İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/505 E. 2024/854 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/505 Esas KARAR NO : 2024/854 DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/09/2020 KARAR TARİHİ : 26/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin Uluslararası bir enerji şirketi olan dava dışı ...'nun Türkiye'de faaliyet gösteren şirketlerinden olduğunu ve ticari faaliyetlerini ... markası altında, EPDK tarafından verilmiş otogaz dağıtım lisansı kapsamında sürdürdüğünü, müvekkili ile davalı arasında 01.11.2013 tarihinde ... yolu 12 km. ... adresindeki akaryakıt istasyonunun 01.11.2018 tarihine kadar işletilmesi için Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi, Ürün Alım Taahhütnamesi ve bu sözleşmelerin çeşitli eklerinin imzalandığını, davalının, 01/11/2013 tarihli Ürün Alım Taahhütnamesi başlıklı taahhütname ile; -Bayilik sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, her yıl en az 120 ton olmak üzere toplamda 600 ton otogaz ürünü almayı, -Yukarıda yazılı miktarda satın alma taahhüdünü yerine getiremediği taktirde ton başına 48,00-USD tutarının ödeme gününde uygulanmakta olan Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığında kar mahrumiyetini ödemeyi, -Taahhütnameye aykırılığın imzalanan sözleşmelerin de ihlali olarak değerlendirilebileceğini, -Söz konusu kar mahrumiyeti miktarının ...tarafından her bir yıllık anlaşma döneminin hitamında veya bizzat belirleyeceği dönemlerde anlaşmanın ifasıyla birlikte talep edileceğini veya, -Anlaşmanın hitamında veya anlaşmanın her ne sebeple olursa olsun sona ermesini müteakip... tarafından ayni ticari bölgede yeni bir bayilik tesis edilip edilmeyeceğine bakılmaksızın talep edileceğini, -...'ın anılan kar mahrumiyeti tutarını anlaşma süresi sonunda toplam olarak talep etmesine muvafakat ettiğini kabul ve taahhüt ettiğini, ancak davalının, yukarıda anılı taahhütlerin altına imza atmasına rağmen sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar alması gereken miktarda ürün alımını gerçekleştirmediğini, müvekkili tarafından 5 yıllık sözleşme süresince eksik alınan akaryakıt ürün miktarı 5.585,86 Amerikan Doları olarak hesaplandığını, davalının taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili tarafından davalının kayıtlı elektronik posta adresine 11.10.2018 tarihinde ihtarnamenin gönderildiğini, talepleri için arabuluculuğa başvurulduğunu ve fakat anlaşmanın sağlanamadığını beyanla fazlaya ilişkin talep, dava hakları saklı kalmak üzere ve kısmi alacak davaları uyarınca müvekkili ...'ın davalıdan yapılacak bilirkişi incelemesi sonrasında talep arttırımında bulunmak kaydıyla şimdilik 1.500,00-USD kar mahrumiyeti alacağı bulunduğuna, müvekkilinin alacaklı olduğu döviz cinsinden tutara taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren faiz işletilmesine ve gecikme faizinin hesabında ilgili para cinsinden alacaklar için kamu bankalarının bir yıl vadeli kredilere uyguladığı faizin esas alınmasına, tespit edilecek alacak tutarının şimdilik 1.500,00-USD dava tarihinden itibaren işletilecek faizi ve ödeme tarihindeki TGMB döviz satış kuru karşılığı hesap edilecek Türk Lirası karşılığının davalı/borçlu tarafından ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilerek karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA / Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Usule ilişkin olarak, müvekkili şirketin adresi ... İli, ... ilçesi olduğunu, yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, Esasa ilişkin olarak, müvekkili şirket ile, ...A.Ş. arasındaki bayilik ilişkisi 1.11.2013 tarihli 5 yıllık sözleşmeyle kurulduğunu, taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin devam ettiği yaklaşık 4 yıllık süreç boyunca bu dönemlere ait olarak davacı şirketin, müvekkili şirkete, asgari alım sözleşmesine aykırılıktan dolayı herhangi bir ihtarname keşide etmediğini, bayiilik sözleşmesi süresinin dolmasına yaklaşık 5-6 ay kalınca, davacı şirketin bayilik sözleşmesinin 5 yıl süreyle yenilenmesi için baskı yapmaya başladığını ancak, müvekkili şirketin, davacı şirketin talebine olumsuz cevap verdiğini, baskılarına boyun eğmeyince davacı şirketin ... 26.Noterliğinin ... tarih ve ... Yevm. Nolu ihtarnamesi ile, müvekkili şirketin bayilik sözleşmesi ekindeki asgari alım taahhüdü sözleşmesini ihlal ettiğinden bahisle, sözleşmeyi feshettiğini ve 41.996,48-USD (Amerikan Doları) kar mahrumiyetinin ödenmesini talep ettiğini, davacı şirketin ihtarnamesine karşı, müvekkili şirketçe keşide edilen ... 1.Noterliğinin ... tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini, sözleşmenin davacı şirketçe tek taraflı feshedildiği 25.6.2018 tarihi itibariyle 1.11.2017-1.11.2018 dönemi de tamamlanmadığını, davacı tarafın öncelikle, müvekkili şirketin asgari alım taahhüdünü ihlal ettiğini ispatlaması gerektiğini, davacının müvekkiline ürün satışına devam etmesi göz önüne alınarak kar mahrumiyetine ilişkin taleplerinin ve davasının reddi gerektiğini beyanla öncelikle yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili ve görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmek üzere yetkisizlik kararı verilmesine, yetki itirazının kabul görmemesi halinde, davacı tarafın maddi ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirkete yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. KANITLAR / Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davacı şirketin İTO kaydı çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, davalı şirketin ticaret sicil kaydı celbedilmiş, ... 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden dosya içerisine alınmış, davalı şirketin vergi beyannamesi ve bilanço örnekleri ilgili vergi dairesinden celbedilmiş ve tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemeleri yaptırılarak bilirkişi raporları alınmıştır. Mahkememizin 25/02/2021 tarihli duruşmasında ''HMK'nın 17.maddesi ve taraflar arasındaki sözleşmenin 27.maddesi gereğince İstanbul Mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili kılındığı anlaşılmakla davalının Mahkememizin yetkisine ilişkin itirazının reddine'' karar verilmiştir. Mahkememizin 08/07/2021 tarihli duruşmasının (2) numaralı ara kararı ile; ''...Tokat Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak; -Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre, ÖN İNCELEME DURUŞMASINDA TESPİT EDİLEN UYUŞMAZLIKLARIN HALLİ İLE Taraflar arasındaki 01/11/2013 tarihli Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi kapsamında hangi yıllara ait ceza-i şart alacağının talep edilebilir olduğu hususunda takdir mahkemeye ait olmak üzere; Taraflar arasındaki Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi kapsamında; -Sözleşmenin başladığı tarihten itibaren davalı tarafından öngörülen alım taahhütlerinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin YIL BAZINDA değerlendirilmesi, - Sözleşme ve taahhüt kapsamında HER YIL İÇİN NE KADAR EKSİK ALIM YAPILDIĞININ tespit edilmesi, - Sözleşme ve taahhüt kapsamında YIL BAZINDA TESPİT EDİLEN EKSİK ALIM MİKTARLARINA GÖRE, her bir yıllık dönem için ceza-i şart alacağının ayrı ayrı hesaplanması, daha sonra toplam tutarın tespit edilmesi ve ceza-i şart alacağının tespit edilmesi durumunda bunun davalının ekonomik mahvına sebep olup olmayacağının tespiti için davalının 2013-2018 yıllarına ait Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bir akaryakıt alanında uzman sektör bilirkişisi ve bir SMMM'den oluşan bilirkişi heyeti vasıtasıyla inceleme yapılmasının istenilmesine..." dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda ... Nöb. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, işbu talimatın ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesine tevdii edildiği ve işbu mahkemenin 2021/82 talimat sayılı dosyasında SMMM bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen 31/01/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; -2013 Yılı Ticari Defterleri Dava dosyasına sayın Mahkeme aracılığı ile talep edilmesine davalı Firma tarafından sunulamamış olup davalıya ait ;Alış Faturaları üzerinden tespit yapıldığı, -2014 Yılı Ticari Defterlerinde kayıtlarında olup, dava dosyasında olmayan 2014 yılına ait miktar tespiti yapılamayan davalıya ait Alış Faturaları ve ve sevk irsaliyelerinin tamamlanması veya Uyap sistemine yüklenmesi, bunların tamamlanması halinde bilirkişi raporunun netlik kazanacağı görüş ve kanaati bildirilmiştir. Mahkememizin 18/05/2022 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; "Davalı vekilinin 18/04/2022 tarihli dilekçesi nazara alınarak dosyadaki mevcut delil durumu nazara alınarak değerlendirme yapılması için ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesine (2021/82 Talimat sayılı dosyalarında) müzekkere yazılmasına" dair karar verilmiş ve ... Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)... talimat sayılı dosyasında SMMM bilirkişisi... tarafından tanzim edilen 07/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; -Davalı ...Ltd. Şti. 01.11.2013 tarihli “Ürün Alım Taahhütnamesi” başlıklı taahhütname ile; ''Yukarıda yazılı miktarda satın alma taahhüdünü yerine getiremediği takdirde ton başına 48.- Amerikan Doları tutarının ödeme gününde uygulanmakta olan Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığında kar mahrumiyetini ödemeyi,Taahhüt ettiği,'' şeklinde olup,sözleşme süresi takvim yılları olarak değil dönemler halinde 5 yıl olup davalının almış olduğu miktarlar dönemler halinde aşağıda tabloda hesaplanmıştır. 11/11/2013-10/11/2014 DÖNEMİ EKSİK TAAHHÜT: -21.990 KG.*48 $=1.055.520,00 A.DOLARI 11-11/2014-10/11.2015 DÖNEMİ EKSİK TAAHHÜT: -27.448 KG.*48 $=1.317.504,00 A.DOLARI 11-11/2015-10/11.2016 DÖNEMİ EKSİK TAAHHÜT: -34.890 KG.*48 $=1.674.720,00 A.DOLARI 11-11/2016-10/11.2017 DÖNEMİ EKSİK TAAHHÜT: -44.705 KG.*48 $=2.145.840,00 A.DOLARI 11-11/2016-10/11.2017 DÖNEMİ EKSİK TAAHHÜT: -26.941 KG.*48 $=1.293.168,00 A DOLARI sözleşme süresi 5 yıllık dönem toplamında davalı tarafından -155.973 kg. otogaz lpg eksik alım yapıldığı bunun karşılığı olan 7.486.752,00 $ alım ceza-i davalıya uygulanması gerekli olup, ayrıca; -Davalı ... Şti.'nin, Ticari Defterinde kayıtlı olup, faturada miktarı (KĞ) olmayan Otogaz LPG alışlarına ait miktarların, davacının ticari defter ve belgelerinin bilirkişi aracılığı ile karşılaştırıp Otoğaz LPG miktarlarını tespit edilmesi sonucunda sayın Mahkemenin Talebi olan; ''Daha sonra toplam tutarın tespit edilmesi ve ceza-i şart alacağının tespit edilmesi durumunda;bunun davalının ekonomik mahvına sebep olup olmayacağının tespiti için davalının 2013-2018 yıllarına ait Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bir akaryakıt alanında uzman sektör bilirkişisi ve bir SMMM'den oluşan bilirkişi heyeti vasıtasıyla inceleme yapılması,'' mümkün Olacağı, Davalı ...Şti. ne ait Alış Faturalı ve Muavin Defter Kayıtları bilirkişi raporunun ekinde olup Bilirkişi Olarak düzenlenen son rapor olup başkaca bir rapor düzenmesi imkanı bulunmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir. Mahkememizin 09/03/2023 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; "Davacının iddiası, davalının savunması, tarafların bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmesi ve itirazlarını da karşılayacak mahiyette ve tüm dosya kapsamına göre, ÖN İNCELEME DURUŞMASINDA TESPİT EDİLEN UYUŞMAZLIKLARIN HALLİ İLE Taraflar arasındaki 01/11/2013 tarihli Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi kapsamında hangi yıllara ait ceza-i şart alacağının talep edilebilir olduğu hususunda takdir mahkemeye ait olmak üzere; Taraflar arasındaki Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi kapsamında; -Sözleşmenin başladığı tarihten itibaren davalı tarafından öngörülen alım taahhütlerinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin YIL BAZINDA değerlendirilmesi, - Sözleşme ve taahhüt kapsamında HER YIL İÇİN NE KADAR EKSİK ALIM YAPILDIĞININ tespit edilmesi, -Sözleşme ve taahhüt kapsamında YIL BAZINDA TESPİT EDİLEN EKSİK ALIM MİKTARLARINA GÖRE, her bir yıllık dönem için ceza-i şart alacağının ayrı ayrı hesaplanması, daha sonra toplam tutarın tespit edilmesi ve ceza-i şart alacağının tespit edilmesi durumunda bunun davalının ekonomik mahvına sebep olup olmayacağının tespiti için davacının 2013-2018 yıllarına ait Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde ... bilirkişi incelemesi yaptırılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda akaryakıt alanında uzman bilirkişi ..., SMMM bilirkişisi ... ve Borçlar mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisi...tarafından tanzim edilen 12/09/2023 teslim tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; -19/10/2013 tarihinde (5) beş yıl süreli davacı ile davalı arasında imzalanan 8 sayfa ve 28 maddeden müteşekkil “Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi” ve ekinde 01/11/2013 tarihinde tek sayfadan ibaret “Ürün Alım Taahhütnamesi” (yıllık 120 ton ve 5 yıl sonunda 600 ton belirtilen) imzalandığı, -OTOGAZ kullanımı sebebi ile dosya kapsamında düzenlenen ihtarname, duruşma tutanakları, dava taraflarının beyan ve itirazlarıyla diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde özellikle OTOGAZIN TSE Standartlarında ve EPDK ile belirtilen şartlarda LPG satışı ve temininin yapıldığı, işbu LPG (Likit petrol gazları) kullanımı sonucu fiili kullanımın gerçekleştiği araçlarda maddi hasara yol açmadığının anlaşıldığı, OTOGAZ ile ilgili LPG'de standart dışı bir unsurunun bulunmadığının görüldüğü, netice itibariyle TSE Standartlarına haiz olduğu, -Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ve işbu cezaya konu Sözleşme ve ekli taahhütname incelendiğinde yıl boyunca ton başına 120 ton OTOGAZ LPG satışı piyasa koşulları ve rekabet ortamında yapılamadığı ve bunun işbu cezaya konu ihtarname tutanak ile sübut yapılan inceleme ile 483,63 ton “toplam 5 yıllık dönem satışı” 600 ton planlanan alım taahhüdü olduğu, 116,37 ton eksik alım tonajı tespitinin yapıldığı ton başına 48 USD cezai şart bedeli ile toplam 5 yıllık dönem itibari ile 5.585,76 USD cezai bedelin “kar mahrumiyeti bedelinin” olduğunun tespit edildiği, -Dosyada örneği bulunan ve davalı ... Ltd. Şti. kaşesi ve imza bulunan 01.11.2013 tarihli Ürün Alım Taahhütnamesinde “...Birinci yıldan başlamak ve anılan anlaşmaların yürürlüğü süresince geçerli olmak üzere, yıllık asgari 120 (yüzyirmi) ton (anlaşma süresince toplam 600 (altıyüz) ton doğalgaz ürününü... münhasıran ... A.Ş. veya ...A.Ş.'nin yazılı olarak gösterdiği kaynaklardan satın almayı kabul ve taahhüt ettiği,...(a) anlaşma süresinin hitamında ve/veya her bir yıllık anlaşma süresinin sonunda hesaplanacak eksik kalan miktar üzerinden ton başına 48,00-USD (kırksekizAmerikanDoları) tutarın ödeme gününde uygulanmakta olan Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığında kar mahrumiyeti ödemeyi,.. (c) sözkonusu kar mahrumiyeti miktarının, ...A.Ş. tarafından her bir yıllık anlaşma döneminin hitamında veya bizzat belirleyeceği dönemlerde anlaşmanın ifasıyla birlikte talep edebileceğini veya (d) anlaşmanın hitamında veya anlaşmanın her ne sebeple olursa olsun sona ermesini müteakip ... A.Ş. tarafından aynı ticari bölgede yeni bir bayilik tesis edilip edilmeyeceğine bakılmaksızın talep edilebileceğini, (e) bu ahvalde işbu taahhüdünün ve kar mahrumiyeti miktarının, anlaşmalarda öngörülen cezai şart miktarına hiçbir şekilde mahsup edilmeyeceğini, haklı nedenle feshi halinde cezai şarta ilaveten talep edilebileceğini,... (g) ... A.Ş.nin alınan kar mahrumiyeti tutarını mutabakatları dahilinde anlaşma süresi sonunda toplam olarak talep etmesine muvafakat ettiğini beyan, kabul ve taahhüt ederiz.” şeklinde olduğu, -Söz konusu ürün alım taahhüdü kapsamında davalı şirketin her yıl 120 ton toplam 600 ton otogaz almayı ve eksik kalan miktar üzerinden ton başına 48 USD kar mahrumiyeti ödemeyi; söz konusu hesaplanacak kar mahrumiyeti tutarının davacı akaryakıt dağıtım şirketinin her yıl sonu veya anlaşma sonunda toplam olarak kabul ve taahhüt ettiği; davalı şirketin davacının her yıl sonunda eksik kalan miktar bakımından kar mahrumiyeti talep etmeyip sözleşmenin feshi kapsamında tüm anlaşma süresi bakımından talep etmesinin çelişkili davranış teşkil ettiği/dürüstlük kuralına aykırılık oluşturduğu iddiasının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir. Mahkememizin 21/12/2023 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; "Davacının iddiası, davalının savunması, tarafların bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmesi ve itirazlarını da karşılayacak mahiyette ve tüm dosya kapsamına göre, ÖN İNCELEME DURUŞMASINDA TESPİT EDİLEN UYUŞMAZLIKLARIN HALLİ İLE Taraflar arasındaki 01/11/2013 tarihli Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi kapsamında hangi yıllara ait ceza-i şart alacağının talep edilebilir olduğu hususunda takdir mahkemeye ait olmak üzere; Taraflar arasındaki Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi kapsamında; -Sözleşmenin başladığı tarihten itibaren davalı tarafından öngörülen alım taahhütlerinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin YIL BAZINDA değerlendirilmesi, - Sözleşme ve taahhüt kapsamında HER YIL İÇİN NE KADAR EKSİK ALIM YAPILDIĞININ tespit edilmesi, -Sözleşme ve taahhüt kapsamında YIL BAZINDA TESPİT EDİLEN EKSİK ALIM MİKTARLARINA GÖRE, her bir yıllık dönem için ceza-i şart alacağının ayrı ayrı hesaplanması, daha sonra toplam tutarın tespit edilmesi ve ceza-i şart alacağının tespit edilmesi durumunda bunun davalının ekonomik mahvına sebep olup olmayacağının tespiti için dosya üzerinde GÜNSÜZ olarak bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, 2-Tarafların bilirkişi seçiminde anlaşamamaları nedeniyle Mahkememizce re'sen seçilecek olan (önceki bilirkişi ...'dan farklı bir bilirkişi) bir akaryakıt alanında uzman sektör bilirkişisi vasıtasıyla inceleme yapılmasının istenilmesine, ..." dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda akaryakıt alanında uzman bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 05/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; -Davacı dağıtım şirketi tarafından eksik alımlarla ilgili bildirim yapılmadı ve eksik alımlarla ilgili bildirimin ilk kez sözleşme bitimine 7 gün kalınca tüm sözleşme yılları için yapıldığı, -Taraflar arasındaki sözleşme içeriği dikkate alındığında toplam cezai şartın 5.586,00-USD olduğu, -Davacı tarafından her yıl eksik alımlarla ilgili bildirim yapılmamasından kaynaklı olarak ''cezai şart oluşmayacağına dair beklenti oluşması” hususu dikkate alınır ise sadece son yıl 946,00-USD cezai şart oluşacağı, -Yıllar itibariyle ortaya çıkan cezai şart tutarlarının aşağıdaki tabloda belirtildiği olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir. ¸Mahkememizin 23/05/2024 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; "Taraf vekillerinin bilirkişi raporlarına yönelik beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişiler ..., ...ve ...'na tevdiine" karar verilmiş ve işbu doğrultuda akaryakıt alanında uzman bilirkişi ..., SMMM bilirkişisi ... ve nitelikli hesaplama uzmanı ... tarafından tanzim edilen 22/06/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; -Kök rapordaki görüşlerinin korunduğu, -İmzalanan “Ürün Alım Taahhütnamesi' uyarınca eksik alımların süre sonunda talep edilebileceği, sözleşmenin bitiminden 7 gün önce yapılan eksik alımlarla ilgili bilgilendirmenin geç yapıldığı ve bu nedenle “cezai şart oluşamayacağına dair haklı beklenti” oluşma ihtimalinin sektörel uygulamalar açısından mümkün olduğu, -Eksik alım kaynaklı hesaplamanın her sözleşme yılı için hesaplandığı ve bu konudaki takdirin Mahkemede olacağı, -Sadece son sözleşme yılı için 946 USD, tüm sözleşme dönemi için 5.586 USD kar mahrumiyeti hesaplandığı ve tablonun aşağıdaki gibi oluştuğu görüş ve kanaati bildirilmiştir. Bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun, bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır. Mahkememizin 21/11/2024 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; ''Davacı vekiline 23/05/2024 tarihli duruşmadaki beyanı nazara alınarak ıslah yapması için kendisine HMK md.181 gereğince 1 haftalık kesin süre verilmesine, 1 haftalık kesin süre içerisinde ıslah yapılmaması durumunda ıslah hiç yapılmamış gibi davaya eski şekli ile devam edileceğinin kendisine ihtarına (ihtar edildi)'' karar verildiği ve fakat davacının davasını ıslah etmediği anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE / Dava, sözleşmeye dayalı alacak davasıdır. HMK'nun 320/2.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; taraflar arasındaki 01/11/2013 tarihli standart otogaz bayilik sözleşmesinin kendiliğinden mi sona erdiği yoksa davacı tarafın 25/06/2018 tarihli ihtarnamesi ile mi feshedildiği, davacı tarafça taraflar arasındaki 01/11/2013 tarihli standart otogaz bayilik sözleşmesinin 25/06/2018 tarihli ihtarnamesi ile feshedildiği kabul edilirse yapılan feshin haksız olup olmadığı, davacının davalıdan aynı tarihli ürün alım taahhütnamesi çerçevesinde ve fesih nedeniyle eksik alım yapıldığı iddia olunan ürünler için kar mahrumiyeti alacağının bulunup bulunmadağı, bulunuyor ise ne kadar olduğu noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. İddia, savunma, dosya içeriği deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; eldeki davada taraflar arasında 01/11/2013 tarihli Standart Otogaz Bayilik Sözleşmesi ve aynı tarihli ürün alım taahhütnamesi akdedildiği, akdedilen sözleşme ve aynı tarihli protokolün sürenin sonunda ve sözleşmelerin yenilenmemesi nedeniyle sona erdiği tüm dosya kapsamı ile Mahkememizce teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ile de tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki ihtilaf ise, yukarıda detaylı olarak belirtilmiştir. Dosya kapsamından davacı tarafın, davalıya ... 26.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiği, ihtarname içeriği incelendiğinde davacının, ihtarname tarihi itibariyle 41.996,48-USD tutarında kar mahrumiyeti borcu bulunduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere davalı şirketin ilk yıl 13,85, ikinci yıl 13,79, üçüncü yıl 32,47, dördüncü yıl 36,55 ve beşinci yıl 19,71 ton olmak üzere toplam 116,37 ton eksik satış yaptığı tespit edilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar ışığında; eldeki davada ispat külfeti üzerinde bulunan davacının iddiasını ispatladığı, bununla birlikte sözleşme süresince davalının eksik alım yaptığı ve taahhüdünü yerine getirmediği ancak davacının ilk dört yıl içindeki eksik alımlar nedeniyle davalıya ihtarname keşide etmediği, gönderilen ihtarnamenin içeriği ve tarihi ile geçen süre için ürün bedellerine çekince koymadan ilk dört yıla ilişkin tahsil eden davacının bu yıllara ilişkin bundan dolayı kar mahrumiyeti isteminde bulunamayacağı kanaatine varıldığı, bu durumda ancak beşinci yani son yıla ilişkin kar mahrumiyeti isteminde bulunabileceği, buna ilişkin de davalının 19,71 ton eksik satış yaptığı ve davacının 946,08-$ kar mahrumiyeti alacağının oluştuğu kanaatine varılmakla Mahkememizce davacının eksik satıştan kaynaklı cezai şart alacağı talebinin kısmen kabulü ile, 946,08-$'ın taraflar arasında akdedilen sözleşmenin fesih tarihi olan 03/07/2018 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının bir yıllık dolar cinsinden mevduat hesabına uyguladıkları en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle; H Ü K Ü M / 1-Davacının eksik satıştan kaynaklı cezai şart alacağı talebinin KISMEN KABULÜ İLE, 946,08-$'ın taraflar arasında akdedilen sözleşmenin fesih tarihi olan 03/07/2018 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının bir yıllık DOLAR cinsinden mevduat hesabına uyguladıkları en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 484,28-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsiline, peşin alınan 191,61-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 292,67-TL'nin davalıdan tahsili ile hazine irad kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 7.089,54-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.150,86-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvuru harcı, 191,61-TL peşin harç, 12.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 299,35-TL posta masrafları olmak üzere toplam 12.545,36‬-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre (%63) 7.903,57-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, 7-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin kabul ve red oranına 831,60-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 8-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin kabul ve red oranına 488,40-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 9-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avanslarından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine, Dair, davacı vekilinin huzurunda, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.26/12/2024 Katip ... ¸ Hakim ... ¸