İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/11 E. 2022/226 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2021/11 Esas KARAR NO :2022/226 DAVA :Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :18/01/2021 KARAR TARİHİ :19/04/2022 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacı şirketin yurt içi ve yurt dışı taşımalara aracılık eden, forwarder hizmeti sağlayan firma olduğunu, Dava konusu uyuşmazlıkta müvekkili şirketin davalının ... 'dan ...'a ihraç edeceği ticari mallarının nakliye ve gümrük işlemlerini organize etmek için görevlendirildiğini, davalıya ait ticari emtialar 02.02.2019 tarihinde ... Aliağa'dan Fort Sudan'a ... gemisi ile taşındığını, mallar ...'a 05,03.2019 tarihinde varmış olsa da, alıcı malları çekmediğini, alıcı tarafından malların çekilmemesi ile konteyner demuraja girdiğini, demuraj bedeli armatör tarafından masrafların durdurulduğu 28.09.2019 tarihine dek devam ettiğini, bu tarihler arasında konteyner 208 gün demuraja girdiğini, 208 günlük demuraj bedeli tarifeye göre 6.140,00 USD iken indirim alınarak 5.370,00 USD'ye düşürüldüğünü, Armatör ... ... firmasına ait konteynerin free time hariç 208 gün demuraja girmesi neticesinde dava dışı armatör oluşan bedeli (indirimden sonra 5.370,00 USD) müvekkili şirkete fatura ettiğini, fatura bedelinin müvekkili şirket tarafından armatöre cari hesap kapsamında ödendiğini, Armatör ... ... demuraj tarifesine göre Sudan limanlarında 20 GP konteyner için ilk 21 gün serbest zaman sonrasında gelen ilk 10 gün günlük demuraj bedeli 20,00 USD, 32. Gün ve sonrası zaman diliminde günlük demuraj bedeli 30,00 USD olarak belirlendiğini, dava konusu olayda 208 gün demuraja giren konteynerin demuraj tarifesi uyarınca oluşan bedeli USD-6,140,00 olduğunu, armatörden alınan indirim neticesinde toplamda bu yükün demurajı için ödenen bedel USD-5370,00 düşürüldüğünü, Armatöre müvekkili tarafından ödenen bu bedelin işbu dava ile davalıya rücu edildiğini, Davalı taraf müvekkili tarafından kesilen 29.01.2020 tarih ve ... nolu faturayı ... Noterliğinin 06.02.2020 tarih ve ... Yevmiye numaralı İhtarnamesi ile iade ettiğini, müvekkili, davalıya yeniden fatura kestiğini ve işbu faturayı ... Noterliğinin 18.02.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya tebliğ ettiğini, 18.02.2020 tarihli ihtardan da sonuç alamayan müvekkili 05.06.2020 tarihinde davalıya borcun ödenmesi ile ilgili ... Noterliği'nin 05.06.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini, davalı taraf müvekkili tarafça kesilen faturaya ... Noterliği'nin 02.09.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap vererek faturaya itiraz ettiğini, Davacı müvekkili, alacağını ... İcra Müdürlüğü nün 2020/... esas sayılı dosyası ile işleme koyduğunu, davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu belirterek davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyasına karşı yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ve icranın aynen devamına, davalı borçlunun, davaya konu alacağımızın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, tüm mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin de davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yükleme 2 Şubat 2019 da Aliağa Limanı'ndan yapıldığını, navlun peşin ödendiğini, konişmentolar karşı yana gönderildiğini, bu süreçte Sudan'da iç savaş çıktığını , gönderilen ... isimli firma yetkililerin ülkeden kaçtığı öğrenildiğini, gönderilen malın satış bedeli dahi ödenmediğini, TTK md 1168/4 "Bildirimin muhatabı bulunamazsa veya bildirimi almaktan kaçınırsa, bu durum derhâl taşıtana bildirilir. Bu takdirde hazırlık bildirimi, bildirim girişiminde bulunulduğu tarihte yapılmış sayılır." Hükmü bulunduğunu, E-postalardan anlaşıldığı üzere geminin varış tarihi 26 şubat olup, bu tarihten sonra müvekkiline hiç bir bildirim yapılmaksızın freetime süresi dolduğunu, demuraj işletilmeye başlandığını, müvekkiline ilk bildirim yaklaşık 2 ay beklendikten sonra, 22.04.2020 tarihinde mail yoluyla yapıldığını, davalının olaylara vakıf olması da bu bildirimle olduğunu, taşıtanın, sürestarya ücretinden sorumlu tutulması, taşıyanın kanundan kaynaklanan edimlerini yerine getirmesi koşuluna bağlı olduğunu, davacı/taşıyan tarafından 1168/4 md gereğince gerekli bildirimler yapılmadığını, davacı şirket kanuni bildirimleri yapmayarak , kanuni yükümlülüklerini ihlal ettiğini, bilahare malın millileştirilerek imha edildiğini, davacının bildirim yükümlülüğüne aykırı harekete etmesi nedeniyle müvekkilinin süresinde gerekli tedbirleri alamadığını, davacının mail ile bildirim yaptığını iddia ettiği, ... ...'nın Müvekkilinin kardeşi olup, ne müvekkilini ne de Barça Makineyi temsil yetkisi bulunmadığını, davacı tarafından, Asıl alacak için İcra takibinde 7,97.- TL, mahkemede 7,47.-TL kur üzerinden alacağın tahsili talep edildiğini, her iki talep de yasaya ve usule aykırı olduğunu, yabancı para olarak talep edilen sürestarya alacağı alacağın muaccel olduğu güne ait kur üzerinden hesaplanması gerektiğini, alacağı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir alacağın varlığı kabul edilse bile mahkemece alacağın muacceliyet tarihinin belirlenerek bu tarihte ki döviz kurunun tespiti gerektiğini, anılan sebeplerle gerek icra dosyasında ve gerekse de mahkemede talep edilen dolar kurunun fahiş olduğunu, davacı tarafından, alacak yaratmak gayesi ile DEFATEN "demuraj bedeli" açıklaması ile 5.370.- USD bedelli aynı fatura kesildiğini, faturaya noter aracılığı ile süresinde itiraz edildiğini, fatura iade edildiğini, takibe konu alacak likit olmayıp, yargılamaya muhtaç olduğunu, İcra inkar tazminatının şartları oluşmadığını, bu nedenle davacının, müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine talebinin reddi gerektiğini belirterek davacının davasının esasa girmeksizin yetki itirazı nedeniyle reddini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce aldırılan bilirkişi talimat raporunda özetle;Davalı ... şirketine ait 2019-2020 yılı ticari defterleri incelemeye tabi tutulmuş, yapılan inceleme sonucunda davalı firmanın, 6102 sayılı Y. TTK nun 64/3. Mad. Göre, ticari defterlerin noter onaylarının mevzuatına uygun olarak alınmış olduğu, yerinde inceleme tarihinde ticari defterlerin 6100 sayılı HMK nun 222. Maddesine göre delil niteliğini haiz olduğu, taraflar arasında taşıma işinden kaynaklı ticari ilişkinin ikrarı bulunduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı davaya konu uyuşmazlığın davacının taşıtan davalı işletmeye TTK md. 1168/4 kapsamında bildiriminin yapılıp yapılmadığı, edimlerini yerine getirip getirmediği hususlarında toplandığı, taraflar arasındaki e.posta yazışmalarında, Yük limana 05.03.2019 tarihinde vardığı gözönünde bulundurularak, davacı tarafından 03.04.2019 tarihli (Yaklaşık 1 ay sonra) e.posta ile bilgilendirilen kişinin ( ... @ gmail.com) e.postaya bildirim yapıldığı, davalı vekili savunmasında "bildirim yapılan ... ... davalı müvekkilin kardeşi olduğu, şirketi temsil yetkisi bulunmadığı" şeklinde davalı vekili savunması bulunduğu, taraflara ait E.posta yazışmalarının tetkikinden, taşıtanın taşıyıcı ile yazışmaların ilk taşıma sözleşmesinin başlangıç sürecinden itibaren ... ... ile yapıldığı, görülmüş, bu hususta takdir Sayın Mahkemede olacağı kanaati oluştuğu, davalı şirket ticari kayıtlarında; cari hesap bakiyesinin 31.08.2020 tarihi itibariyle sıfırlandığı, bu vesile ile Sayın Mahkemenizce, işbu faturanın/dolayısıyla da davacı şirket kayıtlarının da incelenmek suretiyle, davacının davalıdan olan demuraj alacağının kabul edilmesi halinde; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 5.370,00 USD (asıl alacak) , (takip talebi tarihinin 20.10.2020 olduğu tespitine göre bir gün önceki 19.10.2020 tarihindeki efektif satış kuru: 7.9039 x 5.370,00 = 42.443,94- TL) olarak, alacaklı olduğunun kabul edilebileceği belirtilmiştir. Mahkememizce aldırılan 03/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının dava dışı taşıyana ödediği demuraj tutarının 5.370 USD tutarında ticari defter kayıt ve belgelerde teyit edildiği, somut olayda 5.510 USD demuraj hesabı yapılabileceği, davacı ödemesinin bu miktarın altında kaldığı ve tamamını yansıtmakta haklı olduğu, davacının taşıma işleri organizatörü sıfatı ile katlandığı ödeme bakımından davalı taşıtana yansıtması hususu gözetildiğinde tarafların husumet ehliyetinin bulunduğunun değerlendirildiği, demuraj oluşmasında davalının kusurunun bulunmadığı ancak kusuru bulunmasa da gönderilen kaynaklı ya da mücbir sebep hallerinde dahi taşıtanın oluşan demurajdan sorumlu tutulabileceğinin değerlendirildiği, ihtilaf konusu bakımından mahkemenin yetkisi ve zamanaşımı gibi hususların yüce mahkemenin hususi yetkisi alanında kaldığı belirtilmiştir. Dava; konteyner bekleme ücreti (demuraj) için düzenlenen fatura alacağının tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır. ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, davacı tarafından 12/02/2020 tarihli 5.370,00 USD bedelli, demuraj açıklamalı fatura nedeniyle alacağın tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre süresi içerisinde açıldığı görülmüştür. Davaya konu ... sayılı konşimentonun incelenmesinden göndereni davalı, alıcısı ... olan ... sayılı konteyner muhtevası konik kırıcı emtiasının ... ... isimli gemi ile ... Limanından ... Limanına taşındığı anlaşılmaktadır. Konişmentoya göre ... ... Ltd. fiili taşıyan, davacı taşıtan konumunda olup dosyaya sunulan mail yazışmaları incelendiğinde davacının söz konusu taşımada taşıma işleri organizatörü olarak hareket ettiği ve akdi taşıyan sıfatına haiz olduğu görülmektedir. Davacının söz konusu taşıma işini fiilen yerine getiren dava dışı ... ... Ltd tarafından kendisine fatura edilen 5.370.00 USD konteyner gecikme bedelini rücuen talep ettiği anlaşılmaktadır. Davalı vekili cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmaktadır. Kural olarak demuraj ücreti alacağı, konteynerın boş olarak teslimi tarihinde muaccel hale gelip zamanaşımı da bu tarihte başlatmakta ise de rücu ilişkisinden kaynaklanan eldeki davada alacak, davacının fiili taşıyana ödeme yaptığı tarih itibariyle muaccel hale gelmiştir. Davacı tarafça fiili taşıyana yapılan ödemeye ilişkin dekont dosyaya sunulmuş olup, ödemenin 21/02/2020 tarihinde yapıldığı, buna göre icra takibinin başlatıldığı 16/10/2020 tarihine kadar bir yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir. Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Konteyner gecikme ücreti navlunun teferruatı niteliğindedir. Konteynerin kararlaştırılan süreden sonra iade edilmemesi sebebiyle gecikme bedeli istenebilmesi için, borçlu iddia edilen kişi ile taşıyan arasında bu hususta bir sözleşme bulunması gereklidir. Davaya konu konişmentoda demuraja ilişkin düzenleme bulunduğu, dosyaya sunulan yazışmalar incelendiğinde davalı tarafa 26/02/2019 tarihli mail ile varış ihbarının yapıldığı, gönderilenin yükü teslim almadığı, demuraj ücreti cezai şart niteliğinde olduğundan demuraj oluşmasında davalının kusurlu olmasının gerekmediği, buna göre davalı taşıtanın demuraj bedelinden sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı taraf 12/02/2020 tarih 5.370,00 USD bedelli demuraj açıklamalı fatura nedeniyle alacağının bulunduğu iddiasında olup konteyner takip çizelgesine göre geminin 26/02/2019 tarihinde varış yaptığı, dava konusu konteynerin 05/03/2019 tarihinde gemiden tahliye edildiği, demurajın bu tarihte başladığı, fiili taşıyan tarafından 29/09/2019 tarihine kadar demuraj işletildiği, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda 5.510,00 USD demuraj bedeli oluştuğunun belirtildiği görülmüştür. Dava dışı fiili taşıyanın davacı adına 5.370,00 USD bedelli fatura düzenlediği, davacı tarafın cari hesap ilişkisi içinde yapılan ödemeye ilişkin belgeyi sunduğu görülmekle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜNE, ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın İPTALİ ile takibin aynen devamına, 2-Kabulüne karar verilen asıl alacağın TL karşılığı üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Karar harcı olan 2.153,26 TL'den peşin alınan 466,42 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.686,84 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (534,22 TL ilk harç 213,00 TL posta ücreti ve 3.550,00 TL bilirkişi-talimat ücreti olmak üzere toplam) 4.297,22 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekili için takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2022 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır