İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/113 E. 2025/62 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/113 Esas KARAR NO : 2025/62 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/02/2023 KARAR TARİHİ : 07/02/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan 21/02/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacının ...A.Ş; Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırları içerisinde ve Yurt Dışında özellikle enerji alanında kurulduğu 2003 yılından bu yana faaliyet gösteren köklü bir şirket olduğunu, son yıllarda yenilenebilir enerji alanının dünya çapında gelişmesi ile birlikte ülkemizde söz konusu sistemlerin yaygınlaştırılması, kurulması ve kurulu tesislerin bakımı adına davacının katkı sağlamış, bugün yeni enerji sahaları kurulumuna da devam ettiğini, davacı şirket bu ticari hayatın içerisinde bazı konularda yine aynı sektörde faaliyet gösteren yerli iş yerlerinden dönem dönem belirli bir ücret karşılığında hizmet alarak gerektiği ölçülerde iş gücü desteği ile yurt içi hizmetlerini gerçekleştirdiğini, bu desteğin alınmasının en büyük sebebi ise enerji santrallerinin alanlarının kurulumu veya bakım onarımı adına belirli ölçülerde çalışan insan gücü gereksiniminden kaynaklandığını, davacının üstlenmiş bulunduğu ... bölgesindeki ''...'' işi yönünden huzurdaki davanın davalı tarafı ... Tic. Ltd. Şti. İle davacı davacının arasında 29.09.2022 tarihinde bir sözleşme imza altına alındığını, taraflar arasındaki sözleşme gereği davalı taraf... güneş enerji panellerinin 12.000 adedinin 30 (otuz) gün içerisinde değiştirilmesini üstlenirken, davacı ise söz konusu işin karşılığı olarak 612.000,00-TL+KDV bedeli davalıya sözleşme ile belirlenen usûlde ödemeyi taahhüt ettiğini, sözleşme içerisinde taraflarca sağlanması gereken şartlar, işin yapılma usûlü, gecikme tazminatı ve cezai şart belirlenmiş halde olduğunu, taraflarca sözleşmenin imzalanması akabinde 30.09.2022 tarihli ''Yer Teslim ve İşe Başlama Tutanağı'' ile taraflarca imza altına alındığı üzere aynı gün 30.09.2022 tarihinde işin yapılış usûlü anlatılarak iş sahası davalı ... Ltd. Şti'ye devrettiğini, ancak davalı taraf sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmek bir yana, sözleşme süresi içerisinde iş sahasını terk etmiş ve dahi geri dönmediğini, davalının bu tutumunu haber alan davacının iş sahasını kontrol ettiğinde davalının iş sahasını terk ettiğini teyit etmiş, iş sahasının bulunan... yetkilisi ile birlikte davalının iş sahasında olmadığına dair tutanak düzenlendiğini, söz konusu tutanakta açıkça ifade edildiği üzere davalı taraf 09.10.2022 tarihinden itibaren iş sahasını gelmemiş ve tutanak 26.10.2022 tarihinde düzenlendiğini, davalının sözleşmeye aykırı bir şekilde iş sahasını terk etmiş olması sebebiyle davacının ... 38. Noterliği aracılığıyla ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ederek davalı tarafa ulaştırıldığını, söz konusu ihtarnamede ''Davalının iş sahasında eleman bulundurma zorunluluğu, işin bitiş süresi, belirlenen cezai şart ve tazminat hükümleri'' açıkça ifade edilerek işin gereği gibi bitirilmesini aksi halde sözleşme gereği tüm hukuki yollara başvurulacağı ihtar edildiğini, taraflar arasında imzalanan Montaj Hizmet Sözleşmesi Madde-5 ''Sözleşme konusu panellerin tamamının değiştirilmeden işin taşeron tarafından bırakılması halinde değiştirilmeyen her bir panel için 15,00-TL+KDV ceza yansıtılacaktır.'' ifadesi ile cezai şartın hesaplanma yöntemi belirtildiğini, nitekim iş sahasını sözleşmeye aykırı bir şekilde terk eden davalı, kendisine gönderilen ihtarnameye karşılık işin devamını yine sağlamamakta ısrar etmiş, ... 6. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname cevabını keşide ettiğini, davalı taraf ihtarname cevabında ''davacı yükümlülüklerini yerine getirmediği, hava koşullarının elverişsizliği, işi davacı telefonla arayarak bıraktırdığı ve işin mahiyeti gereği gece çalışmanın yetersiz olduğu'' gibi soyut veya taraflarca imzalanan sözleşe maddelerine aykırı ifadelerde bulunduğunu, burada davalı taraf basiretli bir tacir gibi davranmadığını, sözleşme imzalanma aşamasında belirlenen hükümlerin kendisini mağdur ettiğini, kendisine gönderilen ihtarname sonrası dahi işin yetiştirilebileceğinden bahsetmesine rağmen sözleşme gibi yükümlülüklerini yerine getirmemekte ısrar ettiğini de açıkça ortaya ikrar ettiğini, haklı sebeplere ve taraflar arasındaki sözleşmeye dayanarak davacı keşide ettiği ihtarname belirtilen tutarlara davalı tarafça da itiraz edilmediğini, yani sözleşme ile belirlenmiş bulunan 12.000 adet güneş panelinde sadece 223 tanesi davalı tarafça değiştirilerek 11.777 adet panelin değiştirilmeden iş bırakıldığı taraflar arasında ihtilaflı bir konu olmaktan çıktığını, değiştirilmeyen her bir panel için sözleşmede belirlenen 15,00-TL+KDV cezai şart bedeli, 11.777 adet panel için hesaplandığında 176.655,00-TL (KDV hariç) bir cezai şart bedelin davacı şirkete ödenmesi gerektiğini apaçık ortaya koyduğunu, davalı taraf TTK m.11 vd. ile açıkça ifade edilen ''TACİR'' kavramı yanı sıra aşağıda paylaştığımız kanun hükümleri dikkate alındığında basiretli bir tacir gibi davranmamış, davacı ihtarname cevabı ile yönlendirilen iddiaları hiçbir suretle kabul etmemekle birlikte ihtar veya bildirim usûllerini de kullanmaksızın işi bırakarak davacı mağdur ettiğini, nitekim davalı ise yüklenmiş bulunduğu 12.000 adet güneş enerjisi paneli değiştirme işinin, 30.09.2022 - 08.10.2022 tarihleri arasında sadece 223 adedini gerçekleştirdiğini, yani davalının hem iş sahasını terk etmesi hem de işin davalı tarafından yetiştirilmesinin sözleşmede belirlenen sürelerde artık mümkün olmadığının anlaşılması ile davacı adına davalının borçlusu ve davacı alacaklısı olduğu ... 28.İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosya, taraflar arasındaki sözleşmede belirtilen değiştirilmeyen her panel için uygulanacak 15,00 TL + KDV cezai şarta ilişkin icra takibi başlattığını, davacı alacaklısı olduğu ve tarafımızca başlatılan ... 28.İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına davalı tarafından haksız ve hukuki mesnetten yoksun bir şekilde itiraz ettiğini, akabinde ''Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan - İtirazın İptali'' konulu ticari davalara ilişkin zorunlu arabuluculuk süreci başlatılmış ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, bu durumda davacı ile davalı arasında 29.09.2022 tarihinde imzalanmış bulunan ''Montaj Hizmet Sözleşmesi'' gereği davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklı cezai şarta ilişkin tarafımızca başlatılan ve davalının haksız ve hukuki mesnetten yoksun itiraz etmiş bulunduğu ... 28.İcra Müdürlüğü'nün...E. Sayılı icra takibinin devamı ile davalının haksız itirazının iptalini ve %20'den az olmayacak icra inkar tazminatına hükmedilmesini davanın kabulünü yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalının üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı ...Şirketi vekili tarafından sunulan 10/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraflar 29.09.2022 tarihli sözleşme ile ...Santrali tesisinde 12.000,00 adet güneş panelinin yeni panellerle değiştirmek üzere montaj işinin yapılması için anahtar teslim olmak üzere anlaşmaya varıldığını, söz konusu işin sahibi ...A.Ş., olup taşeronu davacı ...Tic A.Ş. dir. 23.09.2022 tarihli sözleşme ile de işin alt taşeronu da davalının olduğunu, 29.09.2022 tarihli anahtar teslim montaj hizmet sözleşmesine göre tarafların yükümlülükleri; davalı alt taşeron, işçilik ve bir kısım ekipman ve malzeme maliyetine karşılıyarak 30+5 gün içerisinde 12.000 panelin montajını tamamlayıp işverene teslim etmek davacı işveren ise değiştirilecek güneş panellerini, kablo bağlantı sökme aparatlarını, kablo bağlarını vida ve somonları sahayı aydınlatmaya yetecek aydınlatma ve ışık sistemini, projektörleri, kablo, geçis kabloları ve bir adet taşıma aracı ... yi taşerona temin etmekle mükellef olduğunu, yine işçilerin ihtiyaç gidermeleri, dinlenmeleri için ortam tahsis etmek ve havaların soğuması nedeniyle işçilerin gece ısınma problemlerini çözmek, haftalık olarak tamamlanan montaj bedelini taşerona ödemek olarak özetlenebileceğini, kabul sayılmamak kaydı ile davacı tarafından icra takibine konu edilen alacak 176.655,00-TL cezai şart asıl alacağa dahil 31.797,90 -TL KDV ve 2.972,79 -TL faiz toplamı 211.425,79-TL' olduğunu, elde bulunan dava itirazın iptali davası olup bu dava türünde harca esas değer asıl alacak üzerinden belirleneceğini, bu yönden davacının talepte bulunduğu KDV tutarı için de harç ödemesi zorunlu olduğunu, KDV faiz ve feri niteliğinde olmayıp asıl alacak dahilinde kabul edilebileceğini, kaldı ki davacı yan sözde cezai şart alacağı için halen fatura keşide etmemiş olup KDV talebinde bulunması hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, yine takip talebinden temerrüt ihtarı sonrası işleyen faiz olmak üzere 2.972,79-TL talep edilmiş ise de davacı yanca keşide edilen 05974 yevmiye ve 27.10.2022 tarihli noter ihtarnamesi temerrüt sonucu doğurmadığını, ihtarname metninde işe başlama çağrısı yapılmış, aksi halde sözleşmenin feshedileceği ve cezai şart talebinde bulunulacağının belirtildiğini, ihtarname metininde ödeme talebinde bulunulmadığı, aksi halde temerrüde düşüleceğinin belirtilmediği ve dahi ödeme mahalli, alacaklı hesap numarası bildirilmediğinin görüldüğünü, bu şartlar altında söz konusu ihtarname ile davalı şirketin temerrüte düştüğünden bahsetmek hukuken mümkün olmadığını, açıklanan sebeple tüm alacak kalemleri gibi 2.972,79-TL olarak takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edilmesinde de hukuka uyarlığın bulunmadığını, davalı yanca keşide edilen ihtarın tarihi 27.10.2022 dir. Davacı yanca dosyaya kazandırılan yer teslim tutanağına göre yer tesliminin 30.09.2022 tarihinde yapıldığının görüleceğini, yer teslim tarihi esas alınıdığında ihtar tarihinde sözleşme ile belirlenen 30+5 günlük sürenin bitimine 8 gün kaldığını, davacı beyanlarında ve delillerinde davalı tarafından 12.000 adet yapılması gereken işin sadece 223 adedinin tamamlandığını kabul edildiği ve buna göre tamamlanmayan adet üzerinden cezai şart hesapladığının görüleceğini, sözleşmeye konu işin 11.777 adedi yapılmamış ve iş süresinin bitmesine günler kalmışken, ihtarında işin süresinde tamamlanamayacağının anlaşıldığından bahseden davalının, sözleşmeyi feshedip cezai şartı talep etmek yerine davalının 3 gün süre vererek işe başlamasını talep etmesi sözleşme ile belirlen sürenin artık geçerli olmadığını ve davalı bu şartlar altında işin tamamlanmasının kabul edildiğini gösterdiğini, davacının ihtarnamesi e-tebligat olarak davalının posta kutusuna iletilmiş yasadan kaynaklanan 5 günlük tebliğ süresi dikkate alındığında bu süre dolmadan 31.10.2022 tarihinde davalı şirket işçileri ile işin yapılacağı sahaya ulaştığını fakat davacı yan güvenliklerince iş sahasına alınmadığını, bunun üzerine davacının yetkilisi ile yapılan telefon görüşmesinde kendilerine işin yaptırılmayacağı söylendiğini, iş sahasına giden davalı şirket bu durumu videoya kaydettiği gibi tanık imzaları ile tutanak altına da alındığını, davacının ihtarnamesinde belirtilen 3 günlük süre içerisinde işçileri ile işi yapmak üzere iş sahasında hazır olan davalının, sahaya alınmaması söz konusu ihtarın iyi niyetle iş yaptırmak üzere değil, kötüniyetle alacak yaratmak üzere keşide edildiğini gösterdiğini, video kayıtları incelendiğinde sahada başka kişilerin çalıştığı ve dahi bu çalışmayı davalıya dayatıldığı gibi değil gündüz mesaisi içerisinde gerçekleştirdikleri görüldüğünü, davacı sözleşme ile üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediğini, üzerine düşen edimi ifa etmeyen karşı yandan edim ve cezai şart talebinde bulunması hukuken mümkün olmayacağını, mevcut sözleşmeye göre işin haftalık olarak ödemesinin yapılacağını kararlaştırılmış ise de 223 panelin montajını gerçekleştirdiği kabul edilen davalıya hiç bir ödeme yapılmadığını, sözleşme maddelerinde davalı hak ediş alacağının cezai şarttan kesileceğine dair düzenleme bulunmadığı gibi böyle bir kesintinin yapılmadığı da görüldüğünü, sözleşmeye göre işçilerin dinlenme, ihtiyaç giderme ve ısınma problemlerinin işveren tarafından çözüleceği kararlaştırılmış ise de bu yükümlülük davacı tarafından yerine getirilmediğini, yapılan görüşmelerde, ısınma probleminin büyük ısıtıcıların temin edilmesi ile çözüleceği işveren tarafından taahhüt edilmiş ve bu taahhüt sözleşmeye madde olarak eklendiğini, işin görülme saatleri 17.00 - 08.00 arası olduğunu, bölgede hava durumu Eylül ve dahi Ekim ayında gece saatlerinde sahada çalışmaya izin vermeyecek şekilde eksi derecelerde seyrettiğini, davacı tarafından verilen taahhüt yerine getirilmemiş ve ısınma problemi çözülmediğini, sözleşme düzenlemelerinde yağış gibi hava olaylarının çalışmaya engel olduğu kabul edilmiş ve işin süresine ekleneceği belirtildiğini, soğuk havada bu kapsamda kabul edilmeli ve işverenin ısıtıcı sağlamadığı her günün sözleşme süresine eklenmesi gerektiği kabul edildiğini, sözleşmeye göre kablo bağlantı sökme aparatlarını, kablo bağları vida ve somonları sahayı aydınlatmaya yetecek aydınlatma ve ışık sistemini, projektörleri, kablo, geçis kabloları ve bir adet taşıma aracı ... yi taşerona temin etmekle mükellefken bu yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacı tarafından sayılan malzeme, araç ve teçhizatın teslimine dair dosyaya sunulmuş hiç bir delilin mevcut olmadığını, sonuç olarak davacının yerine getirmediği yükümlülüklere dayalı ağır kusuru neticesinde iş yapılamaz hale gelindiğini, davacı ile davalı şirket ... santrali iş sahasındaki 12.000 güneş panelinin montajı işinin toplam 612.000,00-TL karşılığı anahtar teslim şekilde gerçekleştirilmesi hususunda anlaşmışsalar da davacı davalı ile bu anlaşmayı yaparken aynı tarih aralığında aynı saha ve iş için başka taşeronlarla da sözleşme imza ettiği öğrendiğini, davacı işi bir bütün halinde yapıp teslim edilmek üzere tarafımızla anlaşırken ve hatta tarafımıza ihtar keşide edip işi yapmak üzere sahaya davet ederken, sözleşmenin ayakta olduğu tarih aralığında ve öncesinde başka taşeronlarla aynı iş için sözleşmeler imza etmiş ve bir yandan işi başka taşeronlara gördüğünü, davalı ile sözleşme ilişkisi kuruluşunda değişecek panel adedine göre belirlenen 612.000,00-TL sözleşme bedeli esaslı bir unsur olduğunu, daha az panelin ve dolayısı ile daha az hak edişin söz konusu olması halinde ...'da faaliyet gösteren davalı, ... da bulunan bu işi kabul edebileceğini, davacı sözleşme ile bir yandan davalıya 612.000-TL hakediş alabileceği taahhüdünde bulunurken bir yandan işe konu panellerin başka taşeronlar eli ile montajını gerçekleştiğini, davacının taleplerinde kötü niyetli ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, bu durumun en güzel kanıtı davacı tarafından aynen davalı gibi ... İli ... İlçesi .... proje sahasındaki güneş panellerinin montajı için 22.09.2022 sözleşme imza ettiği ... isimli taşerondan da ... 9. İcra Müdürlüğü...-E sayılı İcra dosyası ile cezai şart talebinde bulunmuş olduğu, davacının davalı şirketin sözleşme süresi içerisinde, sözleşmeye konu işi yaptırdığı diğer bir taşeron ise .. Şti.'den olduğunun tespit edildiğini, tüm bu şirketlerin ve dahi mevcut ise işin başkaca taşeronların ve sözleşmelerin tespit edilmesi için İlgili SGK Müdürlüklerine müzekkere yazılmasını talep ettiğini, davalının bilinen ...A.Ş.' ye ait iken ...' a satıldığı ve saha da arızalı olduğu tespit edilen 12.000 panel in değişiminin ...A.Ş. tarafından Birleşim Grup'a taahhüt ettiği, ...A.Ş. den gerekse ...' tan ... İlçesi ... santral sahasındaki arızalı panellere ve adedine dair bilgi, belge ve bu hususta taraflar arasında imza edilmiş belgelerin celbini talep ettiğini, davanın reddini, %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. DELİLLER : ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, ... 9. İcra Müdürlüğünün ... Arabuluculuk son tutanağı, Sözleşmeler, Tutanaklar, İhtarnameler, Faturalar, Bilirkişi raporu, Bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı. ... 28. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında cezai şarttan kaynaklı toplam 211.425,79TL alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (21/12/2022) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 22/12/2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. İnşaat mühendisi bilirkişi ..., elektrik mühendisi bilirkişi, ... ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre; Taraflar İşveren... Tic A.Ş. ile Taşeron ... Tic. Ltd. Şti. arasında, ...tesisinde, İşverenin Taahhüdünde bulunan ve yenilenmesi gereken, demontaj ve montajı yapılacak olan 17507 adet güneş panelinden 12.000,00 adet panel güneş panelinin yeni panellerle değiştirmek üzere taşeronla yapılan 29.09.2022 tarihli sözleşme hükümlerinin yerine gelmemesi sebebi ile sözleşmeye dayalı olarak, davacı yan tarafından, davalı ... Tic. Ltd. Şti. hakkında “... 28.İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında Cezai şart bedeli :176.655,00 TL + 31.797,90 TL KDV + ihtar sonrası faiz 2972.89 olmak üzere, Toplam :211.425,79 TL tutarında takip başlatmıştır. Taşeronun borca itirazı üzerine takip durmuş, taraflar dosyada ibraz edilen, ... ...büro dosya numarası aracılık bürosu dosyada, hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı tutanağında görüleceği üzere taraflar arasında anlaşma sağlanamadığından, huzurdaki itirazın iptali davası açılmıştır. Bilirkişi raporu hazırlamak üzere heyetimize tevdi edilen dosyada yapılan inceleme ve değerlemeler sonucu; Taraflar arasında 29.09.2022 tarihinde imzalanan sözleşme ile, ...tesisinde, İşverenin Taahhüdünde bulunan ve yenilenmesi işi kapsamında demontaj ve montajı yapılması taahhüt edilen1 ... güneş panelinden, 12.000 adedinin , yer teslimi nden itibaren 30+5 günde tamamlanmak üzere, davalı taşeron ... Ltd. Şti.” ne yaptırılması konusunda anlaşmaya varıldığı, Taşerona EK-İ 30/09/2022 tarihli yer teslim tutanağı ve işe Başlama Teslim tutanağı ile yer teslimi yapıldığı, Taşeron ekiplerinin 03.10.2022 tarihinde işbaşı yaptıkları ve 08.10.2022 tarihide dahil olmak üzere çalıştıkları ve 223 adet panelin demontaj ve montajlı gerçekleştirdikleri, 09.10.2022 tarihinde de , davalı yan tarafından hiçbir yazılı bildirim, gerekçe, talep ve ihtarat yapmadan davalı yan Ekiplerinin şantiyeyi terk ettikleri tutanaktan anlaşılmıştır. Davacı yan vekili ... 58. Noterliğinden , Davalı yana keşide ettiği, ... tarih ve ... tarihli ihtarname ile Sözleşmedeki yükümlülükleri hatırlatılmış, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde işe başlamaları ve taahhütlerini yerine getirilmesini ihtar etmiştir. Davalı vekili, ... 6. Noterliğinden ... tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile a) Haftalık gerçekleştirilmesi gereken hakediş ödemesini yapılmadığı, b) tarafımıza 12.000 adet kalem için anlaşma yapılmışken , sahada diğer 2 firma ile daha sözleşme yapıldığını, ve diğer talepler sıralanarak cevap verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden ve inceleme, değerleme bölümünde geniş şekilde açıklandığı üzere, şantiyeyi terk tarihinden itibaren, davalı yanın ihtarname keşide tarihine kadar, davalı yan tarafından, İşverene hiçbir yazılı bildirim ve ihtar ile birlikte, ödeme ile ilgili fatura kesmediği ve talepte de bulunmamış olması sebebi ile İşverenin temerrüde düşmediği; Meteoroloji Genci Müdürlüğü tarafından dosya'ya gönderilen ve heyetimizce incelenen Ekim 2022 ayı Rüzgar şiddeti ölçüm değerlerine göre 5,5 m/sn -7,9 m/sn orta şiddet hızında muhtelif günlerde toplam rüzgar estiği, bununda toplamda 20 saat/ 8 saat. Güne bölündüğünde 2,5 güne denk geleceği , diğer dünlerde bu şiddette ve fazlasında rüzgar tespit edilmediği, Hava sıcaklıklarının çalışma saatlerinde 1-22 Ekim 2022 tarihleri arasında, ortalama 15 °C — 12 °C arasında , 23 Ekim 2022 -31 Ekim 2022 tarihleri arasında yaklaşık 8 °C — 7,7 °C arasında değişmekte olup, hiçbirzaman O °C altına düşmediği meteoroloji raporlarından anlaşılmıştır Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından dava dosyasına gönderilen CD içerisinde bulunan Adilcevaz ilçesi EKİM 2022 ayına ait saatlik yağış cetvellerine göre ay içerisinde kayda değer bir yağış verisine rastlanmamış olup, en yüksek yağış 4,4 mm/m? olarak tespit edilmiştir. Meteorolojik yönden EKİM/2022 ayında çalışmaya olumuz hava şartları oluşmadığı bu aya ait Meteoroloji raporlarından anlaşılmıştır. Yukarda ve İnceleme/değerleme bölümünde geniş olarak işin mahiyeti, yaklaşan kış şartları, İşveren ... A.Ş tarafından, ...A.Ş.' ye ait iken ...' a satıldığı ve saha da arızalı olduğu tespit edilen ... panel in değişiminin ... A.Ş. Tarafından ...'a taahhüt edilmesi, ...A.Ş. ye panellerin değişmesi işi taahhüt edilmiştir. İşin gerçekleşmemesi durumunda — kayıp enerji bedeli karşılığı, tesis sahiplerine çok büyük tazminatlar ödemesi söz konusu olacağından, 09.10.2022 tarihinde işyerini terk'den davalı yanın sözlümesini fesi ediimesinde davası yanın haklı olduğu ve kusurlu Davacı yanın 28.İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasında Cezai şart bedeli :176.655,00TLA KDV asıl şartı ceza bedeli ve ferilerinden oluşan alacağından, davalı yanın montajını yaptığı 223 panel in hesaplanan 11.373,00 TL4 KDV alacağı düşüldüğünde, davacı yanın icra takibinin 165.282.00 TL4 KDV ve ferileri olarak hesap ve takdir edilmiştir. Dosyaya mübrez belgelerden davalının sözleşmeyi olağanüstü fesih sebebine dayalı olarak feshettiği müşahede edilmiştir. Teknik değerlendirmelerle birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmenin haklı sebebe dayanmaksızın feshedildiği; davacının cezai şart talebinde bulunabilmesinin mümkün olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Şayet Mahkemece, sözleşme ilişkisinin davalı tarafından sürdürülmesinin kendisinden beklenemeyeceği ve dolayısıyla feshin haklı sebebe dayalı olarak gerçekleştirildiği kanaatinde olunması durumunda sözleşmenin feshi haklı sebebe dayanacağından davacının sözleşmenin feshi sebebiyle cezai şart talebinde bulunmasının mümkün olmayacağı ifade edilebilecektir. Davacının, 29.09.2022 tarihli sözleşmeye dayalı olarak cezai şart talebinde bulunabilmesinin mümkün olduğu düşünüldüğünün görüş ve kanaatine varılmıştır. İnşaat mühendisi bilirkişi ..., elektrik mühendisi bilirkişi,... ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre; Taraflar arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde cezai şartın ödenmesinin gerekmesi halinde ne zaman ödeneceğinin sözleşmede kararlaştırılmadığının müşahede edildiği; şu halde bu durumun ayrıca temerrüt ihtarı gerektirdiği, davalının icra takibi ikamesinden itibaren temerrüt faizi talebinde bulunabileceği, Dosya kapsamından davalının sözleşme süreci devam ederken iş sahasına gelmediğine yönelik iddialar bulunduğu, davacının keşide ettiği ihtarnamesinde ve dava dışı şirket yetkilileri ve kendi tarafından imzalanan tutanağında bu şekilde beyanların ileri sürüldüğü; Mahkemece, davalının bu eylemi sözleşmeyi fesih iradesinde yönünden değerlendirilse sözleşmenin davalı tarafından feshedildiğinin söylenebileceği, diğer yandan davacının ... 38. Noterliğinden ... yevmiye nolu ihtarında yer alan ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde proje sahasında hazır bulunmanızı; aksi halde sözleşmeyi haklı ve tek taraflı feshedileceğini ifadesi, davalı tarafından düzenlenen tutanak dikkate alınır ise; feshin davalı tarafından gerçekleştirildiğinin söylenebileceği, Kök raporumuzda ulaşılan teknik incelemeler ve sonuçlarla birlikte değerlendirildiğinde davalının iş yerini terk etmesinin haksız olarak değerlendirileceği; bu kapsamda -feshin davacı tarafından yapıldığı tespit edilir ise haklı fesih olduğundan, davalı tarafından yapıldığı değerlendirilir ise de haksız fesih olduğundan her iki ihtimalde de- davacının cezai şart talebinin yerinde olabileceği, davalı tarafından davacı tarafça iş sahasının ısıtılması gerektiği fakat ısıtılmadığı, kablo bağlantı sökme aparatlarının, kablo bağları vida ve somonlarının birlikte sahayı aydınlatmaya yetecek aydınlatma ve ışık sisteminin, projektörlerin, kablo, geçiş kabloları ve bir adet taşıma aracı ...'nin davalıya temin edilmediği, sözleşme konusu edimin ifasına engel olunduğunu tevsik eden bilgi yahut belge dosyaya sunulur ve Mahkemece sözleşme ilişkisinin devam ettirilmesinin davalıdan beklenemeyeceği tespit edilir ise davacının cezai şart talebinin yerinde görülmeyebileceği, Cezai şart anlaşmasının taraflarca değiştirilmeyen her panel için olduğu, sözleşmeye göre toplam değiştirilmesi planlanan panel adedi - 12.000, yapılan panel - 223, kalan panel adedi - 11.777, 11.777 x 15 TL - 176.655 + KDV cezai şart talep edilebileceği; Mahkemece, değiştirilen 223 adet panelin montaj bedelinin hesaplanan cezai şart miktarından düşülmesi gerektiği kanaatinde olunur ise; kök raporumuzda açıklandığı üzere: değiştirilen 223 adet panelin montaj bedeli -=11.373,00 TL olduğundan, 176.655 + KDV- 11.373,00 TL = 165.282,00 TL talep edilebileceğinin görüş ve kanaatine varılmıştır. HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz davanın konusu nedeniyle görevli ve taraflar tacir olduğundan yetki sözleşmesi (HMK 17) gereği yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır. İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. ...Esas - ... Karar sayılı ilamı). Davacı alacaklı taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından ihlal edilmesi nedeniyle cezai şarttan kaynaklı olarak davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 21/12/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır. Uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeden doğan cezai şarttan kaynaklı alacak istemine dayalı olarak icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davalı tarafça taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediği alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır. Türk Borçlar Kanunun 97. Maddesinde: Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 3. Maddesinde: ''...Gerekli kablo bağları (Uygun kesitte klips) ve panel tutucu vidaları ve somunlarından (yedek 100 adet) işveren tarafından temin edilip taşerona işbaşında teslim edilecektir” şeklinde ve İşveren, taşerona sahadaki ihtiyacı karşılayacak kadar, gece aydınlatmaları, (projektörler, kablo, geçiş kabloları vs) klipler tutucu vida ve somunlarını ( 100 adet vida ve somun) panellerin indirilmesi ve masalara dağılımı için 1 adet JCB temin edilecektir.” şeklinde, Taraflar arasındaki sözleşmenin 7. Maddesinde: “Sözleşme konusu işte çalışacak işçilerin her türlü yemek, ulaşım, barınma, sgk, sigorta, kkd, vb. gibi tüm giderleri tamamen taşerona aittir. Ancak saha çalışmaları esnasında işçilerin dinlenme, ihtiyaçlarını giderilmesi ve havaların soğumasıyla ısınma problemlerinin çözülmesi işverene aittir.” şeklinde, Taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesinde sözleşmenin feshi düzenlenmiş olup buna göre; “Taraflarda herhangi biri iş bu sözleşmede belirtilen hükümlerin ihlali durumunda ihlal edene karşı işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih etme yetkisine sahiptir. İşveren taşeronun işi zamanında teslim edemeyeceğine karar vermesi durumunda sözleşmeyi fesih edebilir, veya değiştirebilir” denilmektedir. Taşeron, işverenin ödemeyi zamanında yapmaması, eksik ödeme yapması veya işin yapılabilmesi için temin etmesi gereken malzeme ve ekipmanları zamanında teslim etmemesi durumunda fesih edebilir.'' şeklinde anlaştıkları görülmüştür. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 29.09.2022 tarihinde imzalanan sözleşme ile, ... tesisinde, İşverenin Taahhüdünde bulunan ve yenilenmesi işi kapsamında demontaj ve montajı yapılması taahhüt edilen1 7507 güneş panelinden, 12.000 adedinin, yer tesliminden itibaren 30+5 günde tamamlanması konusunda anlaştıkları, 30/09/2022 tarihinde yer teslimi yapıldığı, 03.10.2022 tarihinde işe başladıkları, 08.10.2022 tarihine kadar çalıştıkları ve 223 adet panelin değişimi yapıldığı, 09.10.2022 tarihinde davalı tarafça yazılı bildirim yapılmadan ekiplerin şantiyeyi terk ettikleri tutulan tutanaktan anlaşılmış olup davacı tarafça ... 58. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile sözleşmedeki yükümlülükleri yerine getirmesi için ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde işe başlamaları ve taahhütlerini yerine getirilmesini ihtar edilmiştir. İhtarname üzerine süresi içerisinde davalı çalışanlarının, dinlenen tanık beyanlarından ve tutulan tutanaktan 31.10.2022 tarihinde çalışma alanına geldikleri ancak güvenlikler tarafından içeriye alınmadıkları anlaşılmıştır. Dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı işveren, taşerona sahadaki ihtiyacı karşılayacak kadar, gece aydınlatmaları, (projektörler, kablo, geçiş kabloları vs) klipler tutucu vida ve somunlarını ( 100 adet vida ve somun) panellerin indirilmesi ve masalara dağılımı için 1 adet JCB temin edeceği ayrıca işçilerin dinlenme, ihtiyaçlarını giderilmesi ve havaların soğumasıyla ısınma problemlerinin çözülmesinin işverene ait olduğu konusunda anlaştıkları, çalışma saatlerinin 17.00-08.00 saatleri olduğundan ısınma, aydınlatma ve ışık sisteminin zorunlu olduğu ancak dosyada işveren tarafından temin edilmesi gereken malzeme, ısınma ve ışık sisteminin sağlandığına dair ispata yarar bir delil bulunmadığı, davacı işverenin davalıdan işi süresi içerisinde yapmasını isteyebilmesi için TBK 97. Maddesi gereğince kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerektiği, davalı tarafından yazılı bir talep olmaması işverenin edimlerini yerine getirdiği şeklinde yorumlanamayacağı, kaldı ki dinlenen tanık beyanlarında davalının davacı tarafa sözlü olarak taleplerini ilettiklerini beyan ettikleri görülmüş ve davacı tarafça yapılan noter ihtarnamesi sonrasında davalı ekibi çalışma sahasına geldiği halde çalışma sahasına alınmadıkları anlaşılmış olup sözleşmenin davacı tarafından haklı olarak feshedildiğinin veya davalı tarafından haksız olarak feshedildiğinin söylenemeyeceğinden cezai şart koşulları oluşmadığından davanın reddine ve davacının takibi başlatmakta kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR : Gerekçesi ayrıntılı olarak açıklanbdığı üzere; 1-Davanın REDDİNE 2-Kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 615,40-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 1.959,70-TL harcın mahsubu ile artan 1.344,30TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri toplam 1.391,00TL olmakla davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 07/02/2025 Katip E-İmzalıdır Hakim E-İmzalıdır Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.