İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/297 E. 2023/168 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2021/297 Esas KARAR NO :2023/168 DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :11/12/2020 KARAR TARİHİ :13/04/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... Sigorta A.Ş.'nin ...numaralı Nakliyat Abonman Blok Sigorta Poliçesi ile ... Fabrikası tarafından ithal edilen toplam 16 kap (96 adet net: 16.128,00 kg, brüt: 20.528,00 kg) motorun ...'dan Türkiye'ye deniz ve kara yoluyla nakliyesi sırasında hasar gördüğünü, davalıların nakliyeden sorumlu olduklarını, hasarın müvekkili şirkete ihbar edildiğini, ihbar üzerine ...Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 22.07.2019 tarihli Nakliyat Sigortası Ekspertiz Raporu'nda 16 kap motor emtiasından 6 kap motorun kısmen hasar gördüğünü, toplam hasar tutarının 21.456,77 TL olduğunun tespit edildiğini, 13.09.2019 tarihinde sigortalıya 21.456,77 TL hasar tutarının ödendiğini, davalılara 07.10.2019 tarihli ihtarname gönderildiğini, hasar tutarının talep edildiği ancak ödenmediğini, hasar tutarının tahsili için ... 9. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından icra takibine itiraz edildiğini, itirazlar üzerine takibin durdurulduğunu, taraflarınca 04.02.2020 tarihinde ... başvuru numarası ile ... Arabuluculuk Bürosu nezdinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını, arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığından anlaşamama yönünde tutanak tutulduğunu belirterek davalılar tarafından ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yaptıkları itirazların iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin ...'de mukim olduklarından davaya konu icra takibine bu yönde itiraz edildiğini, işbu dosyanın da yetkisizlik ile ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesini talep ettiklerini, dava konusunun Deniz Ticaret Hukuku'nu ilgilendirdiğinden dosyanın bu uyuşmazlıklardan doğan davalara bakmakla görevli ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini, davanın doğrudan ... A.Ş. Aleyhine açıldığını, müvekkili şirketin ...A.Ş.'nin acentesi olduğunu, söz konusu taşımada ... A.Ş. adına acente sıfatı ile hareket ettiğini, acente aleyhine ancak izafeten dava açılabileceğini, TTK 119. maddesi uyarınca acente aleyhine ancak müvekkili namına dava açılabileceğini, davacının sigortalısı tarafından müvekkili şirketlere süresinde yapılmış hasar ihbarı bulunmadığını, müvekkili şirketlerin ekspertiz incelemesine de çağrılmadıklarını, konşimentodaki klozlar uyarınca ..., , ... uyarınca istifleme, sayma ve mühürlemenin dava dışı yükleyici tarafından yapıldığını, müvekkili şirketlerin dava konusu taşımanın yalnızca port to port yani limandan limana deniz taşımasını üstlendiklerini, konteyner muhteviyatı emtiaların taşımanın hangi ayağında hasarlandığının belli olmadığını, müvekkili şirketlerin katılımı olmaksızın hazırlanan ekspertiz raporunda hasarın nerede ve nasıl oluştuğunun tespit edilemediğinin belirtildiğini, müvekkili şirket tarafından davacının sigortalısına ve tahliye limanına survey daveti gönderilerek dava dışı alıcının deposunda ve tahliye limanında survey yapıldığını, survey raporunda iddia olunan hasarın deniz taşımasından meydana gelmediğinin tespit edildiğini, davacı sigorta şirketine ait sigorta poliçesinin taraflarında mevcut olmadığından iddia edilen hasarın poliçe teminat kapsamında olup olmadığına ilişkin beyanda bulunma haklarını saklı tuttuklarını, taşıyanın sorumluluğunun sınırlı olduğunu, beyanlarına halel gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin katılımı olmaksızın tek taraflı olarak tanzim edilen ekspertiz raporunda belirtilen hasar miktarını kabul edemeyeceklerini, imha ve sovtaja dair herhangi bir evrak bulunmaması nedeniyle de mümkün olmadığını belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizde açılan işbu davanın, ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/05/2021 tarih,... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır. Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davalı vekilinin icra dairesi ile Mahkememiz yetkisine yönelik itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür. ... 9.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 10/12/2019 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçlulara 12/12/2019 tarihinde tebliği üzerine davalı borçluların tarihli 19/12/2019borca itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 11/12/2020 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Taşıma Uzmanı ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Makine Mühendisi ... tarafından tanzim edilen 01/06/2022 havale tarihli raporda özetle; Davacı ...'ın aktif husumet ehliyeti ile davalı ...'ın pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalı ...'in pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, ... ile dava dışı ... arasında geçerli bir Nakliyat Abonman Sigorta Sözleşmesi'nin bulunduğu, konteyner içindeki 16 paletten sadece bir tanesinde bulunan 6 motorun palete yerleştirildikten sonra kilitlenmeden konteyner içine yerleştirilmesi nedeniyle söz konusu paletteki 6 motorun ayıplı istifleme sonucu hasar gördüğü, 6 motorun onarımının ekonomik ve onarım bedelinin 20.110,29 TL olduğu, davacının sigortalısı ...'ın 02.08.2019 tarihli ibraname ve temlik belgesinin dosyada mevcut olduğu ancak davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından 13.09.2019 tarihinde ödendiği beyan edilen 21.456,77 TL ile ilgili dosyada ödeme belgesinin olmadığı ve temininin mahkemenin takdirinde olduğu, anılan Nakliyat Abonman Sigortası Sözleşmesi kapsamında yapıldığı ifade edilen tazminat ödemesi neticesinde sigortacının halefiyet hakkını kazandığı, ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyası İle hasar tutarının işlenmiş avans faizi ile tahsili için 10.12.2019 tarihinde icra takibi yapıldığı, 20.110,29 TL hasar tutarı ile temerrüt tatihi 17.10.2019 ve takip tarihi 10.12.2019 arasındaki süreye denk 542,98 TL işlenmiş avans faizi toplamının 20.653,27 TL olduğu, dava konusu zarara ilişkin hasar konusunda taşıyana yazılı bir bildirim yapılmadığı dikkate alındığında TTK madde 1185 uyarınca hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelmediğinin karine olarak kabul edilmesi gerektiği, bu karine uyarınca eşyanın deniz taşıması sırasında hasar gördüğünün ispat yükünün davalıda olduğu, somut olayda ise bu karinenin aksini ispat edecek herhangi bir delil sunulamadığı belirtilmiştir. Davalılar vekilince icra dosyasına ibraz edilen borca itiraz dilekçesi ile dava dosyasına sunulan cevap dilekçesinde davalıların yerleşim yerinin ... olmasından bahisle İstanbul İcra Müdürlüğü yetkisi ile mahkememiz yetkisine itiraz edilmişse de, dosyaya ibraz edilen ve davaya konu konşimentoyu düzenlediği anlaşılan davalı ... A.Ş firmasının İstanbul adresiin kayıtlı olduğu görüldüğünden HMK 14 maddesi uyarınca davalılar vekilinin icra dairesi yetkisi ile mahkememiz yetkisine yönelik itirazları yerinde görülmemiştir. Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer. Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi'ne göre dava dışı sigortalı ...AŞ tarafından ... teslim şartı ile ithal edilen 29 konteyner muhteviyatı otomobil yedek parça ve motor emtiasının İtalya'dan Türkiye'ye ... simli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ...AŞ firmasının konşimentoda gönderien olarak kayıtlı olduğu, davaya konu edilen ... numaralı konteynerin içerisinde bulunan otomobil motoru emtiasının hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan 02/08/2019 tarihli İbranameye göre, dava dışı sigortalının dava konusus edilen ve aldığı 21.456,77 TL sigorta tazminatı bakımından dava ve talep haklarını davacıya temlik ettiği anlaşılmakla; davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi ile anılan ibraname kapsamında TTK 1472 maddesi gereğince ve temlik alan olarak halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde, dava konusu emtiların ... gemisi ile ...'na taşımasının davalılardan... A.Ş. tarafından yapıldığı, dava konusu taşıma için dava dışı sigortalı adına düzenlendiği anlaşılan 20/02/2019 tarihli navlun faturasının ise ise davalılardan ...A.Ş. Tarafından,...A.Ş. adına acente olarak düzenlendiği anlaşılmakla; ... AŞ firmasının fiili taşıyan olarak pasif husumet ehliyetini haiz oduğu kabul edilmiştir. Her ne kadar dosyada bulunan 20/02/2019 tarihli navlun faturası davalılardan ... A.Ş. tarafından düzenlenmişse de, fatura üzerinde açıkça...A.Ş. adına acente olarak düzenlendiği kayıtlı bulunduğundan davalılardan ...A.Ş. firmasının yalnızca acente olarak taşımaya dahil olduğu kabul edilmiş ve TTK 105 maddesi gereğince bu davalının pasif husumet ehliyetini haiz olmadığı değerlendirildiğinden, bu davalı bakımından davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Dosyada bulunan ve davacı sigorta şirketi tarafından ...firmasına yaptırıldığı anlaşılan 22/07/2019 tarihli ekspertiz raporuna göre, davaya konu edilen hasarlı Motorların ... deniz ve kara nakliyesinin ... numaralı konteyner içinde yapıldığı; geminin Türkiye'ye varışı sonrasında 21/02/2019 tarihinde ... Gümrük Müdürlüğü tarafından girişi yapıldıktan sonra konteynerin...'ya sevk edildiği; konteynerin 25/02/2019 tarihinde...'da ...'a teşlim edildiği; ... yetkililerince konteyner açıldığında 6 motorun hasarlı olduğunun tespit edildiği ve 25/02/2019 tarihli TUTANAK düzenlendiği; tutanağa ... kara nakliyesini yapan sürücünün de imzasının alındığı, ... tarafından yaklaşık 1 ay sonra hasarın sigorta şirketine ihbar edildiği; davacı sigorta şirketinin görevlendirdiği eksper tarafından fotoğraflar ile belgeler incelenerek ve de ... yetkilileri ile konuşularak ekspertiz raporunun hazırlandığı; motorların etrafi açık profillerden oluşan paletler içinde konteynere yerleştirilmiş olduğu; her palette 2 sıra ve her sirada da 3 konteyner olmak üzere her palette 6 motor bulunduğu; motorların palet içine kilitler ile sabitlendiği; dosya kapsamından paletlerin kap olarak adlandırıldığı; toplam 16 palet ile 96 motorun nakledildiğinin anlaşıldığı; sadece 1 paletteki 6 motorun yerinden çıkarak hasarlanmış olduğu; konteyner içinde ve dışında, darbe ve hasar izi olmadığı; muhtemel olarak konteynerin gemiye yüklenmesi veya tahliyesi anında aldığı bir darbe ya da denizyolu veya karayolu nakliyesi sırasında meydana gelen sarsıntılardan motorların yuvalarından çıkarak devrilmesi sonucu hasarın meydana geldiği açıklanmıştır. Ancak konteynerin darbe aldığına yahut konteynerde bir hasarı bulunduğuna dair dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı gibi, davalılar tarafından ... firmasına yaptırıldığı anlaşılan survey raporunda açıkça... numaralı konteynerde hasar bulunmadığı belirtilmiştir. Bu belgeler ve dosyaya sunulan fotoğraflar incelenerek doyada düzenlenen bilirkişi raporunda ise hasarın nedeni detaylı olarak açıklanarak, neticede hasarın konteyner içindeki 16 paletten sadece bir tanesine 6 motor yerleştirildikten sonra kilitlenmeden konteyner içine yerleştirilmesi nedeniyle söz konusu paletteki 6 motorun ayıplı istifleme nedeni ile oluştuğu görüşü bildirilmiştir. Ekspertiz raporundaki tespitler ile ekinde bulunan fotoğraflar ve ... numaralı konteynerin hasarlı olduğuna dair dosyaya herhangi bir belge de sunulmamış olduğu ve dosyaya sunulan ekspertiz raporunda açıklandığı hali ile hasar hatalı istiflemeden değil de konteynerin gemiye yüklenmesi veya tahliyesi anında aldığı bir darbe ya da denizyolu veya karayolu nakliyesi sırasında meydana gelen sarsıntılardan motorların yuvalarından çıkarak devrilmesi sonucu oluştuğu düşünüldüğünde, aynı şekilde istiflendiği belirtilen diğer emtiaların hasar almamasının hayatın olağan akışına da uygun olmadığı mahkemece değerlendirildiğinde bilirkişi raporundaki hasar nedeni mahkemece de benimsenmiştir. TTK 1185 maddesi gereği zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamada dosyaya hasara ilişkin dava dışı sigortalı tesislerinde düzenlenen 25/02/2019 tarihli Tutanak ile dava konusu hasarın davalıya e posta yolu ile 27/02/2019 tarihinde bildirildiğine dair e posta yazışmaları sunulmuştur. Dosyaya ibraz edilen ekspertiz raporuna göre emtiaları alıcısına teslim tarihi 25/02/2019 olup davalılarca aksi yönde bir iddia da ileri sürülmemiştir. Anılan 25/02/2019 tarihli hasar tutanağında kara nakliyesini gerçekleştiren araç sürücüsü ...'in imzası da bulunmakla, mahkemece davalının kara taşımasına üstlenip üstlenmediğine dair taşıma şartnamesi dosyaya celp edilmiş olup, buna göre davalının hem kara hem de deniz taşımasından sorumlu olduğu mahkemece kabul edildiğinden, kara taşıyıcısının imzasını içerir bu hasar tutanağı ile birlikte hasarın TTK hükümleri uyarınca yasal süre içerisinde davalıya ihbar edildiği kabul edilmiştir. Bununla birlikte bir an için davalının kara taşımasını üstlenmediği kabul edilse dahi dosyaya ibraz edilen 27/02/2019 tarihli e posta yazışması ile hasarın yine TTK hükümleri uyarınca usule uygun ve süresi içerisinde davalıya ihbar edildiği de sabittir. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmesi halinde, eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönündeki iki karinenin aksini ispat ederek sorumluluğu bulunmadığını ispat yükü davalı üzerindedir. Hasarın taşımanın hangi safhasında meydana geldiği dosya kapsamından anlaşılamamakla birlikte hasarın hatalı istiften kaynaklandığı mahkemece kabul edilmiş olup, taşımaya konu konişmentoda bulunan "..." kaydı gereği dava konusu emtianın dava dışı yükletenin sorumluluğunda, konteyner içerisine yüklendiği, istiflendiği, sayıldığı ve mühürlendiği, davalı taşıyanın konteyner içerisindeki yükün akıbetinin ne olduğu hususunda sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, varma yerinde yapılan kontrollerde konteynerin mühürlerinin sağlam olmadığına dair dosyada iddia ve delil de bulunmadığı dikkate alınarak, emtiaların gemiye hasarsız olarak teslim edildiği ortaya konulamadığından hasarın, davalının sorumluluk alanı içerisinde ve deniz taşıması esnasında meydana geldiğine dair mahkemede kanaat uyanmamıştır. Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme kısmen esas alınarak davalılardan ... A.Ş. hakkındaki davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: 1-Davalılardan ... A.Ş. hakkındaki davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE, 2-Davalılardan ... A.Ş. hakkındaki davanın ESASTAN REDDİNE, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 271,33 TL den karar harcı olan 179,90 TL nin mahsubu ile fazla alınan 91,43 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 4-Davalılardan ... A.Ş. vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine, 5-Davalılardan ... A.Ş. vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine, 6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/04/2023 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır