İlk Derece Mahkemesi · İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/179 E. 2025/868 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2025/179
Karar No
2025/868
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/179 Esas KARAR NO : 2025/868 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) DAVA TARİHİ : 06/03/2025 KARAR TARİHİ : 14/10/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle;"Müvekkillerinin ... A.Ş. 233 sayılı KHK ile kurulmuş olup, 4046 sayılı yasa kapsamına (özelleştirme kapsamına) alınmış ve sermayesinin tamamı devlere ait bir kamu kuruluşudur. Müvekkil Kuruluşa ait ...'nın işletme hakkı; Özelleştirme Yüksek Kurulunun ... tarih ve .... sayılı kararı kapsamında 06.08.1997 tarihinde imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi (...) kapsamında 30 yıllığına davalı ... A.Ş'ne (İŞLETİCİ) devredilmiştir. ...'nin 4. maddesi kapsamında davalı İşleticinin 2023 yılı faaliyetlerini içeren ilgili Vergi Dairesinden onaylı Gelir Tablosu ve Bilançosunun tetkikinde müvekkil Kuruluşun 114.889,10 USD ... payı alacağının doğduğu tespit edilmiş, söz konusu ...'nın ...'de belirtilen süre içinde Kuruluşumuza ödenmesi 14.05.2024 tarih ve 68388 sayılı yazımız ile davalıya bildirilmiştir.... tarih ve ... sayılı yazısıyla 2023 yılı için tahakkuk eden ... Payı'na ilişkin, İşletici şirketin faaliyet dışı hesaplarında izlenen ancak faaliyet içi bir gelir olan ...LTD. Şti.'ne kiralanan 2 adet tomörkörün faaliyet dışı gelir olduğunu ve hasılattan 02 pay olarak hesaplanması gerektiğini belirterek bahse konu faturaların Y025 faaliyet içi gelir olarak ... payı hesaplanması hususuna itirazda bulunmuştur. Davalı tarafından 2023 yılı ... payı borcuna karşılık 19.01.2024 tarihinde 66.000,00 USD, 26.03.2024 tarihinde 30.000,000 USD, 15.04.2024 tarihinde 16.000,00 USD olmak üzere toplam 112.000,000 USD müvekkil Kuruluş hesaplarına yatırılmış, geri kalan 2.889,10 USD ise ödenmemiştir. Davalı İşletici tarafından 2023 faaliyet yılı için belirlenen ve müvekkil Kuruluşa ödenmesi gereken 114.889,10 USD ... payının ödenmeyen 2.889,10 USD'nin işlemiş faiz ve fer'ileri ile birlikte mevcut ... hükümlerine göre tahsili amacıyla ... 20. İcra Müdürlüğünün ... E, sayılı dosyasıyla icra takibi başlatılmış, davalı/borçlu takibe itiraz edildiğinden icra müdürlüğü tarafından takibin durmasına karar verilmiştir. Kaldı ki 2021 yılma ait ... Payına ilişkin de icra takibi başlatılmış olup, yine konusu ramörkör hizmetine ait olan faturalara itiraz edilmiştir. ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyada itirazın iptali davası devamı etmektedir. S.M.M. Müşavir ... tarafından mahkeme dosyasına sunulan Ö7.01.2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında Müvekkil Kuruluş tarafından 10.02.2025 tarihinde ... Arabuluculuk Bürosuna başvuru yapılmış, yapılan toplantılar neticesinde davalı ile herhangi bir anlaşma sağlanamamıştır. Tarafların anlaşamadığına dair “Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı” tutularak görüşmeler sonlandırılmıştır. (Ek-5) Takibin devamı için bu davanın açılması zarureti hasıl olmuştur. Rize Limanı İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin 4. maddesi kapsamında davalı İşleticinin 2023 yılı faaliyetlerini içeren ilgiti Vergi Dairesinden onaylı Gelir Tablosu ve Bilançosunun tetkikinde müvekkil Kuruluşun 114.889,10 USD TDİ payı alacağının olduğu tartışmasız olarak ortadadır. Davalının hesaplanan 2.889,10 USD'ye İHDS de yapılan düzenlemeye aykırı olarak itiraz etmesi haksız ve kötü niyetli davrandığını göstermektedir. Açıklanan nedenlerle icra takibine yapılan itiraz açıkça haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olduğundan itirazın kaldırılması ile *420 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini..." talep ve dava etmiştir. CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; "Şirketlerinin 2023 yılı ile ilgili hesaplanan ... Payının tamamının ferileri ile (%1 aylık faizi ile) birlikte Şirketimiz tarafından 2023 yılı için ... hasılat payı ödemesi olarak 108.563.53 USD olarak yapılması gerekirken sehven 3,436,48 USD fazla ödenerek toplamda 112.000,00 USD ödeme yapılmıştır. Müvekkilim... A.Ş ’nin davacıya hiçbir borcunun bulunmadığını 3,436,48 USD alacağının bulunduğunu belirtiriz. Bu nedenle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep ederiz. • ... Römorkörü, ... limanında 05.11.2023 ile 08.11.2023 tarihleri arası hizmet vermek üzere Kiralanmış olup toplam 398.673,80 TL gelir ile ilgili 10.11.2023 tarihli Fatura düzenlenmiştir. • ... Römorkörü, ... limanında 28.04.2023 ile 08.05.2023 tarihleri arası hizmet vermek üzere Kiralanmış olup toplam 254.340,00TL gelir ile ilgili 15.05.2023 tarihli Fatura düzenlenmiştir. (2 adet fatura toplamı 653.013,80 TL) Müvekkilim ...A.Ş. tarafından bu hizmetlerden elde edilen gelirler ...sahası dışında limancılık dışı faaliyet olarak değerlendirilmiş ve ona göre muhasebeleştirilmiş olduğunu belirtiriz. İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 4. ncü maddesine göre ... Payının oluşabilmesi için “..., işletici tarafından ilgili vergi dairesine ibraz edilecek mali tablolardaki rakamlar" esas alınması gerekiyor. Davacı ...A.Ş. ise bu gelirleri İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 4. ncü maddesine göre ... sahasında elde edilen gelir olarak hesaplamış ve %25 oranı üzerinden işletme hakkı bedeli/... Payı ödenmesini talep etmiştir. Bahse konu edilen hizmetlerin niteliği ve ... sahası dışında verildiği ile ilgili taraflar arsında mutabakat bulunmaktadır. Söz konusu hizmetlerle ilgili ... Başkanlığı’nca düzenlenmiş liman çıkış belgeleri ekte sunulmaktadır. Bu verilen hizmetlerden elde edilen gelirlerin ... Payı hesaplanmasında %2 oranı kapsamına girdiğini ve ödendiğini önemle belirtiriz. Bu nedenle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep ederiz., Bahse konu faturalar ile ilgili %23 oranında fazla olarak hesaplanmış olan ... payının 653.013,80 USD’lik kısma itiraz ettiğimizi belirtiriz. Şirketimiz tarafından 2023 yılı için ... hasılat payı ödemesi olarak 108.563.53 USD olarak yapılması gerekirken sehven 3,436,48 USD fazla ödenerek toplamda 112.000,00 USD ödeme yapılmıştır. Bunun üzerine Müvekkilim ...A.Ş. tarafından ...'e gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazımız fazla ödenen 3,436,48 USD İşletme Hakkı Bedelinin iadesi talep edilmiştir. Bu konudaki yasal haklarımızı saklı tutuğumuzu belirtiriz. Davaya konu borcu varlığını net ve açık olmaması ve dava sonucu belirlenecek olması nedeniyle İnkâr Tazminatı şartlarının oluşmadığını beyan ederiz. Bu nedenle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep ederiz Yukarıda belirttiğimiz üzere Davacı tarafın muaccel hale gelmeyen ve yazılı itirazda bulunduğumuz bir alacak ile ilgili Şirketimiz ile görüşmeden ve itirazlarımız değerlendirmeye tutulmadan en önemlisi İTİRAZ edeceğimizi bile bile kötü niyetli ve haksız bir şekilde icra takibi yapılmış olduğunu belirtiriz. Bu nedenle Davacı tarafından Müvekkilim ...A.Ş ‘ne %20 den aşağı olmamak üzere Kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini..."talep etmiştir. (II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER: (1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ; ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmasına karar verilmiştir. ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) talimat müzekkeresi yazılarak davalı tarafın 2023 yılına ilişkin ticari defter ve kayıtları üzerinde 1 mali müşavir bilirkişi ile inceleme yapılarak taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi nedeniyle davalının davacıya borçlu olup olmadığına ilişkin rapor hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir. Davacının 2023 yılına ilişkin ticari defter ve kayıtları ile sunulan deliller üzerinde mahkememizce resen seçilecek bir sözleşmeler hukuku alanında uzman hesap bilirkişisi ile bir mali müşavir bilirkişi ile 19/06/2025 günü saat 14:00 tarihinde Mahkememiz kaleminde inceleme yapılmasına, bilirkişi heyetince taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi nedeniyle davalının davacıya borçlu olup olmadığı ve faiz istemine ilişkin rapor hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir. ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyanın UYAP üzerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Bilirkişiler tarafından sunulan 20/08/2025 tarihli raporunda özetle; "Davacının ...A.ş., Davalının ise ...A.ş. olduğu, Taraflar arasındaki Mali, Hukuki ve İktisadi ilişkinin, Tarafların 96.08.1997 tarihinde 30.otuz yıllık süreliğine akt ettiği (...) işletme hakkı devir sözleşmesi'nin taraflarca fesih edilmediği, halı hazırda mevcut olarak yürlükte bulunduğu, davacının Yasal Defterlerinin Açılış/Kapanış Tasdiklerinin ilgili ...Noterden 6102 Sayılı TTK. hükümlerine göre yasal suresi içinde tasdik edildiği, E-Defter Beratlarının (GİB) Entegratör sisteminden Suresi içinde yüklenerek beyan edildiği, 213 sayılı VUK.'nun 230, 231, 232, 234 maddelerine uygun olduğu, davacı, Davalının *...Sözleşme 4.Madde hükmüne aykırı hareket etmek suretiyle, Yıllık olarak Maliye ye beyan edilen Mali Tablo Matrahın "025, 442 ve 00,5 tutarına karşılık gelen pay tutarının kendilerine ödenmediğinden bahisle, Davalıya iki kez yazdığı yazı (ihtarnameler) ile Davalıyı yasal olarak uyarıp ihtarat yaptığı” Davalının yazı içeriklerine itiraz edip söz konusu borcu ödemediği açıktır. davacının İstanbul Arabuluculuk Bürosuna müracaatı sonucu, ...E....E. Sayılı Dosyalarda yürütülen müzekkerenin sonuçsuz kalması üzerine, 26.02.2025 tarihli son tutanak edildiği, davacının, Davalı aleyhine ... 20. İcra Dairesinin... E. sayılı Dosyasında 2.889,10 USD asıl, 192,61 USD İşlenmiş Faiz olmak üzere Toplam: 3.081,71 USD, (3.081,71X35.17785108.407,77-TL). tutarında İcra takibi yaptığı, Davalının İtirazı üzerine İcra Takibinin DURDUĞU, davacı, ... 20.İcra Dairesinin ... E.sayılı icra takibinin kaldığı yerden devamı ile Davalının 9420 den az olmamak üzere İ.İ.T. mahkum edilmesi istemiyle, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı Dosyasında Harca Esas Değeri 105.260,00-TL. tutarında itirazın iptali davası aştığı, davalı, Davacı aleyhine başlattığın İcra takip çıkışının 2.889,10 usd asıl, 192,61 USD İşlenmiş Faiz olmak üzere Toplam: 3.081,71 USD dir (3.081,71X35.1778-108.407,77-TL). karşılık geldiği açıktır. Huzurdaki itirazın iptali Davasının ise (H.E.D) 105.260,00-TL.Şeklinde hesaplanarak EKSİK HARÇ alındığı görülmektedir. İşbuna göre : dava değerinin 108.407,77-tl.olarak tespit edilerek harç tutarının davacı tarafından mahkeme veznesine ivedilikle ödenmesi elzemdir. Davacının Ticari Defter, Mali Tablo, Cari Hesap Ekstresi ile Muhasebe Kayıt ve sair Belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, Davalı Aleyhine ... 20.İcra Dairesinin ... E.sayılı Dosyasında yapılan İcra Takibinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı..." rapor edilmiştir. Talimat mahkemesi bilirkişisinden alınan 13/09/2025 tarihli raporunda özetle; "Yapılan inceleme sonucunda, Liman dışındaki Römorkör hizmetlerinin sözleşmedeki 4. Maddenin hukuki değerlendirilmesi sonucunda, faaliyet geliri sayılması halinde Davacının talep ettiği alacağın 2023 yılı ... AŞ nın payının 114.889,10 USA olarak hesaplanması doğru hesaplamadır. Davalı liman dışındaki römorkör hizmetlerini diğer gelir kabul ederek hisse oranını %2 den hesap ettiği 6.085.,95 TL diğer geliri de kabul etmediği için ... AŞ ne 2023 yılı ödenecek payı 113.508,74 USD olarak hesap ederek ticari defterlerine kayıt altına almıştır. ... AŞ ne borç olarak kayıtlarda mevcuttur. Davalı ve davacı hakkında ticari ilişkisi bulunmaktadır. İşletme Hakkı Devir Sözleşmesine göre davacının alacak hakkının olduğu ve davalının ticari kayıtlarında davacıya borcu olduğu tespit edildiği... " rapor edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; taraflar arasında akdedilen İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi nedeniyle davacının iddia edilen alacağının tahsili amacıyla başlatılan ... 20. İcra Müdürlüğünün ...Esas Sayılı icra takip dosyasına vakii itirazın İİK m. 67 hükmü doğrultusunda iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. ... 20. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı icra dosyasının tetkikinde davacı alacaklı tarafından, davalı borçluya yönelik 2.889,10 USD asıl alacak, 192,61 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.081,71 USD alacağın tahsili için takip yapıldığı, borçlunun süresi içinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu, davanın İİK'nın 67. Maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4). Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2). İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3). 6102 sayılı TTK'nun 18/3 maddesi uyarınca; tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır. İstanbul BAM 17. Hukuk Dairesinin... Esas,...Karar sayılı ilamında vurgulandığı, Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin ... Esas... Karar sayılı ilamında değinildiği üzere ".... ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri Yasa'da belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır...". Uyuşmazlığın çözümü kapsamında ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası celp edilmiş; akabinde davalı tarafın 2023 yılına ilişkin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi nedeniyle davalının davacıya borçlu olup olmadığına ilişkin rapor hazırlamak üzere talimat mahkemesi aracılığıyla SMMM bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi, 13/09/2025 tarihli raporunda liman dışındaki römorkör hizmetlerinin sözleşmedeki 4. maddenin hukuki değerlendirilmesi sonucunda, faaliyet geliri sayılması halinde davacının talep ettiği alacağın 2023 yılı ... AŞ nın payının 114.889,10 USD olarak hesaplanmasının doğru olduğu, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesine göre davacının alacak hakkının olduğu ve davalının ticari kayıtlarında davacıya borcu olduğu tespit edilmiştir. Davacının 2023 yılına ilişkin ticari defter ve kayıtları ile sunulan deliller üzerinde taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi nedeniyle davalının davacıya borçlu olup olmadığı ve faiz istemine ilişkin rapor hazırlamak üzere dosya bir sözleşmeler hukuku alanında uzman hesap bilirkişisi ile bir SMMM bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişiler, 20/08/2025 tarihli raporlarında davacının ticari defter, mali tablo, cari hesap ekstresi ile muhasebe kayıt ve sair belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, davalı aleyhine ... 20.İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyasında yapılan icra takibinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. Dosya incelendiğinde; alınan bilirkişi raporları ile tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelendiği, taraflar arasında 06.08.1997 tarihinde imzalanan “ ...” bulunduğu, işbu sözleşme ile ilgili yerin, davalıya 30 yıllığına devredildiği; taraflar arasındaki işbu uyuşmazlığa konu alacak kaleminin sözleşmenin 4. Maddesinde yer bulduğu, ilgili düzenlemenin “Rize Limanından, işletici tarafından ilgili vergi dairesine ibraz edilecek mali tablolardaki rakamlar esas alınmak üzere; yolcu yük ve araç taşıma hizmetleri, liman hizmetleri; (pilotaj ve römorkaj hizmeti satışı, barınma yerleri hizmet satışı, tatlı su satışı, yükleme hizmet satışı, boşaltma hizmet satışı, atıkların alınması hizmet satışı, tartı hizmet satışı, ardiye ve terminal hizmet satışı, eşya dondurma ve muhafaza hizmet satışı, yolcu salonu hizmet satışı ve diğer liman hizmetleri ile devir teslime konu limanın açık ve kapalı alanlarında kiraya verilmiş yerlerin işletici tarafından alınacak karardan elde edilecek hasılattan her yıl için %25 devir teslimi yapılacak olan limanın kullanımında bulunan kapalı ve açık alanlar içinde yapılacak faaliyet dışı işlemler ile faiz komisyon ' vb, diğer faaliyet dışı gelirlerden elde edilecek hasılattan %2 (akaryakıt satış hasılatından %5) pay alınacak bu yolla elde edilecek tutardan, sabit işletme hakkı bedeli (Sabit işletme hakkı bedeline ilave edilecek LİMAN 'da ... tarafından kiraya verilmiş tesis ve gümrüksüz mağazaların kiraları dahil olmak üzere) mahsup edilecek bu işlemden sonra sabit işletme hakkı aşan kısım işletici tarafından yıllık mali tabloların ilgili vergi dairesine ibrazının müteakiben 30 gün içerisinde ...'ye ödenecektir.” şeklinde olduğu; uyuşmazlık konusu ihtilafın fatura konusu römork kiralama hizmet gelirinin, davalı şirketin faaliyet geliri mi yoksa faaliyet dışı geliri mi olduğu, aradaki farkın devir sözleşmesinde %25 ve %2 olarak iki oran ile belirlenen hasılat paylarının taraflarca farklı yorumlanmasından ve uygulanmasından kaynaklandığı, “Römorkör kiralama hizmeti”ne dair fatura içeriğindeki hizmetin liman içerisinde verildiğinin anlaşıldığı, römorkör kiralama hizmeti olarak yapılan hizmet karşılığı hasılat payının %25 olarak hesaplanmasının yerinde olduğu, bu suretle davacının 2.889,10 USD asıl alacak talebinde haklı olduğu kanaatine varılarak, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. İşlemiş faiz talebi yönünden İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesinin ...Esas, ... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere aksine bir sözleşme olduğu veya taraflarca vade belirlendiği ispat edilmediği gibi icra takibinden önce davalı/takip borçlusu temerrüde düşürülmediğinden takip tarihine kadar işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı; somut olayda da davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan 14/05/2024 tarihli ihtarnamede "Hesaba, miktara veya konu ile ilgili diğer hususlara ilişkin ... İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi kapsamında her hangi bir itirazınızın olması halinde, itirazınızın gerekçe ve belgeleriyle birlikte yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içerisinde Kuruluşumuza bildirilmesi ile bildirim tarihinden itibaren de 7 gün içersinde Genel Müdürlüğümüzde itirazınıza ilişkin yapılacak toplantıya iştirakiniz gerekmektedir." yönünde ifade bulunmakla, ihtarnamenin sulhe davet niteliğinde olduğu, mahkememizce temerrüt ihtarı niteliğinde olmadığına kanaat getirilerek, davalının temerrüde düşürüldüğüne dair dosyada evrak bulunmadığından takip tarihine kadar işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmede aylık %1,00 faiz öngörülmesi sebebiyle icra takibindeki faiz oranının yerinde olduğu kanaatine varılmış, icra takibinin 2.889,10 USD asıl alacak yönünden aynı şartlarla devamına, fazlaya ilişkin işlemiş faize dair 192,61 USD yönünden istemin reddine karar verilmiştir. Davacının icra inkar tazminatı istemi yönünden ise; İstanbul BAM 8. Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı ilamında belirtildiği üzere "... davalının, davacı taraf talebine karşı koymasının haklı nedenlere dayanıp dayanmadığının belirlenmesi, yargılama yapılmasını gerektirdiğinden alacağın likit (muayyen, belirli) olduğundan söz edilemez. Bu durumda mahkemece davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme sonucunda kabulüne karar verilmesi isabetsiz olmuştur..." yönündeki tespit dikkate alınarak takibe konu alacağın bilirkişi raporu sonucu belirlendiği, bu nedenle likit olmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere : 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın 2.889,10 USD asıl alacak yönünden KISMEN İPTALİNE, icra takibinin 2.889,10 USD asıl alacak yönünden aynı şartlarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin işlemiş faize dair 192,61 USD yönünden istemin REDDİNE, 2-Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Karar tarihi itibariyle dava tarihindeki USD efektif satış kuru olan 36,4884 TL üzerinden, kabul edilen dava değerinin dava tarihindeki TL karşılığı olan (2.889,10 USD x 36,4884) 105.418,63 TL üzerinden, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.201,15TL harçtan peşin alınan 1.255,54 TL'nin mahsup edilerek bakiye 5.945,61 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 287,50TL'sinin davacıdan alınarak, 4.312,50TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan 615,40TL başvuru harcı, 1.255,54TL peşin harç, 20.430,00TL Bilirkişi ücreti, Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 22.300,94TL yargılama giderinden kabul / talep oranına göre hesaplanan 20.907,11 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye 1.393,83 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan yürürlükte olan AAÜT gereğince dava tarihindeki USD efektif satış kuru olan 36,4884 TL üzerinden, kabul edilen dava değerinin dava tarihindeki TL karşılığı olan (2.889,10 USD x 36,4884) 105.418,63 TL üzerinden hesaplanan ve yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi gereği takdir olunan 30.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan yürürlükte olan AAÜT gereğince dava tarihindeki USD efektif satış kuru olan 36,4884 TL üzerinden, reddedilen dava değerinin dava tarihindeki TL karşılığı olan (192,61‬ USD x 36,4884) 7.028,03 TL üzerinden hesaplanan ve yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/2 maddesi gereği takdir olunan 7.028,03 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 9-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE, Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı karar verildi. 14/10/2025 Katip E-imzalıdır Hakim E-imzalıdır

Atıf: İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2025/179, K. 2025/868, T. 14.10.2025, www.arakarar.com/karar/istanbul-3-asliye-ticaret-mahkemesi-2025-179-e-2025-868-k-cd340617563e