İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/290 E. 2024/554 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2022/290 Esas KARAR NO : 2024/554 DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 26/12/2018 ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 28/05/2019 TARİH, 2018/... ESAS 2019/... KARAR SAYILI BİRLEŞME KARARINA KONU DOSYASI DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 27/12/2018 KARAR TARİHİ : 26/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Esas davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigorta işi ile iştigal eden sigorta şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı sigortalıya ait emtianın nakliyat emtia sigorta poliçesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, müvekkilinin sigortalısına ait rafine keten tohumu yağı emtiasının 24/11/2017 tarihli konişmento tahtında Türkiye'den Çin'e taşınmak üzere ... ... Gemisine yüklendiğini, Singapur Limanında yapılan aktarma sırasında ...-3 nolu konteynerden sızıntı olduğunun fark edildiğini, konteyner açıldığından emtianın tamamının zayi olduğunun tespit edildiğini, yapılan incelemede konteynerin taşıyanın sorumluluğunda kaba elleçlemesi sebebiyle emtianın konteynerden akarak zayi olduğunun tespit edildiğini, oluşan zararın tespiti maksadıyla ekspertiz raporu düzenlendiğini, Singapur Limanı ve Çin Limanında survey raporları tanzim edildiğini, hasarın davalılara ihtarame yoluyla bildirildiğini, 1 nolu davalının dava konusu olayda fiili taşıyan konumunda olduğunu, 2 nolu davalının navlun faturasını düzenleyerek navlun ücretini bizzat tahsil ettiğini, bu sebeple 2 nolu taşıyanın taşımada akdi taşıyan olarak hareket ettiğini belirterek .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. Sayılı dosyasına borçlu/davalılar tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamını, davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Esas davada, davalı ... ... S.A.'ya izafeten ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin bu sözleşmede acente sıfatıyla hareket ettiğini, sözleşmede uyuşmazlığın çözümü yetkili mahkeme olarak Londra Mahkemelerinin yetkili kılındığını ve uygulanacak hukuk bakımından İngiliz Hukuku belirlendiğini, dava konusu taşımada davacının sigortalısının taşıtan sıfatına haiz olduğunu, 2 nolu davalının ise akdi taşıyan ve navlun ödeyen taraf olarak yükleten konumunda olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile söz konusu zarardan fiili taşıyan ve akti taşıyanın müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkili şirket aleyhine haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatan davacı aleyhine kötü niyetli tazminatına hümedilmesi gerektiğini belirterek aktif husumet ehliyetinin bulunması nedeniyle davanın reddini, davanın yetkili mahkemede açılmamaış olması nedeniyle yetkisizlik nedeni ile reddini, haksız davanın reddini, kötüniyetli açılan takip nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Sigorta AŞ'nin sigortacılık işi ile iştigal eden sigorta şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı sigortalıya ait emtianın nakliyat emtia sigorta poliçesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, müvekkilinin sigortalısına ait rafine keten tohumu yağı emtiasının 24/11/2017 tarihli konişmento tahtında Türkiye'den Çin'e taşınmak üzere ... ... Gemisine yüklendiğini, Singapur Limanında yapılan aktarma sırasında ...-3 nolu konteynerden sızıntı olduğunun fark edildiğini, konteyner açıldığından emtianın tamamının zayi olduğunun tespit edildiğini, yapılan incelemede konteynerin taşıyanın sorumluluğunda kaba elleçlemesi sebebiyle emtianın konteynerden akarak zayi olduğunun tespit edildiğini, ...-3 nolu konteynerin Singapur Limanında alıkonulduktan sonra kalan 14 konteynerin Çin'e sevkiyatı tamamlandığında ise ...-6 nolu konteynerde de sızıntı olduğu ayrıca konteynerde ezilmeler olduğunun fark edildiğini, yapılan incelemede emtianın tamamının konteynerden akarak zayi olduğun tespit edildiğini, borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2018/ ... esas sayılı dosyası ile takibi geçildiğini, borçlular tarafından yapılan itiraz ile takibin durduğunu belirterek icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada, davalı ... ... S.A.'ya izafeten ... gemi Acenteliği A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Yapılan taşımaların tamamında yetkili mahkeme olarak Londra Mahkemelerinin yetkili kılındığını ve uygulanacak hukuk bakımından İngiliz Hukuku belirlendiğini, dava konusu olaydan taşıtan sıfatı ile davacının sigortalısın ve yükleten sıfatı ile 1 nolu davalının sorumluluğu bulunmadığını, söz konusu zarardan fiili taşıyan ve akdi taşıyanın müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 2018/... Esas sayılı dosyasının, davacılardan ... sigorta tarafından aynı davalıya karşı açılan davanın, müşterek sigorta poliçesi kapsamında teminat altına alınan aynı emtiaya ilişkin olarak aynı taşımadan kaynaklanan hasara ilişkin olduğu anlaşılmakla, 28/05/2018 tarihinde 2018/... Esas 2018/... Karar sayılı karar ile dosyaların birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Esas ve birleşen dava; davacı sigorta şirketlerince müşterek olarak nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan emtianın davalı sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki hasar nedeniyle sigortalısına ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkin olup, uyuşmazlığın, davalının milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı tarafların husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, geçerli bir sigorta sözleşmesi kapsamında ödeme yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin usule uygun hasar ihbarının bulunup bulunmadığı, hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasar nedeniyle davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve hasar miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas numaralı icra takip dosyasının incelenmesinde; davalı borçlu aleyhine ... Sigorta tarafından 15/11/2018 tarihinde icra takibine başlandığı, ödemem emrinin 30/11/2018 tarihinde davalı borçluya tebliğ edildiği ve 07/12/2018 tarihinde borca itiraz edildiği davanın ise 26/12/2018 tarihinde İİK 67 maddesi gereği yasal sürede açıldığı anlaşılmıştır. ... İcra Müdürlüğünün 2018/ ... Esas numaralı icra takip dosyasının incelenmesinde; davalı borçlu aleyhine ... Sigorta tarafından 15/11/2018 tarihinde icra takibine başlandığı, ödemem emrinin 30/11/2018 tarihinde davalı borçluya tebliğ edildiği ve 07/12/2018 tarihinde borca itiraz edildiği davanın ise 26/12/2018 tarihinde İİK 67 maddesi gereği yasal sürede açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizden verilen 17/12/2019 tarih ve 2018/517 Esas 2019/507 Karar sayılı "esas ve birleşen davada davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeni ile davanın usulden reddine" ilişkin kararın, istinaf edilmesi üzerine, ... Mahkemesi'nin ... Hukuk Dairesi'nin 28/09/2020 tarih ve 2020/... Esas 2020/... Kararı ile istinaf talebinin reddine karar verilmiş olup karar asıl ve birleşen davada davacı vekillerince temyiz edildiğinden Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 20/04/2022 tarih ve 2020/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamıyla Bölge Adliye Mahkemesi kararının ile bozularak, dosyanın mahkememize gönderildiği ve eldeki esasa kaydının yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce 01/11/2022 tarihli celse ara kararı ile Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 20/04/2022 tarih ve 2020/... Esas 2022/... Karar sayılı bozma ilamın uyulmasına karar verilmiştir. Uyuşmazlığa konu nakliyat emtia sigorta poliçesinin çeşitli oranlarda esas ve birleşen dosya davacısı ile birlikte, dava dışı ... Sigorta AŞ ve ... Sigorta AŞ tarafından müşterek sigorta poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığı, bu kapsamda uyuymazlığa konu emtia hasarı sonrasında, sigortalıya yapılan ödemenin rücuen davalıdan tahsili istemli olarak ... Sigorta AŞ tarafından aynı davalıya karşı mahkememizde açılan 2019/... Esas sayılı dosyanın derdest olduğu anlaşılmakla, anılan dosyanın 24/11/2017 tarih ve ... numaralı konişmento tahtında taşıması yapılan aynı emtiaya ilişkin olması nedeni ile bu dosyada davalının hasar nedeni ile sorumluluğunun tespit edileceği kanaati ile usul ekonomisi ve yargılamanın mümkün olan en kısa sürede ve en az masrafla sonuçlandırılması amacıyla, HMK 165 maddesi gereğince mahkememizin 2019/... Esas sayılı dosyası bekletici mesele yapılmıştır. Mahkememizin 2019/... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde, 12/10/2021 tarihinde 2021/... Karar sayılı kararı ile davalı ... hakkındaki davanın reddine dair kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Mahkemesi ... hukuk Dairesi'nin 09/05/2024 tarihli 2022/... Esas 2024/... Karar sayılı ilamı ile D"avacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiş olup, mahkememiz kararının 09/05/2024 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır. Esas ve birleyen dosya davalı vekilince her ne kadar uyuşmazlığa konu konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeni ile milletlerarası yetki itirazında bulunulmuşsa daYargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 20/04/2022 tarih ve 2020/ ... Esas 2022/... Karar sayılı dikkate alınarak konşimentodaki yetki şartının Türk Mahkemeleirnin münhasır yetkisini kaldırır nitelikte olmaması nedeniyle MÖHUK 47/1 md gereğince yetki itirazının reddi gerekmiştir. Dava halefiyete istinaden açılmıştır. Davacı sigorta şirketinin halef sıfatını kazanabilmesi için, bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ve dava dışı sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasından sorumlu üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. İlk koşul bakımından yapılan değerlendirmede, esas dosya davacısı ... Sigorta ile dava dışı sigortalı ... ... Tic. Ltd. Şti arasında düzenlenen ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesinin var olduğu ve bu kapsamda uyuşmazlığa konu taşımada meydana gelebilecek hasarlara ilişkin olarak emtianın teminat altına alındığı anlaşılmaktadır. Sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle ödeme yapmış olma koşulu bakımından dosya içeriğinde yer alan belgeler arasında yer alan ... Bankası dekontu incelendiğinde ise esas dosya davacısı tarafından sigortalısına 25/04/2018 tarihinde 14.904,93 USD tazminatın ödendiği görülmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda esas dosya davacısının TTK'nun 1472. maddesi uyarınca halef sıfatı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Aynı şekilde birleşen dosya davacısı ... Sigorta dava dışı sigortalı ... ... Tic. Ltd. Şti arasında düzenlenen ...-3 numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesinin var olduğu ve bu kapsamda uyuşmazlığa konu taşımada meydana gelebilecek hasarlara ilişkin olarak emtianın teminat altına alındığı anlaşılmaktadır. Sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle ödeme yapmış olma koşulu bakımından dosya içeriğinde yer alan belgeler arasında yer alan ... Bankası dekontu incelendiğinde ise esas dosya davacısı tarafından sigortalısına 08/05/2018 tarihinde 14.904,92 USD tazminatın ödendiği görülmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda birleşen dosya davacısının da TTK'nun 1472. maddesi uyarınca halef sıfatı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Davalı taşıyan ... ... S.A. tarafından düzenlenen 24/11/2017 tarih ve ... numaralı konişmentoya göre, yükletenin Dava dışı satıcı ... ... Tic. Ltd. Şti., alıcının/ihbar edilenin Çin'de bulunan Sinochem Hebei Corporation şirketi olduğu ve sıvı haldeki net 359.900,00 Kg rafine keten tohumu yağı emtiasının, yükleten tarafından flexitanka doldurulduktan sonra bu flexitanklann ayrı ayrı 15 adet 20'lik DV kapalı konteyner içerisine yüklendiği ve daha sonra Bandırma'dan Çin'e Xingang limanına kadar olan nakliyesinin ... ... isimli gemi ile gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Deniz yolu ile yük taşıma navlun sözleşmesi çerçevesinde gerçekleşir. Bu sözleşme doğrultusunda taşıyan, deniz yolu ile yük taşıma taahhüdünde bulunurken karşılığında taşıtan tarafında belirlenen navlun ücretinin ödenmesi taahhüdü verilir. Navlun sözleşmesinin taraflarca düzenlenmediği durumlarda, konşimentonun varlığı aranır ki, konşimento TTK 1228/1 maddesindeki ifadesiyle bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan senettir. Keza 1238/1 uyarınca konşimentoyu taşıyan sıfatıyla imzalayan veya konşimento kendi ad ve hesabına imzalanan kişi, taşıyan sayılmaktadır. Bu çerçevede dosyada sunulan belgeler değerlendirildiğinde, TTK 1138 maddesi anlamında navlun sözleşmesinin dava-dışı sigortalı taşıtan ... ... Tic. Ltd. Şti. İle davalı taşıyan ... S. A. arasında kurulduğu ,davalılardan ... S.A nin bu anlamda taşıyan sıfatına ve dolayısıyla pasif husumet ehliyetine sahip olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Dava dışı sigortalı ... ... Tic. Ltd. Şti. ne ait, flexitank içine yüklenen toplam net 359.900,00 Kg ağırlığında rafine keten tohumu yağı emtiasının toplam 15 adet 20'lik konteyner içerisinde Türkiye Bandırma limanından, Çin Xingang limanına "... ... ..." gemisi ile davalılar tarafından taşındığı, uğrak yeri Singapur limanında tahliyesi sırasında, ... isimli gemiye aktarma yapılırken, ...-3 numaralı konteynerde sızıntı tespit edildiği ve 10/01/2018 tarihinde Singapur Limanı sızıntı sahasında ... isimli survey firması tarafından survey çalışması düzenlendiği anlaşılmaktadır. Yapılan survey sonucu, söz konusu sızıntının konteyner içindeki flexitankin patlaması ile gerçekleştiği, daha sonra Çin'e varan 14 konteynerden ...-6 numaralı konteynerde de sızıntı olduğu ve bu konteynerin de tamamen boşaldığı, sonuç olarak iki konteynerdeki tüm emtianın zayi olduğu anlaşılmaktadır. Dosyada bulunan Konişmentonun üzerinde bulunan " Shipper's load, stow and count" klozundan taşıması yapılan rafine keten tohumu yağı emtiasının içinde bulunduğu flexitanklarin konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, lashingi (sabitlenmesi) ve ağırlığının tespiti işlemlerinin bizzat dava dışı sigortalı yükleten ... ... Tic. Ltd. şirketi tarafından gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, sızıntı hasarı meydana gelen ...-3 ve ...-6 nolu konteynerlerin içinde bulunduğu toplam 15 adet konteynerin yükleme ve lashing/sabitleme işlemleri bizzat yükletenin kendi adamları tarafından yapıldıktan sonra gemiye kapalı halde yüklendiği anlaşılmaktadır. Bu kapamda mahkememizin 2019/408 Esas sayılı dosyasında bulunan bilirkişi raporunda, açıklandığı üzere kapalı bir kutu görünümünde ve kapıları mühürlü olan konteynerler, taşıma sırasında açılması da mümkün olmadığından teslim alındığı gibi nakil ve teslim edilirler ve bu sebeple, konteynerin içerisinde bulunan yükün ne şekilde yüklendiği ve devrilmesini önlemek için gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığının, gemi kaptanı tarafından kontrol edilebilmesi mümkün değildir. Uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman ve acente görevlileri gerekse gemi görevlileri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip " ... REPORT " denilen "Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağı" na kaydedilmekte ve söz konusu bu rapor, liman görevlileri tarafından taraflara verilmektedir. Ancak, dosyadaki mevcut belgeler arasında, rafine keten tohumu yağı emtiasının içerisinde taşındığı flexitankin ve sızıntı hasan meydana gelen ...-3 ve ...-6 nolu konteynerlerin dış tarafının hasarlı/darbeli olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi, belge ve tutanağa rastlanılmamıştır. Dosyada mevcut fotoğraflar ve THSH-... numaralı ekspertiz raporundaki; "Flexitankin herhangi bir destek malzemesi olmadan doğrudan konteyner zeminine yüklendiği, konteyner kapısı ile flexitank arasına sadece iki karton konulmuş olduğu, bu nedenle flexi tankın patlayarak yükün dışarıya aktığı, konteynerin kendisinde ise hiçbir hasar bulunmadığı" şeklindeki kanaati ile birlikte, sıvı yağ emteasının içinde bulunduğu flexitanklann ...-3 ve ...-6 nolu konteynerlerin içerisine yüklenmesi, istiflenmesi ve sabitlenmesi işlemlerinin yükleyici ... ... şirketi tarafından yapıldığı ve konteynerlerin dışında fiziki bir darbenin/hasarın mevcut olmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, uyuşmazlığa konu emtia hasarı nedeni ile davalı taşıyanın meydana gelen zarardan dolayı kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Kaptanın TTK 1091 maddesi kapsamında gözetim yükümlülüğü bulunduğundan bahsedilebilirse de, kaptanın gözetim yükümlülüğü mahkemece, davaya konu uyuşmazlıkta olduğu hali ile konteyner içine yükleten tarafından yerleştirilmiş bulunan emtiaların konteyner içerisi lashinglerinin uygun yapılıp yapılmadığını denetlemek olarak yorumlanmamıştır. Açıklanan nedenlerle, mahkememizin 2019/ ... Esas sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan, bilirkişi raporu da hükme esas alınarak mahkememizin kesinleşen 2019/ ... Esas ve 2021/... Karar sayılı gerekçesi tahtında, neticede esas ve birleşen dosyada davalı ... hakkındaki davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM 1-Esas ve Birleşen davanın REDDİNE, A)Esas davada; 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 949,06 TL den karar harcı olan 427,60.TL nin mahsubu ile fazla alınan 521,46.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE, B)Birleşen davada; 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 944,12.TL den karar harcı olan 427,60.TL nin mahsubu ile fazla alınan 516,52.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE, 7-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE, 8-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır