İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/349 E. 2024/547 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/349 Esas KARAR NO : 2024/547 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/05/2022 KARAR TARİHİ : 15/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili 18/05/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imzalanmış olan ...etiket sipariş ve teyit formu gereğince müvekkili üstüne düşen edimleri yerine getirmiş olmasına rağmen teslim ettiği ürünlerin bedelini müvekkile vadesinde ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla taraflarınca Arabuluculuk Bürosuna başvurulmuş olup; ekte sunulu ... Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru ve ... arabuluculuk numarası ile yapılmış olan görüşmeler neticesinde tarafların anlaşamama ile sonuçlandığını, müvekkili şirketin yerine...A.Ş. arsında imzalanan 10.06.2021 tarihinde sipariş teyit formu imzalandığını, davalı yan ile "..." üretimi konusunda anlaşıldığını, siparişin 2000 adet olup; 90 günlük çek ile bedeli ödeneceğini, siparişlerin davacı ...Tic.A.Ş. tarafından üretilerek davalı şirkete teslim edildiğini, üretici ve alacaklı firmanın davacı/alacaklı müvekkili olduğunu, müvekkili şirketin ekte sunulu e-irsaliyelerden görüleceği üzere davalı şirkete değişik tarihler "...," eüreterek sevk ettiğini, aynı zamanda teslim edilen ürünlerin e-faturaları davalı şirkete tebliğ edildiğini, davalı şirketin ürünleri teslim almasına rağmen üretim bedelini müvekkili şirkete ödemediğini, müvekkili şirket tarafından 09 Şubat 2022 tarihinde gönderdiği 52.249,91-TL'nin ödenmesini aksi takdirde faizi ile birlikte talep edileceğini ihtarname ile talep edildiğini, alacağını talep etmesi üzerine davalı şirketçe ödeme yapılmadığını, davalı şirketin ihtara cevabında iadeden bahsetmiş olup, taraflarca malın iadesi konusunda sözlü veya yazılı bir anlaşma mevcut olmadığını, müvekkili şirket tarafından ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasında açılmış olan icra takibine davalı şirketçe itiraz edildiğini, davalı yanca takibe haksız ve kötü niyetle itiraz edilerek icra takibinin durdurulduğunu beyan ederek, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasına yapılmış olan itirazın iptali ile haksız ve hukuka aykırı olarak icra takibine itiraz edildiğinden % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili 24/06/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; İtirazı iptali davasının takibin yapıldığı yer Mahkemelerinde görüleceği için doğal olarak itirazın iptali davasının ... Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında gönderilen ödeme emrine karşı süresi içerisinde borca itiraz ettiklerinden ve taraflcrına ait vekaletnamenin takip dosyası içinde bulunduğundan itirazın iptali davasında ekinde dava dilekçesi bulunan ve üzerinde duruşma gününün yazılı olduğu tebligatın vekile yapılması gerekirken asile yapılmasının doğru olmadığını, dava dışı ...A.Ş.'nin su şişelerinin üzerinde bulunan ambalaj ve etiket imalatı ile iştigal etmektedir.Davacı şirket ise ...A.Ş.'nin imal ettiği ürünlerin satışını ve fatura işlemlerini gerçekleştirmekte dolayısıyla iki şirket arasında gerek malikler gerekse iş ve işlemler açısından organik bağ bulunduğunu, ...A.Ş. yetkilileri, müvekkili şirket ile irtibata geçerek su şişeleri için ekonomik etiket ve ambalaj satabileceklerini ifade ettiklerini, müvekkilinin de iş bu ürünü denemek test etmek için bir miktar sipariş vermiş olup davacı 09.07.2021 tarihinde düzenlediği ... numaralı fatura ile 101,19 kg ve 12.07.2021 tarih ...numaralı fatura ile 1.060,11 kg etiket satışı gerçekleştiğini, müvekkiline teslim edilen ürünler uzunca bir süre müvekkil tarafından şişelerin boyutuna uygun hale getirilmeye çalışılmış olsa da satılan ürünleri tamamı hatalı olduğu için hiçbir ürünün kendisinden beklenen fayda ile kullanılmadığını beyan ederek, dava dışı ... A.Ş.'nin imal ettiğini, davacı şirketin ise faturalandırma ve satış işlemlerini gerçekleştirdiğini, dolayısıyla her ne kadar satış işleminde yer almasa bile satış sürecinde taraf rolünü üstlenen dava dışı şirketin sorumluluğunun da söz konusu olduğunu, bu sebeple işbu davanın ... Şirketi'ne ihbarını, müvekkili aleyhine ikame edilen davanın yetki itirazları gereğince usulden reddini, davanın esastan reddini, alacak miktarının %20'sinden az olmamak kaydıyla davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine tahmilini arz ve talep etmiştir. DELİLLER: Bilirkişi raporları, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ait UYAP kayıtları, Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın ...Sayılı dosyası, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: 20/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalı tarafın e defter mükellefi olduğu , İncelenen ticari defterlerin yasal süreler içinde kapanış ve açılış beratlarının yapıldığı görülmüştür, Davacı tarafın davalıya iki adet toplamda 52.249,90 TL fatura kestiği, kesilen bu faturaların davalının yasal defterlerine kayıt ettiği görülmüştür, Davalı tarafın iade olarak kesmiş olduğu 47.696,77 TL lik faturayı ve 4.553,14 TL lik gönderdiği havaleyi yasal defterlerine kayıt ettiği ve toplamda 52.249,91 TL olduğu görülmüştür, Davalı tarafından iade konusu faturaya ilişkin dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu Seri ... Sıra no ... olan sevk irsaliyesi ile ...tarih ve ... ambar teslim fişi ile ...A.Ş. tarafından düzenlenmiş olduğu görülen ambar teslim fişine göre ... e gönderilmek üzere 2 paket etiket teslim edildiği görülmüştür. Dava dışı ... iade konusu malları teslim aldığına dair herhangi bir belge görülememiştir." sonuç ve kanaatine varılmıştır. 10/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "2022/349 Esas dosya kapsamı içinde bulunan bilgi ve belgeler, ... 5. İcra müdürlüğü-nün ... esas sayılı takip dosyası üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır, Davacı şirket .... A.Ş. nin incelemeye konu olan 2021-2022 yıllarına ait Ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdik işlemleri noter kayıtlarına dayanılarak usulüne uygun olarak onaylatıldığı, 2022 yılına ait Ticari defter beratları yasal süreleri içinde sisteme yüklenmiş olduğu Görülmüştür. Dava dışı ... A.Ş. nin E defter mükellefi olduğu, incelemeye konu olan 2021-2022 yıllarına ait Ticari defter beratlarını yasal süresi içinde sisteme yüklenmiş olduğu görülmüştür. Davacı şirket; .... A.Ş' nin incelemeye konu olan 2021-2022 yıllarına ait Ticari defterlerin ve kayıtlarının Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine uygun tutulduğunun tespit edildiği, Dava dışı ... A.Ş.’ nin incelemeye konu olan 2021-2022 yıllarına ait Ticari defterlerin ve kayıtlarının Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine uygun tutulduğunun tespit edildiği, Dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenen.... tarih ve ... sayılı sipariş ve teyit formunda; Davalı taraf ... San. Tic. A.Ş. için 2000 kg ETİKET üretimi için anlaşıldığı, ödemenin 90 gün vadeli çek ile olacağı konularını içeren Davalı taraf ... A.Ş. nin kaşe ve imzasının bulunduğu, davacı şirket ...Tic. A.Ş. nin siparişe konu etiketleri, Dava dışı ... Tic. A.Ş. nin imal ettiği anlaşılmış olsa da, ürünlerin sevk ve faturalandırma işlemleri Davacı şirket ... TİC. A.Ş. tarafından yapılmış olduğu; Davalı şirket ... YAT. SAN. TİC. A.Ş. nin dilekçe ekinde mevcut ambar teslim fişi ile ...A.Ş. ‘ nin ... ... e gönderilmek üzere teslim edildiğini gösterir evrak bulunsa da, Dava dışı .... A.Ş. kayıtlarında yapılan inceleme de bu ürünlerin teslim alındığına dair bir belgeye rastlanılmadığı, Davalı şirket ... Yat. San. Tic. A.Ş. 09.03.2022 tarihinde Davacı şirketin ... Hesabına 4.553,15.-TL havale göndermiş olduğu, iş bu havalenin davacı şirketin yasal defter kayıtlarında olduğu, Sonuç olarak: Dava tarihi itibariyle Davalı Şirket ...A.Ş. Davacı Şirket ... A.Ş. ye 47.696,76.- TL BORÇLU olduğu görülmüş olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır. GEREKÇE: Dava, fatura alacağından kaynaklı itirazın iptali davasıdır. Huzurdaki davada taraflar arasındaki anlaşam gereği davalı şirkete mal verildiği ancak davalı tarafın hizmet bedelini ödemediği ve uyuşmazlığın bu ilişkiden kaynaklı fatura alacağından kaynaklı hizmetin verilip verilmediği ile alacağın olup olmadığına dayandığı anlaşılmaktadır. Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır. Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir. İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır. Somut olayda Davacı ...A.Ş. tarafından Davalıya 09.07.2021 ve 12.07.2021 tarihlerinde toplamda 52.249,87 TL'lik iki adet fatura kestiği ve davalı tarafın bu faturaları kayıtlarına aldığı ve Davalı tarafın 11.02.2022 tarihinde 47.696,77 TL'lik iade faturası kestiği ve davalının ticari defterlerine işlediği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık konusu davalı yanca ürünlerin ayıplı olup olmadığı ve davalı yanca ürünlerin davalıya iade edip etmediği ile iade edip edemeyeceği noktasında toplandığı görülmektedir. Davalı yan cevap dilekçesi ile davacının söz konusu ifayı ayıplı yerine getirdiği ve davalıdan alacağının bulunmadığı savunması yapılmıştır. Bu durumda ispat yükü davalı yanda olmakla sözleşme gereği ifanın ayıplı yapıldığı ve malları davacı yana iade ettiğini ispatlaması gerekmekle, ticari ilişki ve sözleşme karşılığı bedelin ödenip ödenmediği, alacağın ticari kayıtlara nasıl işlendiği ve davacının alacaklı olup olmadığı hususunda tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir. HMK'nun 222/3 maddesi; "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmünü içermektedir. Bununla beraber Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ... sayılı kararında; "Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatının gerektiği düzenlendiğinden, ticari defterlerin kesin delil olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde belirtildiği üzere HMK'nun 222'deki şartları oluştuğunda ticari defterlerin ispat gücü bakımından sahibi lehine kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilecektir. Yukarıda kapsamda Mahkememizce öncelikle alacağın varlığı için tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişi olarak atanacak mali müşavir bilirkişiye bildirilmesine, karar verilmiştir. Bu kapsamda hazırlanan 20/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "Davalı tarafın e defter mükellefi olduğu , İncelenen ticari defterlerin yasal süreler içinde kapanış ve açılış beratlarının yapıldığı görülmüştür, Davacı tarafın davalıya iki adet toplamda 52.249,90 TL fatura kestiği, kesilen bu faturaların davalının yasal defterlerine kayıt ettiği görülmüştür, Davalı tarafın iade olarak kesmiş olduğu 47.696,77 TL lik faturayı ve 4.553,14 TL lik gönderdiği havaleyi yasal defterlerine kayıt ettiği ve toplamda 52.249,91 TL olduğu görülmüştür, Davalı tarafından iade konusu faturaya ilişkin dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu Seri ... Sıra no ... olan sevk irsaliyesi ile ... tarih ve ... ambar teslim fişi ile ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş olduğu görülen ambar teslim fişine göre Yılpar Ambalaj İzmir e gönderilmek üzere 2 paket etiket teslim edildiği görülmüştür. Dava dışı Yılpar Ambalajın iade konusu malları teslim aldığına dair herhangi bir belge görülemediği," tespiti yapılmıştır. 10/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı şirket ...Tic. A.Ş. nin incelemeye konu olan 2021-2022 yıllarına ait Ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdik işlemleri noter kayıtlarına dayanılarak usulüne uygun olarak onaylatıldığı, Dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenen,10.06.2021 tarih ve ... sayılı sipariş ve teyit formunda; Davalı taraf ...A.Ş. için 2000 kg ETİKET üretimi için anlaşıldığı, ödemenin 90 gün vadeli çek ile olacağı konularını içeren Davalı taraf ... A.Ş. nin kaşe ve imzasının bulunduğu, davacı şirket ... A.Ş. nin siparişe konu etiketleri, Dava dışı ... A.Ş. nin imal ettiği anlaşılmış olsa da, ürünlerin sevk ve faturalandırma işlemleri Davacı şirket ...A.Ş. tarafından yapılmış olduğu; Davalı şirket .... TİC. A.Ş. nin dilekçe ekinde mevcut ambar teslim fişi ile ...A.Ş. ‘ nin ... e gönderilmek üzere teslim edildiğini gösterir evrak bulunsa da, Dava dışı ...TİC. A.Ş. kayıtlarında yapılan inceleme de bu ürünlerin teslim alındığına dair bir belgeye rastlanılmadığı, Davalı şirket ... Yat. San. Tic. A.Ş. 09.03.2022 tarihinde Davacı şirketin ... Hesabına 4.553,15.-TL havale göndermiş olduğu, iş bu havalenin davacı şirketin yasal defter kayıtlarında olduğu, Sonuç olarak: Dava tarihi itibariyle Davalı Şirket ... Tic. A.Ş. Davacı Şirket...A.Ş. ye 47.696,76 TL BORÇLU olduğu görülmüş olduğu," tespiti yapılmıştır. Taraf vekillerine uyuşmazlık konusu etiket ve ambalajlardan birden fazla fiziki örnek sunması için 2 haftalık süre verilmiş, örnekler sunulduğunda, dava konusu uyuşmazlık kapsamında tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelendiği talimat raporları ile takipten sonra yapılan ödeme de dikkate alınarak, dava konusu etiket ve ambalajların sözleşmeye uygun hazırlanıp hazırlanmadığı, teslimin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, yapılan işin eksik ya da hatalı yapılıp yapılmadığı, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadı, varsa davacının talep edebileceği alacak ve uyuşmazlık konusu diğer hususlarda rapor hazırlanmak üzere dava dosyasının mali müşavir, etiket/paketleme/ambalaj alanında uzman bilirkişi ve hukukçu bilirkişinin olduğu 3 kişilik heyete tevdiine, karar verilmiştir. Hazırlanan ön raporun tebliğine rağmen taraflarca bu husustaki ara karar gereğinin yerine getirilmediği görülmüştür. Anlatılan kapsamda ürünlerin ayıplı olduğu ve ürünlerin davacı yana iade edildiği hususunda ispat yükünün davalıda olduğu, ancak bu hususta ispat yükünü yerine getirmediği görülmüştür. Dava dosyasından da anlaşılacağı üzere davalı yanca kısmi ödeme yapılmış olmakla bu bedelin mahsubu gerekmiştir. Davacı yanca usulüne uygun ihtar çekilmediğinden de işlemiş faiz talebinin reddi gerekmiştir. Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunması, alacağın fatura alacağından kaynaklı olması sebebiyle likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre; 1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KISMEN KABULÜNE, Davalının ... 5.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 47.696,76 TL asıl alacak ve bu alacağa takip tarihi olan 07.03.2022 tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari avans faizi işletilerek yerden devamına, fazlaya ilişkin asıl alacak isteminin ve işleyen faiz talebinin REDDİNE, 2-İİK mad. 67/2 uyarınca kabul edilen alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 47.696,76 TL alacağın %20'si olan 9.539,35 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken 3.258,17 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 741,41 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 2.516,76 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 741,41 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 13.690,08 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 7-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.212,12 TL'sinin davalıdan 347,88 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına, 7-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 1.750,00 TL bilirkişi ücreti ve 589,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.431,20 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 1.889,04 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı tarafından yapılan 4.250,00 TL bilirkişi ücreti ve 200 TL posta gideri olmak üzere toplam 4.450,00 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 992,35 TL'sinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/10/20204 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır