan sorumluluk niteliği taşıdığı için tazminat borcunun kapsamının 6098 sy TBK'na göre belirlendiği, işletenin söz konusu tazminat borcunun dolayıyla zarar gören üçüncü kişilerin tazminat alacaklarının teminat altına alınması amacıyla öngörülmüş olan zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketinin tazminat borcunun kapsamının ise Genel Şartlara göre belirlendiği, bu durumun tazminatın kapsamının farklılaşmasına yol açtığı, bunun nedeninin ise idarenin düzenleyici işlemi niteliğindeki tazminat hesaplamasını düzenleyen kurallarında, 6098 sy TBK'nun gerçek zararın tazminini öngören kurallarından ayrılan hükümlere yer vermiş olmasından kaynaklandığı, Anayasa'nın 48. maddesinde sözleşme özgürlüğünün güvence altına alındığı, bu özgürlüğün sözleşme yapıp yapmama serbestsinin yanı sıra yapılan sözleşmelere dışarıdan müdahale yasağını da içerdiği, sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan borcunun kapsamının 2918 sy Kanun çerçevesinde hazırlanan GŞ'a göre belirleneceği, bu kuralların sözleşmeden doğan borcun kapsamını belirlemek suretiyle Anayasa'nın 48. Maddesinde güvence altına alınan sözleşme özgürlüğünü sınırladığı, Anayasa'nın 13. Maddesi uyarınca temel hak ve özgürlüklere sınırlama getiren düzenlemelerin öncelikle kanunla yapılması gerektiği, sözleşme özgürlüğünü sınırlamaya yönelik bir kanuni düzenlemenin şeklen var olması yeterli olmayıp, kanuni düzenlemelerin keyfiliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve örgörülebilir nitelikte olması gerektiği, kanunun bu niteliklere sahip olmasının esasen Anayasa'nın 2. Maddesinde güvence altına alınan hukuk devleti ilkesinin de bir gereği olduğu, 2918 sy KTK'nun 90. Maddesinde sigorta şirketinin ZMMS sözleşmesinden doğan sorumluluğunun kapsamı düzenlenmemiş olup, bu kapsamın idarenin düzenleyici nitelikte işlemi olan Genel Şartlara göre belirlenmesinin öngörülmesi ile borcun kapsamının tespiti hususunda temel çerçeve ve ilkelerin kanunlarla belirlenmeyerek idareye geniş bir takdir yetkisinin tanındığı, bu itibarla sözleşmenin içeriğine yönelik sınırlama öngören kuralların kanunilik ölçütü yönünden Anayasanın 13. ve 48. Maddelerine aykırı olduğu, Anayasa'nın 17. Maddesinde yaşama hakkı ve kişilerin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkının, 35. Maddesinde mülkiyet hakkının güvence altına alındığı, Anayasanın 5. Maddesinde insanın maddi ve manevi varlığını geliştirebilmesi için gerekli şartları hazırlamanın devletin temel amaç ve görevleri arasında sayıldığı, motorlu araç işletilmesine bağlı olarak kişilerin uğrayabileceği destekten yoksun kalma, bedensel zarar, eşya zararı ve manevi zararın Anayasa'nın 17. ve 35. Maddelerinde düzenlenen hakların ihlali sonucunda ortaya çıkan zarar niteliğinde olduğu, dolayısıyla karayolunda motorlu taşıt işletilmesini düzenleyen kuralları belirlemenin ve motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararın tazmin edilmesini güvence altına almanın da devletin görevleri kapsamında olduğu, ZMMS kapsamında sigorta şirketinin bu zararlardan dolayı sorumlu tutulmuş olmasının, zarar gören kişinin Anayasa'nın 17. ve 35. Maddesinde düzenlenen haklarının Anayasa'nın 5. Maddesiyle bağlantılı olarak korunmasının amaçlandığını gösterdiği, sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamının idarenin düzenleyici nitelikteki işlemi ile belirlenmesinin zarar gören üçüncü kişi ve işleten aleyhine, sigorta şirketi lehine menfaat dengesinin bozulmasına yol açacağı... " belirtilerek bu nedenlerle 6704 sayılı 3. Maddesiyle değiştirilen 90. Maddesinin 1. cümlesinde yer alan “… ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin, ikinci cümlesinde yer alan “… ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa'nın 5., 13., 17., 35. Ve 48. Maddelerine aykırı olması nedeniyle iptallerine karar verildiği görülmüştür. Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı değer kaybı zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, ülkenin şartları, aracın özellikleri, kilometresi, piyasanın algısı, aracın piyasadaki tercih edilebilirliği, markası, ikinci el piyasası, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, onarım özellikleri, aracın geçmiş hasar kayıtları gibi pek çok etkenin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla değer kaybının doğru ve hakkaniyetli şekilde belirlenebilmesi için uzun yıllardır Yargıtay içtihatları ile benimsenen, aracın kaza öncesi hasarsız rayiç değeri ile onarımdan sonraki rayiç değerinin göz önünde bulundurularak, aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 07.02.2023 tarihinde saat 13.17 sırasında ... sokak içerisinde... plakalı araç sürücüsü ... U dönüşü için geri manevra yaptığı esnada park halindeki ... plakalı araca çarpması sonucu 2 araçlı Maddi Hasarlı Trafik Kazası meydana geldiği, meydana gelen kazada, ... plakalı araç sürücüsü ... geri manevra kurallarına uymadığından dolayı kazanın oluşumunda asli ve tm kusurlu olduğu, Park halindeki ... plakalı araç atfı kabil kural ihlalinde bulanmadığından dolayı kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, Kaza sonucu araçta bildirilen hasar ile onarılacak parçaların uyumuna, davacının maliki olduğu ... plakalı araçta değer kaybı oluşacağı, Yapılan Piyasa Rayiç Araştırmasında, kaza tarihinde eşdeğer araçların (kilometresi ve geçmiş hasar kayıtları da incelenerek) ortalama değerinin 850.000,00 TL olduğu, Kaza tarihinde hasar bedelinin 67.843,03 TL olduğu, Rayiç değere göre ekonomik bir onarım olduğuna kanaat edilerek Pert-Total çalışması yapılmadığı, Sovtaj hesaplanmadığı, Bakiye hasar miktarının; Hesaplanan 67.843,03 TL- Ödenen 41.572,00 TL-26.271,03 TL Olduğu , Yapılan hesaplama ve piyasa araştırmaları ile kaza tarihinde dava konusu aracın değer kaybı tazminatının 43.000,00 TL (Kırküçbin. TL) olacağı, 43.000,00 TL- ödenen 20.000,00 - 23.000,00 TL bakiye değer kaybı oluşacağı, Kaza ile hasarın uyumlu olduğu, ... plaka sayılı sigortalı aracın aracın kaza tarihindeki ZMMS poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğu, bedel artırım dilekçesi ile davacının talep miktarını artırarak, hasar bedeli olarak 26.271,03 TL ve değer kaybı bedeli olarak 23.000,00 TL olmak üzere toplam 49.271,03 TL' nin 31.03.2023 tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte tahsili isteğinde bulunduğu, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, talep edilen zarar miktarının poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan hasar ve değer kaybı zararından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, dosya içindeki belgelerden ve hasar dosyasından başvuru tarihinin 31.03.2023 , temerrüt tarihinin 13.04.2023 olduğu ancak talep edilen ekspertiz ücretinin yargılama giderlerinden olduğu, alacak kalemi olarak dava konusu yapılamayacağı, anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne, zarar veren aracın hususi araç olduğu ve ticari nitelikte olmadığı na göre, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KISMEN KABULÜNE 1-26.271,03-TL hasar bedeli, 23.000,00-TL değer kaybı bedeli olmak üzere 49.271,03-TL maddi tazminatın Temerrüt tarihi 13.04.2023 tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 2-Ekspertiz ücretine yönelik talebin reddine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.365,70-TL harçtan peşin alınan ve değer artırım yolu ile tamamlanan 841,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.523,80-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA, 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalı yararına takdir olunan 501,50-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre, 3.088,56-TL'lik kısmının davalıdan, 31,44-TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 7-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 73,75-TL davetiye ve posta gideri, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere 4.073,75-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 4.032,70-TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 179,90-TL başvurma harcı, 841,90-TL peşin alınan ve değer artırım yolu ile tamamlanan harç olmak üzere toplam 5.054,50-TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı tarafın yaptığı bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 9-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/04/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır