İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/60 E. 2022/345 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2021/60 Esas KARAR NO :2022/345 DAVA :İtirazın İptali DAVA TARİHİ :24/02/2021 KARAR TARİHİ :07/06/2022 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dış ticaret alanında ekonomik ve ticari bilgi birikimini yortmak özere kurduğu ve işlettiğini İstanbul merkezli ve Karaman ilinde tarım ve hayvancılık faaliyetleri ile iştigal ederken, dönemsel olarak yurt dışından birtakım tedariklerde bulunmakta olduğunu, davalı Uluslararası taşımada taşıyan acentesi olduğunu, acentelik ilişkisi taşıyanla kendisi arasında olduğunu, taşıyanın taşımak için teslim aldığı emtiayı varma yerinde alıcısına teslim edene kadarki sürecin tamamı taşıma sürecinde navlun karşılığı ifa edilmekte olduğunu, bu süreçte taşıyanın acente kullanması, şube veya lemsilcilerden yararlanması taşıyanın ticari kararı ve uygulaması olduğunu, bu çerçevede müvekkilinin davalı acente arasında bir akdi ilişki olmadığını, müvekkilin tek borcunun navlun ödemesi olduğunu, masraf edilmeyen bir ödeme taşıyan veya acentesi tarafından istenemeyeceğini, davalı firma, ifa yardımcısı - doğrudan temsıkı olarak yer almış olduğunu, dava konusu olayda, ithalata konu emtialar ... numaralı konişmento tahtından ... Limanından yüklendiğini, konişmentoda kayıt düşüldüğü üzere mallar ... yani navlun ücreti ödenmiş olarak ve CFS/FO (yük konteynerden yük terminali-geçici depolama yerinde boşaltılmış) teslim şekli ile taşıma taahhüt edildiğini ve gerçekleşmiş olduğunu, taşıyan yükü konteynerden boşaltıp geçici depolama yerinde bırakana kadar taşıma taahhüdü devam etmekte olduğunu, ithalata konu emtialar ... limanına vardığında davalı firma tarafından müvekkile varış bildirimi yapıldığını, varış bildiriminde emtiaların tesliminin "... geçici depolama" dan yapılacağı ancak davalı firmadan haksız şekilde faturalandırılan ücretler emtiaların tesliminden önce, peşin olarak ödenmesi gerektiği ifade edildiğini, davalı firma tarafından fatura içeriği ücret ödenmediği müddetçe malın teslim edilmeyeceğinin bildirildiğini ve müvekkili tarafından bu bedeller zilyetlik hak ve yetkisinin haksız ve kötüye kullanımı suretiyle, daha yüksek maliyete katlanmak istemeyen ve malın beklemesi - gecikmesinden zararı engellemek isteyen müvekkil tarafından teslim almak zorunluluğundan dolayı ve ihtirazı kayıtla ödenmek zorunda kalındığını, toplamda 902,53 USD tutar hakkında tanzim olunan faturalara konu hizmet ifalarının müvekkile, davalının "kendi adına ve kendi hesabına" hizmet vermesi söz konusu olabilmesi için akdi ilişki olması gerektiğini, oysa böyle bir akdi ilişki yokken verilen hizmet ancak taşıyan adına olabileceğini belirterek itirazın iptali ile ... İcra Müdürlüğünün 2020/... E. Sayılı dosyası üzerinden takibin devamına, borçlunun borca İtirazın iptaline, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep olunmuştur. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu ... numaralı Konşimentoya bağlı yükleme CİF bir yükleme olduğunu. İthalatçı firma tarafından CİF olarak tarafından organize edilmiş olup, firma yükü nakliyeci firma ... ile gönderdiğini, emtianın yüklemesini organize eden taşıyıcı firma ... müvekkilin acentası olup, bu nedenle konşimento da müvekkil şirket "for delivery please apply to" sıfatı ile bulunduğunu, masraflar müvekkil acentası nakliyeci ... tarafından fatura edildiğini, sunulan ara Konşimentoda da görüleceği üzere; ... yükün alıcısı, müvekkil ... Ltd Şt, ihbar edilen yani yükü gümrükte karşılayacak forwarder şirketi olduğunu, emtianın yüklemesini organize eden taşıyıcı firma ... müvekkilin acentası olup, bu nedenle konşimento da müvekkil şirket "for delivery please apply to" sıfatı ile bulunduğunu, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde açıkça belirtildiği gibi müvekkil şirket ACENTA olduğunu, Konşimento gereği yük geçici depolama verine girene kadar mal müvekkil şirkete ait olduğunu, bu nedenle malın gelmesi ile özet beyan düzenlenerek gümrüğe tescil işlemlerinin yapılması müvekkilin edemi olduğunu, ve alıcı bu işlemleri istese de yapamayacağını, aslında davacının da bunu son derece iyi bildiğini belirterek davanın reddine ve masraf ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce MM bilirkişi ... dan alınan raporda özetle; Davacının davalıdan 31.12.2020 tarihi itibarıyla ... nolu hesapla (902,53 USD+ 475,90 USD)= 1.378,43 USD ... nolu hesapta 1.086,40 USD olmak üzcrc 2.464,83 USD borçlu, davacının davalıdan 31.12.2021 tarihi itibarıyla ise; 136.52.01 nolu hesapta 1.988,93 USD borçlu gözüktüğü, davacının huzurdaki davaya konu, 04.06.2020 tarih ... seri nolu 395,13 USD ve 04.06.2020 tarih ... seri nolu 507,40 USD bedelli toplam faturalara karşılık "ihtirazi kayıl" açıklaması ile ödemelerinin gerçekleştirilmiş olduğu ve davacının yasal defler kayıtlarında bu fatura ve ödemelerin yer aldığı, davacı tarafından, davaya konu emtiaların geçici gümrüklü depo vasfında olduğu beyan edilen dava dışı ... A.Ş'nc, "ihtirazı kayıt" ile 1.183,13 TL.'lık faturaların 04.06.2020 tarihinde banka yoluyla ödenmiş olduğu, davalı yasal defter kayıtlarında; davalının davacıdan 31.12.2020 tarihi itibarıyla 733,40 USD karşılığı 5.383,52 TL. alacaklı gözüktüğü, davalının davacıdan 31.12.2020 tarihi itibarıyla 733,40 USD alacağının, davacıya tanzim edilen 04.05.2020 tarih ... seri nolu 226 USD bedelli vç ... seri nolu 507,40 USD bedelli faturalardan kaynaklandığı ve davaya konu olmadığı, davaya konu 04.06.2020 tarih ... seri nolu, 395,13 USD bedelli ve 04.06.2020 tarih ... seri noiu, 507,40 USD bedelli fatura toplamı 9(72,53 USD'nin ise 03.06.2020 tarihinde davacıdan banka yoluyla tahsil edilmiş olduğu, dava dışı şirketler tarafından ( ... Limited , ... A Ş ve ... ) Lld. ) davalı adına lanzjm edilen masraf faturalarının ve borç dekonüarının ödenmiş olduğu, tarafların yasal defler kayıtlarında, huzurdaki davaya konu "ihtirazi kayıt" ile ödenen faturalar konusunda uyuşmazlığın bulunmadığı belirtilmiştir. Mahkememiin 07/06/2021 tarihli celsesi uyarınca dosyanın bilirkişi Uzakyol Kaptanı ... 'e tevdine karar verilmiş olup, alınan raporda özetle; Dava dışı gemi acentesinin anılan hizmetleri çarterer acentesi olarak dava dışı taşıyan adına temsilen ifa ettiği ve yapılan bu hizmetler dolayısıyla hak ettiği acentelik hizmet ücretini kendisini atayan taşıyandan/çartererden talep etmesi gerektiği, davalı ifa yardımcısının da aynı şekilde verdiği hizmet bedelini görev ve talimat aldığı dava dışı acentedcn alması gerektiği, eşya sahibi davacı adına yapılmış bir masraf var ise, bu hizmeti verenin faturası da ibraz edilerek ancak ve ancak rücu edilebileceği, davalı yanın cevap dilekçesinde ibraz etmiş olduğu Kumpaot faturasının varılan kanatimizi teyit ettiği görülmekle, davalı yanın kesmiş olduğu 2 adet faturadaki liman hizmetlerinin acente ya da davalı tarafından ifa edilmesinin mümkün olmadığı gözetilerek, yukarıda yapılan açıklamalar neticesi ile davacı ...'in, davalıya ödediği paradan, somut olarak tespit edilebilen terminal ücretinden, davacı yüküne tekabül eden 1,16 USD terminal ücreti düşülerek toplam 869,12 USD tutarın iadesini talep etmekte haklı gözüktüğü, davalının somut olayda kestiği faturalar karşılığı kendi adına ve hesabına tahsil ettiği bedeller bakımından pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, takip ve itiraz ile davanın itirazın iptali davası niteliği gözetilerek, talepler hususunda nihai takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiş olup aynı raporun sonuç kısmında bilirkişi ... 'nin ayrık görüşü bulunmakla, ayrık görüşte özetle; davalının konsolidasyon hizmet bedeli altında (yaptığı tüm hizmetleri kapsayan) bir ücret talep edebileceği kanaatinde olduğu, dolayısı ile ordino ücreti olarak talep ettiği (yük teslim belgesi) 180 USD'nin fahiş olduğu, 30 USD olarak bu ücrete (1.16) USD ilavesi ile 31.16 USD'nin uygun olacağını belirtmiştir. Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, Gümrük Uzmanı ... ile Taşımacılık alanında uzman ... imzalı bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı taşıyan yük terminaline kadar tüm taşıma süreci için navlun almıştır ve artık yük terminaline kadar olan tüm işler, asıl taşıma işinin yan edimleri mahiyetinde olduğu, bunun için ayrıca davalının alacaklanabilmesi için bu işleri yeni bir iş, yeni bir sözleşme konusu edim olarak ifa etmiş ve buna karşılık kararlaştırılan ödeme şeklinde tahsil etmiş olması gerekir. Konteyner konsolidasyon veya parsiyel konteyner ayrıştırma da parsiyel taşıma yapan taşıyanın tanımlı işi kapsamındadır. Taşıyan zaten parsiyel yüklerde navlunu buna göre daha yüksek tahsil etmektedir. Ayrıca varma yerinde bu işler için ücret talebi düzenlenen konişmento ve dayanak navlun sözleşmesine aykırıdır. Dış ticaret, gümrük ve lojistik bilirkişilerinden oluşan heyet üyeleri kanaatine göre KÖK RAPORA yapılan itiraz ve beyanlar dikkate alınarak, görsel ve daha açık olarak anlatımdan da görüleceği üzere bilirkişi heyetimizin KÖK RAPORDA vardığı kanaatleri değiştirecek her hangi bir husus bulunmadığı yükün parsiyel yük olduğu ve konsolide edilerek konteyner taşıması yapıldığı gözetildiğinde, yük terminali aşamasında kadar taşıyanın sorumluğunda ve navlun kapsamında olduğunu, davalı tarafın eğer bir hizmet vermiş ise tüm bu aşamaya kadar olan hizmetleri taşıyan adına ve hesdabına yaptığı ve buna göre davacının sorumluğunun bulunmadığı belirtilmiş, bilirkişi Uzakyol Kaptanı ... tarafından verilen ayrık görüşte özetle; dava konusu olay ile ilgili ve sınırlı olmak üzere , Davacının davalıdan 200,00 USD nin üzerinde ödediği miktarı talep edebileceği belirtilmiştir. Dava, deniz taşımasına ilişkin olarak ihtirazi kayıtla ödenen thc, terminal, yük teslim belgesi, özet beyan ve yük bildirim ücreti açıklamalı fatura bedellerinin iadesi isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Davacının 22/04/2020 tarihli fatura ile satın almış olduğu karıştırıcı mikser emtiası ... sayılı konişmento tahtında Shanghaı Limanından İstanbul Limanına taşınmış olup, ... sayılı ara konişmentoya göre davalının varma limanı acentesi, davacının gönderilen konumunda oldukları görülmektedir. Davalı vekili müvekkilinin acente olduğunu, TTK 105/2 maddesi gereği acenteye karşı doğrudan dava açılamayacağını belirterek pasif husumet itirazında bulunmuş ise de davacı tarafça ihtirazi kayıtla ödenen davaya konu faturalar davalı ... Ltd.Şti. tarafından düzenlenmiş olduğundan davalıya doğrudan dava yöneltilebilecek olup buna göre davalının pasif husumet ehliyeti bulunmaktadır. Davacı vekili davalı tarafından yükün teslimi için talep edilen masrafların eşyanın varma limanında yük ilgilisine teslim borcu kapsamında yapması gereken masraflardan olduğu, konişmentoda söz konusu masraflardan gönderilenin sorumlu olduğu yönünde bir kayıt bulunmadığını, bu nedenle gönderilenden talep edilemeyeceğini ileri sürmektedir. Davalı taraf ise yükün çekilmesi için gerekli işlemlerin yapıldığını, buna ilişkin olarak kendisi adına yurt dışı yükleyicisi ve liman işletmesi tarafından düzenlenen fatura bedellerinin ödendiğini, ordino için ücret talep edilmesinin ise teamül haline geldiğini savunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık varma limanında thc, terminal, yük teslim belgesi, özet beyan ve yük bildirim ücreti açıklamalı fatura bedellerinden gönderilenin sorumlu olup olmadığı hususundadır. 22/04/2020 tarihli mal faturasına göre satışın CIF teslim şekli ile yapıldığı görülmektedir. Buna göre varış yerindeki masraflardan alıcı sorumlu olacaktır. TTK 1203. maddesinde " Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." düzenlemesi bulunmaktadır. Anılan hükme göre gönderilenin sözleşme veya konişmentoya göre ödemesi gereken alacaklar ile kendisi adına yapılmış masrafları ödemesi gerekmektedir. Davacı ile satıcı arasında CIF teslim şeklinde yapılan sözleşme gereği varma limanı masrafları gönderilen üzerinde ise de TTK 1203. Maddesi hükmüne göre gönderilenin sorumlu olduğu bu bedellerin her bir taşıma için navlun sözleşmesi ve konişmento kayıtları doğrultusunda tespit edilmesi gerekmektedir. Davacı taraf yükü teslim aldığından konişmento kayıtları ile bağlıdır. Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentoda CFS-FO kaydı bulunmaktadır. CFS (container freight station ) kaydı konteynerın, konteyner yük istasyonunda teslim edileceği anlamına gelmektedir. Buna göre yük varma limanında CFS sahasına kadar taşıyanın hakimiyetinde ve navlun kapsamında olup CFS alanından itibaren ortaya çıkacak masraflardan gönderilenin sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir. FO ( free out) kaydı ise yükün boşaltılması masraflarının TTK 1167. maddesinde belirtilen boşaltma masraflarının taşıyana ait olduğu yönündeki hükmün aksine gönderilene ait olacağını anlamına gelmektedir. Konişmentodaki CFS kaydı gereğince konteyner sahasına kadar yük taşıyan sorumluluğunda ise de konişmentoda boşaltma giderlerine ilişkin olarak konulmuş FO kaydı gereğince yüke ilişkin olarak gönderilen adına yapılan tahliye masraflarından davacı gönderilenin sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı tarafın gönderilen konumundaki davacıdan talep ettiği masraf kalemlerinden THC (Terminal Handling Charges) liman içerisinde yük farkı olmaksızın gümrüklü veya gümrüksüz dış sahada yüke verilen her türlü bindirme, indirme, taşıma, aktarma, serme, istife koyma, İstiften alma vb, bütün hizmetlerin genel adı olarak kullanılmakta olup buna ilişkin masraflar TTK 1203 maddesi gereğince gönderilen adına yapılan masraflardandır. Taraflar arasında bu hizmetlerin verildiği noktasında uyuşmazlık bulunmadığı, yükün taşıyan tarafından CFS sahasına kadar getirilip gönderilen tarafından teslim alındığı, buna göre faturalarda thc ve terminal olarak belirtilen, davalı tarafça, ya da taşıyanın ifa yardımcısı sıfatıyla liman işletmesi tarafından gönderilen adına yapılıp boşaltma gideri olarak değerlendirilecek olan bu masraflardan konişmentodaki FO kaydı ve TTK 1203 maddesi gereğince davacı tarafın sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Dava konusu faturalarda belirtilen Yük Teslim Belgesi, Yük Bildirim Ücreti ve Özet Beyan Ücreti ise niteliği itibariyle boşatma gideri olmayıp konişmentodaki FO kaydından bağımsız olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Yük teslim belgesi, diğer adıyla ordino, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere konişmentoya bağlı talimat niteliğinde belge olup taraflar arasındaki uyuşmazlık yük teslim belgesi için taşıyanın gönderilenden ücret talep edip edemeyeceği hususundadır. TTK 1203 maddesinde açıkça taşıyanın gönderilen adına yapmış olduğu masrafları talep edebileceği belirtilmiş olup konişmentoyu ibraz edenin haklı hamil olup olmadığının kontrol edilmesi ve yükün tesliminin sağlanması için yük teslim belgesi düzenlenmesi, taşıyan veya onu temsilen yetkili acentenin yükü teslim borcuna ilişkin olup buna ilişkin masrafın taşıyan ile acentesi arasındaki iç ilişkide değerlendirileceği ve gönderilenden talep edilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Yük bildirim ücreti, yükün geldiğinin gönderilene bildirilmesi nedeniyle talep edilmekte olup, bu bildirimin navlun kapsamında yapıldığı, yine özet beyan verilmesi Gümrük mevzuatı kapsamında taşıyanın sorumluluğunda olduğundan davalının, navlun teferruatı niteliğinde olan bu masrafları talep edemeyeceği kabul edilmiştir. Açıklanan nedenlerle davacının yük teslim belgesi, yük bildirim ücreti ve özet beyan yönünden ödenen bedelin iadesi talebinde haklı olduğu kanaatine varılarak bu alacaklar yönünden davanın kabulüne, THC ve terminal açıklamalı fatura yönünden ise davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 430,00 USD asıl alacak üzerinden devamına, kabulüne karar verilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına, 2-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE 3-Kabulüne karar verilen 430,00 USD asıl alacağın TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Karar harcı olan 207,03 TL'den peşin alınan 71,98 TL'nin mahsubu ile bakiye 135,05 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Davacının peşin olarak yatırdığı 207,03 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı yargı gider toplamı olan 5.676,9 TL'nin ( 59,30 TL başvurma harcı, 117,6 TL posta gideri ve 5.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.681,19 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı için takdir edilen 3.030,85 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 8-Davalı vekili için takdir edilen 3.386,31 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 9-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 623,43 -TL sinin davalıdan, 696,57TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 10-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/06/2022 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır