İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/397 E. 2023/37 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2019/397 Esas KARAR NO : 2023/37 DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 01/12/2019 KARAR TARİHİ : 01/02/2023 Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yurt içinde ve yurt dışında taşımacılık alanında faaliyet gösteren bir lojistik firması olduğunu, davalılardan ... Ltd. Şti.’nin yükleteni, diğer davalı .. Ltd. Şti.’nin de taşıtanı olduğu ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı 10 adet konteynerin ...’dan ...’ya taşıma organizasyonu da fiili taşıyan ... şirketinin ... numaralı konşimentosu tahtında müvekkil şirketçe organize edildiğini, bahse konu taşıma ile ilgili olarak müvekkil şirketçe de taşıma organizatörü olarak ... numaralı konşimento düzenlendiğini, yükün ... mevzuatına aykırı olması sebebi ile yük uzun süre boşaltma limanında teslim alınmak üzere beklemesine rağmen alıcısınca teslim alınamadığını ve 01/12/2018 tarihinde sadece 5 konteyner alıcısınca teslim alındığını, geri kalan 5 konteyner ise teslim alınmadığını ve Türkiye’ye geri getirilmesi talep olunduğunu, bu doğrultuda 07/02/2019 tarihinde Türkiye’ye geri taşıması gerçekleştirildiğini, bu çerçevede teslim alınan 5 konteyner için yükün varış tarihi olan 15/08/2018 tarihinden teslim alınarak konteynerin boş olarak iade edildiği 01/12/2018 tarihine kadar demuraj tahakkuk etmiş olup, alıcısınca teslim alınmayarak Türkiye’ye iade taşınan 5 konteyner için ise yine yükün varış tarihi olan 15/08/2018 tarihinden Türkiye’ye geri taşınmak üzere gemiye yüklendiği 07/02/2019 tarihine kadar demuraj tahakkuk ettiğini, ... Departmanı tarafından tanzim edilen resmi yazı ile yük üzerindeki orijinal etiketlerde sahtecilik yapılmış olduğu ve son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin ülkeye etiketleri değiştirilmek sureti ile sokulmaya çalışıldığı öğrenildiğini, davalı yanın talebi üzerine alıcısınca çekilemeyen 5 adet konteyner aynen Türkiye’ye geri taşınmış olmakla birlikte, teslim alınan 5 konteyner için teslim tarihi olan 01/12/2018 tarihine kadar ve iade taşınan 5 konteyner için de geri taşımanın gerçekleştiği 07/02/2019 tarihine kadar demuraj tahakkuk ettiğini, müvekkili şirket konşimentosunun incelenmesi halinde ilk 10 gün serbest süre olmakla, yani bu sürede demuraj tahakkuk etmemekle birlikte, 11. gün sonrasında günlük konteyner başına 8 ABD Doları olarak, 21. gün sonrasında günlük konteyner başına 16 ABD Doları olarak demuraj tahakkukuna ilişkin tarife görülebileceğini, 30. gün sonrasında tahakkuk etmesi gereken demuraj miktarı basım hatası sebebi ile şerh düşülememiş olmakla birlikte, fiili taşıyan konşimentosu uyarınca 30. gün sonrası 30 ABD Doları demuraj tahakkukunu kabul etmekte olduğunu, ...’da alıcısınca teslim alınmayan ve Davalıların talebi ile ...’ye geri taşınan 5 adet konteyner ise, 30/01/2019 tarihinde ...’a ulaştığını ve alıcısınca çekildiğini, müteakiben çekilen yük davalılardan yük sahibi ... tarafından Libya mevzuatına uygun hale getirildiği beyanı ile yeniden aynı konteynerlere yüklendiğini ve taşıtan davalılardan ...’in talebi doğrultusunda 18/03/2019 tarihli ve ... numaralı fiili taşıyan ... konşimentosu tahtında yeniden ...’ya taşıması gerçekleştirildiğini,...'ya yeniden geri taşınan yük ...’ya ulaşmış olmakla birlikte, bu 5 konteynerlik yüke de ... gümrük otoritesince uygunsuzluk sebebi ile el konulduğunu ve ülkeye girişine izin verilmemiş olup, yük hala varış limanında beklediğini beyanla fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; davalı yanlardan olan toplam 76.806,00 ABD Doları tutarındaki alacağın faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yanlara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ... şirketi, dava dışı yurt dışı ... şirketine bebek bezi cinsi eşyayı satışı gerçekleştirdiğini ve bu eşyanın taşıma işi davacı tarafça yapıldığını, taşıma bedeli olarak da müvekkili ... tarafından davacı tarafa 10.04.2019 tarihinde 21.000,00-USD ödeme yapıldığını, davacı taraf, taşıma konusu eşyayı yürt dışına taşıma işini gerçekleştirdiğini ancak defaatle uyarıda bulunulmasına rağmen eşyayı yurt dışı alıcısına teslim etmediğini, her ne kadar davacı taraf, taşıma konusu eşya üzerinde bulunan etiketlerin son kullanım tarihlerinde sahtecilik yapıldığını, eşyanın yurt dışı alıcısı tarafından teslim alınmadığını iddia etmiş ise de bu iddia tamamen mesnetsiz olduğunu, her üründe olduğu gibi davaya konu taşıma eşyasının ihracatının yapılmasından evvel üretici firma olan ...firması tarafından ürün denetimi yapılmakla, ürünlere ait adet, fiyat, gümrük kodu ve son kullanım tarihlerini içerir rapor tanzim edildiğini, rapor tanzim edildikten sonra, ürünlerin taşıyana tesliminden evvel uluslararası denetim şirketi tarafından uygunluk raporu alındığını, dava konusu olayda da, eşyanın taşıyanı oları davacıya tesliminden evvel, ...Şirketi tarafından...referans nolu, 26.08.2018 tarihli uygunluk belgesi tanzim edildiğini, raporda ürünlerin son kullanma tarihi olarak 06.06.2021 tarihinin tespit edildiği görüldüğünü, ürünlerin kalitesinin, miktarının, paketlemesinin faturaya uygun olduğu tespitine yer verildiğini, tüm bu denetim raporlarına ve uygunluk belgelerine rağmen davacı taraf, taşıma konusu eşyanın yurt dışı alıcıs tarafından teslim alınmadığını, ürünler üzerinde yer alan etiketlerde sahtecilik yapıldığını ileri sürerek, ürün tesliminden kaçındığını, bu durum müvekkili davalı şirketler açısından maddi kayıplara ve zararlara neden olduğu gibi yurt dışı alıcısının da zarara uğramasına neden olduğunu, müvekkili şirket yetkilileri tarafından davacı tarafa defaatle taşıma konusu eşyanın yurt dışı alıcısına teslim edilmesi talimatı verilmiş ise de davacı taraf bu talepleri ya görmezden gelmiş ya da mesnetsiz iddialar ile reddettiğini, bu hususta müvekkili ... şirketi tarafından davacı tarafa hitaben ... 40.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye no.lu ve yine ... 40.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnameleri keşide edildiğini, bu ihtarnameler içeriğinde, taşıma konusu eşyalara ait navlun ödemesinin yapıldığı ancak bu zamana kadar eşyaların yurt dışı alıcısına teslim edilmediği, bu nedenle zararın doğduğu belirtilerek, eşya tesliminin ivedilikle yapılması talimatı verildiğini beyanla davacının haksız olan davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememize dosyasına sunulan 14/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davacının demuraj hesap tablosunu yukarıda inceleme ve değerlendirme bölümünde açıklandığı şekilde sunması gerektiği, davacı vekilini 30.11.2020 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu “... gümrük otoritesince el konulan ürünlerin son kullanma tarihi sahteciliğini gösterir” fotoğrafların çok silik siyah beyaz fotokopilerden ibaret olması nedeni ile davacı vekilinin iddialarını ispatlar görünürlükte ve açılıkta kopyelerini dosyaya sunması gerektiği, iki maddede belirtilen eksikliklerin tamamlanması sonrası dosya üzerinde daha sağlıklı inceleme ve değerlendirme yapabileceği kanaatine varılmıştır. 29/11/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; Yükletenin demuraj alacağından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, dosyadaki taşıma senetlerinde davalılardan ... Yatırım'ın yükleten sıfatıyla da yer almadığı, ... Aksesuar Kuyumculuk'un yükleten olduğu, davalı ...'in taşıtan olduğunun kabul edilebileceği, davacının konteyner demurajı talebini kendi düzenlemiş olduğu konişmento şartlarına göre ileri sürebileceği, konişmentoda yer alan (yukarıda açıklanan) şartın gönderileni demuraj borçlusu kılmaya yönelik olup olmadığı hususunda takdiri Mahkemede olduğu, gönderilenin demuraj borçlusu kılınmak istendiği kabul edilirse teslimini talep ettiği eşya bakımından TTK m. 1203 gereğince konteyner demurajından gönderilenin sorumlu olması gerektiği; gönderilen tarafından teslimi talep olunmayan konteynerlere ilişkin demurajın borçlusunun davalı taşıtan olduğu, gönderilenin iradesinin dosya kapsamından tespit edilemediği, davacının dava konusu konteynerlerin her birine ilişkin varma limanına ulaşma ve iade tarihini ortaya koyması ve demuraj hesap tablosunu yukarıda inceleme ve değerlendirme bölümünde açıklandığı şekilde sunması gerektiği, davacı vekilinin 30.11.2020 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu “... gümrük otoritesince el konulan ürünlerin son kullanma tarihi sahteciliğini gösterir” fotoğrafların çok silik siyah beyaz fotokopilerden ibaret olması nedeni ile davacı vekilinin iddialarını ispatlar görünürlükte ve açılıkta kopyalerini dosyaya sunması gerektiği iki maddede belirtilen eksikliklerin tamamlanması sonrası dosya üzerinde daha sağlıklı inceleme ve değerlendirme yapabileceği hususunda görüş bildirilmiştir. 15/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; İncelenen davacı şirkete ait 2019 ve 2020 yılı Ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu ve davacı şirketin 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerini TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davacı şirketin 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... Ltd. Şti ile dava dışı ...Tic. A.Ş arasında 2019 ve 2020 yılında cari hesaba dayanan ticari ilişkinin bulunduğu, davacı yanın yapmış olduğu 57.240,00 USD tutarındaki fazla ödemeden kaynaklı olarak dava dışı...Tic. A.Ş.'den 10.04.2020 tarihi itibariyle 17.257,96 USD karşılığı 166.095,52 TL alacaklı olduğu, gönderilenin konteyner demurajından sorumlu tutulabilmesi için navlun sözleşmesi veya konişmentoda bu hususun kararlaştırılmış olması ve gönderilenin de eşyanın teslimini talep etmiş olması gerektiği, davacı tarafından düzenlenen konişmentodaki şartın gönderilenin konteyner demurajından sorumlu tutulduğu yönünde yorumlanabileceği, eşyanın gönderilen tarafından tesliminin talep edilip edilmediğinin ise (teslim alınmayan konteynerler bakımından) tespit edilemediği, bu sebeple daha fazla değerlendirme yapılamadığı, gönderilenin sorumlu tutulmaması halinde demuraj borçlusunun davalı taşıtan ... olduğu, davalı yükletenin demurajdan sorumlu tutulamayacağı, davacının esas aldığı konteyner demuraj tarifesine göre yapılan hesaplamada demuraj bedeli olarak 36.450,00 USD sonucuna ulaşıldığı, fiili taşıyanı tarifesine göre hesap yapıldığında ulaşılan demuraj bedelinin 55.575,00 USD olduğu belirtilmiştir. 07/12/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda; davacı ...ve davadışı... 2018 ve 2019 yılı yasal ticari defterleri, defter kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; dava konusu edilen demuraj bedelinin, davacının ... ile olan cari hesap ilişkisinde mahsuplaşma sureti ile ödendiğine ilişkin bir sonuca varılmasının mümkün olmadığı, bu konudaki dava dışı ... beyanı ile davacı ... açıklamalarının izaha muhtaç olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Dava; Konteyner bekleme (demuraj) ücreti alacağının tahsili istemine ilişkin olup davacı tarafından ...'ya taşınan 10 konteyner yükten 5'inin alıcısı tarafından teslim alındığı, geri kalan yükün son kullanma tarihinde sahtecilik tespit edilmesi nedeni ile ... İdaresi tarafından ülkeye girişine izin verilmediği, teslim alınan 5 konteynerin geç iade edildiği ileri sürülerek, geç teslim edilen boş konteynerler ile Türkiye'ye geri getirilen 5 adet konteyner içinde ...'ya varış tarihinden geri dönüş tarihe kadar ki bekleme ücretinin davalılardan tahsili talep edilmektedir. Davalılar vekili ise yükteki sahte etiket iddiasının asılsız olduğunu, davacının ürün etiketlerinde sahtecilik yapıldığını ileri sürerek malların tesliminden kaçındığını bu nedenle davanın haksız olduğunu savunarak reddine karar verilmesini istemiştir. Dosyaya ibraz edilen iki adet konişmento örneğinden ... tarihli ... nulu birinci konişimento da, yükletenin ... Ltd Şti taşıyanın ise davacı ...şirketi olduğu görülmektedir. Aynı tarihli ... nolu ikinci konşimento ise ... tarafından düzenlenmiş olup yükleten ...şirketi, gönderilen ve ihbar olunan ..., yükleme limanı ..., tahliye limanı ... olarak gösterilmiştir. İncelenen konşimento kayıtlarından davacı .'dan ...limanına taşınacak 10 konteyner yükün taşınmasını üstlendikten sonra, taşınmanın fiilen ... tarafından ... numaralı konşimento tahtında ... gemisi ile yerine getirildiği anlaşılmaktadır. Dosyada mübrez 10/09/2020 tarihli 21.829,60 USD bedelli navlun faturası davacı tarafından ... firmasına düzenlenmiştir. Davacının ... adına düzenlediği, ... numaralı ... tarihli ikinci bir navlun faturası daha bulunmaktadır. Davacı delilleri arasında yer alan ödeme dekontlarına göre ... firmasının davacıya 10/04/2019 tarihli 21.000,00 USD bedelli, ...'in de 29/08/2018 tarihinde 24.764,00 USD ödeme yapmış olduğu belirlidir. ...'e ait ödeme belgesinde fatura No:... olarak belirtildiğinden söz konusu ödeme davacının navlun faturası ile uyumludur. Davacının ... adına kestiği 03/08/2018 tarihli ... nolu navlun faturasında da davacının düzenlediği konşimento numarası yer almaktadır. Bu tespitlere göre dava konusu taşımada davalı ...'in taşıtan, diğer davalı ... firmasınında yükleten konumunda olduğu incelenen taşıma belgelerinden anlaşılmaktadır. Davacı ise akdi taşıyan sıfatına haiz olup, iş bu dava ile fiili taşıyana ödendiği iddia iddia edilen konteyner bekleme(demuraj) ücretinin davalılardan tahsilini talep edilmektedir Dava rücü davası niteliğinde olduğundan davacı öncelikle husumet ehliyetine sahip olduğunu, bir başka ifadeyle davalılardan tahsili istenilen demuraj ücretini davadan önce fiili taşıyana ödediğini ispatlamalıdır. Davacı vekilinin bu konuya ilişkin açıklamalarını içeren 15/01/2021 tarihli beyan dilekçesinde müvekkili şirket tarafından fiili taşıyan ...şirketine demuraj bedelleri ödenmiş olmak ile birlikte hususi olarak bu yüke özgülenmiş demuraj faturası bulunmadığı, dava konusu yükün demurajına özgülenmiş bir ödemenin de olmadığı, demuraj ödemesinin fiili taşıyan ile aralarındaki ticari teamüle göre mahsuplaşma yöntemi ile ödendiğini beyan etmiştir. Dilekçe ekinde sunulan ... Tic. A.Ş.'nin düzenlediği 25/12/2020 tarihli demuraj ödeme bildirimi başlıklı belgede de; ...Tic Ltd Şti'nden, ... numaralı konşimento tahtında yapılan taşımaya ilişkin olarak toplam 76.806,00 USD demuraj ücretinin ...olan borçtan mahsup edilmek suretiyle tahsil edildiği belirtilmektedir. Söz konusu belge Konteyner ... tarafından tek taraflı olarak düzenlendiğinden davacı açısından delil kuvvetine haiz değildir. Tarafları tacir olduğundan iddia edilen demuraj ödemenin belgesinin sunularak aynı zamanda ticari defterlerine de işlenmiş olması gerekmektedir. Davacı vekili ile dava dışı ... tarafından ileri sürülen mahsuplaşma suretiyle ödeme iddianın tespiti açısından davacı şirket ile fiili taşıyan ...'in defter kayıtlarının muhasip bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir. Her iki şirketin ticari defter kayıtlarıyla ilgili 07/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; cari hesap hareketlerinden davaya konu olan taşımalara ilişkin olarak sadece dava dışı Konteyner Ship tarafından davacı ... adına tanzim edilen 09.08.2018 tarihli 13.055,00 USD tutarlı navlun faturasının taraflarca karşılıklı olarak kayıt altına alındığı, davaya konu demuraj bedeller için fiili taşıyan ... tarafından davacı adına her hangi bir fatura tazim edilmediği gibi demuraj bedellerine ilişkin olarak da, tarafların ticari defterlerinde herhangi bir fatura ve ödeme kaydının yer almadığı dolayısıyla cari hesaba mahsuben bir ödemenin de tespit edilemediği belirtilmiştir. Böylelikle yapılan defter incelemesi ile davacının fiili taşıyan ...'e cari hesapta mahsuplaşma suretiyle demuraj ücreti ödediği tespit edilememiştir. Sonuç olarak davacı iş bu davada fiili taşıyana ödediği demuraj ücretinden davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek rücu talebinde bulunmakta ise de fiili taşına ödeme yaptığını herhangi bir ödeme belgesi ya da ticari defter kayıtları ile ispatlayamadığından işbu davada aktif husumet ehliyetine haiz olmadığı kanaatine varılmakla, davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE, 2-Peşin alınan 7.554,22 TL harçtan, karar harcı olan 179,90 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 7.374,32 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 3- Davalılar vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5- Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/02/2023 Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır