İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/396 E. 2023/449 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2022/396 Esas KARAR NO :2023/449 DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :28/09/2022 KARAR TARİHİ :07/11/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ... ... Ltd. Şti.'ye ait malların müvekkili şirketin acenteliğini yaptığı armatör ...-... ... tarafından tanzim olunan ... nolu konşimento kapsamında davalı şirket tarafından ithal ... konteyner muhteviyatı emtianın Casablanca Limanı'ndan İstanbul Ambarlı Limanı'na deniz yolu ile tam ve eksiksiz olarak taşındığını, söz konusu konteyner muhteviyatı yüklerin 30.04.2019 tarihinde tam ve sağlam olarak varma limanına tahliye edildiğini, 02.05.2019 tarihinde alıcı tarafından ordino alındığını ancak yüklerin konşimento üzerinde gösterilen alıcısı tarafından 19.06.2019 tarihine kadar teslim alınmadığını, taşımanın dayanağı olan konşimento hükümleri ve TTK madde 1203, 1207, 1237 ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca malların alıcısı tarafından teslim alınmaması halinde oluşacak masraflardan alıcının sorumlu olacağının kabul edildiğini, müvekkili şirketin dava konusu alacaklarından davalının sorumlu olduğunu, davalı tarafça ordinosu alınmasına rağmen yüklerin teslim alınmamasından ötürü toplam 3.975,00 USD demuraj alacağı doğduğunu, işbu alacak için ilaveten davalı tarafa kesilen 24.01.2020 tarihli ve 559 nolu faturanın da ödenmediğini, bunun üzerine davalı tarafça yatırılan 800,00 USD nakdi teminat tutarının mahsup edilerek davalı hakkında 3.175,00 USD'lik demuraj alacağı için ....İcra Dairesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası ile yasal takip açılmak zorunda kalınıldığını, davalı tarafça mezkur icra takibine haksız bir şekilde kısmi itirazda bulunulduğunu, takibin 1.576,02 USD'lik kısmına itiraz edildiğini, davalı borçlunun icra takibine haksız itirazı sebebi ile işbu itirazın iptali davası açılması zaruriyeti doğduğunu, itirazın iptali öncesi taraflarınca zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu, görüşmelerde taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını belirterek .... İcra Dairesi'nin 2020/... Esas sayılı takibine davalının yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına itiraz edilen kısım için alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri, mahkeme harç ve masrafları ile avukatlık ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibi haksız ve hukuka aykırı olduğundan yasal süresi içerisinde taraflarınca borca kısmen itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, yapılan taşıma işlemlerine ilişkin olarak müvekkiline 3.975,00 USD bedelli fatura gönderildiğini, müvekkili tarafından davacı tarafa 438,04 USD, 938,04 USD ve 1.000,00 USD olmak üzere toplamda 2.376,08 USD ödeme yapıldığını, müvekkilinin yaptığı ödeme mahsup edildiğinde davacı tarafa borcunun 1.598,92 USD olduğunu, davacı tarafın 3.175,00 USD bedelli icra takibi başlatması üzerine takibin 1.598,92 USD' lik kısmının kabul edilerek bu tutarın davacı vekiline ödendiğini ve davacı vekili tarafından haricen tahsil bildirimi icra dosyasına sunulduğunu, kalan kısım olan 1.576,08 USD'ye itiraz edildiğini, müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek davanın reddine, davacı taraf aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan demuraj alacağının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın kısmen iptali davası olup uyuşmazlığın davaya konu edilen demuraj faturası nedeni ile davalı sorumluluğu bulunup bulunmadığı, davalı yanca ödeme yapılıp yapılmadığı ve buna göre var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 09/03/2020 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 23/09/2021 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 28/09/2021 tarihli kısmi borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 28/09/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince 1 yıllık yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Davaya konu icra takibi 3.175,00 USD bedel için başlatılmış olup, davalı borçlu tarafından icra müdürlüğüne sunulan borca itiraz dilekçesi ile alacağın 1.598,92 USD kısmı kabul edilerek davacı ayacıklıya ödenmiş bakiye 1.576,02 USD bakımından ise eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir... tarafından tanzim edilen 26/07/2023 havale tarihli raporda özetle; dosya mevcudu, davacı şirketin 2019, 2020 ve 2021 yılı ticari defterleri, davalı şirketin 2019 ve 2020 yılı ticari defterleri, icra ve dava dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin muhasebesel ve teknik yönden tetkiki sonucunda ve rapor içinde açıklanan nedenlerle; incelenen davacı şirkete ait 2019, 2020 ve 2021 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, elektronik defterler ile envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2019, 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davacı şirketin 2019, 2020 ve 2021 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu ve davalı şirketin 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerini TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davalı şirketin 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı şirketin düzenlediği demuraj faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 21.09.2021 tarihi itibariyle davalı ... ... Ltd. Şti.'den 1.576,08 USD (3.975,00 USD fatura bedeli -800,00 USD Nakdi Teminat-1.598,92 USD Kabul edilerek icra dosyasına yatırılan tutar) alacağının bulunduğu, davalı şirket her ne kadar tarafına düzenlenen demuraj faturasını ortaklara borçlar hesabına virman kaydı yaparak fatura bedelini ticari defterlerinde kapattığı ve şirketin fatura bedeli kadar ortağa borcunun bulunduğu tespit edilmiş olsa da dosyaya ibraz edilen belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde; davalı şirketin tarafına düzenlenen demuraj faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 21.09.2021 tarihi itibariyle davacı yana 1.576,02 USD (1.598,92 USD kabul edilerek icra dosyasına yatırılan tutar) borcunun bulunduğu, davacı şirketin icra takibi öncesinde faiz talebinde bulunmadığı, davalı şirketin serbest süresi içerisinde konteyneri davacı şirkete boş olarak iade etmediği, gecikmeli olarak 30.04.2019 tarihinde tahliye limanına varan konteyneri ancak 19.06.2019 tarihinde davacı fiili taşıyan şirkete iade ettiği, bu sebeple konteyner demurajının sorumlusu olduğu, davalı şirketin yapmış olduğunu belirterek ödeme belgelerini ibraz ettiği ödemelerin demuraj ödemesi değil, taşıma gereği gönderilen olarak ödemekle sorumlu olduğu diğer liman masrafları olduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen demuraj faturasından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 21.09.2021 tarihi itibariyle davacı yana 1.576,02 USD borcunun bulunduğu belirtilmiştir. Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde, davacının fiili taşıyan olarak kayıtlı bulunduğu davalının ise gönderilen olduğu görülmüş; yine dosyada mübrez varış ihbarına göre dava konusu konteynerin 30/04/2019 tarihinde varma limanı olan Ambarlıya ulaştığı, dosyaya celp edilen Gümrük Müdürlüğü kayıtlarına göre de dava konusu olan ... numaralı konteynerin davalı gönderilene tesliminde sakınca bulunmadığına ilişkin 02/05/2019 tarihli Yük Teslim Formunun düzenlendiği 12/06/2019 tarihinde ise Gümrük Beyannamesinin verildiği tespit olunmuştur. Dosya kapsamında davalının davacı tarafından taşıması yapılan ... numaralı konteynerin gönderileni olduğu ve yüklerin nihai olarak davalı tarafından teslim alındığı hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bununla birlikte davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen dava konusu ... numaralı konteynerin hareket bilgilerine ve uygulanacak demuraj tarifesinine de davalı tarafından itiraz edilmemiştir. Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, arlan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demoraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demorajı" denilmektedir Bu istem, konteyner gecikme ücrcti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, diğer bir ifadeyle, taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu değildir. Ancak TTK 1203 maddesi koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderilen söz konusu masraflardan sorumlu hâle gelir. Gönderilenin TTK 1203 maddesi kapsamında yer alan kalemlerden sorumlu tutulabilmesi, iki koşulun bir arada gerçekleşmesine bağlı kılınmıştır. Buna göre, gönderilenin sorumlu olabilmesi için, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde gönderilenin anılan borçlardan sorumlu olacağı ilkesine yer verilmesi ve yükün gönderilen tarafından tesliminin istenmesi gereklidir. Bu koşullar karşılandığında taşıtan borçtan kurtulur. Bu kapsamda, davacı vekilince dava dilekçesi iekinde dosyaya ibraz edilen ve davalı şirketin kaşe ve imzasını içerir Geçiçci Kabul Taahhütnamesi ile davalının oluşacak demuraj bedellerinden sorumluluğu kabul ettiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda, dava konusu konteyner muhteviyatı eşyaları tesim aldığı sabit olan davalının TTK 1203 maddesi gereğince demuraj bedeli bakımından sorumlu bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir. Dava konusu konteynerin 30/04/2019 tarihinde boşaltma limanına uluştığı ve konteynerin ise boş olarak ancak 19/06/2019 tarihinde iade edildiği ve bu hali ile 51günlük bir bekleme süresinin olduğu tespit edilmekle, davacı vekili tarafından bildirilen ve bilirkişilerce de piyasa koşullarına uygun bulunduğu belirtileren tarife üzeriden yapılan hesaplama neticesinde, 3.975,00 USD demuraj oluştuğu tespit edilmiş olup, bu bedelin takip ve dava konusu edildiği anlaşılmıştır. Davalının dava konusu yüklerin gönderileni olduğu hususunda ve konteynerin taşıyana 51 gün sonrasında iade edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamakla, davalının, talebe konu edilen demuraj bedeli bakımından TTK 1203 maddesi gereğince sorumlu olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Açıklanan nedenlerle, dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporu da hükme esas alınarak, neticede davanın 1.576,02 USD bakımından kabulüne dair ve demuraj tarifesi ile konteyner hareketlerine göre alacak miktarı yargılama neticesi ortaya konulmuş olduğundan şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki hali ile karar verilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 1.576,02 USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD faizi uygulanmasına, -Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, 2-Karar harcı olan 1.989,67 TL'den peşin alınan 400,55 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.589,12 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (492,75 TL ilk harç, 81,00 TL posta ücreti ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 3.573,75 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/11/2023 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır