İlk Derece Mahkemesi · İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi

İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/556 E. 2025/290 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2023/556
Karar No
2025/290
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/556 Esas KARAR NO :2025/290 DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:25/08/2023 KARAR TARİHİ:10/04/2025 Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili şirket Türkiye'nin en köklü markalarından biri olmanın yanı sıra aynı zamanda 700'ü aşkın bayilik ağı ile yine Türkiye'nin en önde gelen akaryakıt dağıtım firmalarından birisi olduğunu, ... A.Ş ile Davalı Şirket arasında "Otogaz LPG Bayilik Sözleşmesi", "Bayilik Sözleşmesi", "Akaryakıt ve LPG/ Otogaz Bayilik Protokol" akdedilerek, "..." adresinde mukim akaryakıt ve otogaz LPG satış istasyonunda akaryakıt - LPG/otogaz bayiliği ve işletmeciliği verildiğini, Bu kapsamda, taraflar arasında kurulan ticari ilişki süresince müvekkili şirket tarafından davalı şirkete uygun ticari koşulların sağlandığını, davalı şirket lehine yatırımlar yapıldığını ve sözleşme süresince kullanılmak üzere davalıya ariyet menkuller verildiğini, taraflar arasında akdedilen Sözleşmeler Davalı bayinin 10.02.2023 tarihinde “başka dağıtıcıya transfer olması” sebebiyle fesih edildiğini, Taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin sona ermesi akabinde davalı şirketin sona erme tarihi itibari ile de tüm borçları muaccel hale geldiğini, bu kapsamda, davalı şirketin müvekkil şirketin uğrayacağı her türlü zarar ve ziyanı tazmin yükümü doğmakla birlikte, Protokol süresince asgari alım taahhütlerine aykırılıktan kaynaklı olarak 67.726,29 USD tutarında, erken fesihden kaynaklı 210.000,00 USD tutarındaki cezai şart ve 1.033.743,68 TL tutarındaki kar mahrumiyeti bedeli muaccel hale geldiğini, Davalının müvekkili şirket bayisi olarak faaliyet göstermekteyken 10.11.2020 tarihinde 5 yıllık olmak üzere imzalanan bayilik sözleşmesi ve eklerini 10.02.2023 -dağıtıcı tadil tarihi- tarihinde davacı tarafın başka bir dağıtıcı firmaya transfer olması sebebiyle haksız şekilde fesih edildiğini, bunun üzerine, sözleşmenin süresinden evvel haksız şekilde fesheden davalı şirkete, müvekkili şirket tarafından .... Noterliği' nin 22.03.2023 tarihli ve ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile .... Noterliği' nin ... Yevmiye Numaralı ve 05.07.2023 tarihli ihtarnamesi keşide edilmiş olup, ariyet olarak verilen tüm malzeme ve ekipmanların iadesi ile erken fesih sebebinden kaynaklanan cezai şart borcunun ve kar mahrumiyeti borcunun ödenmesi gerektiği ihtar edildiğini, davalı şirketin temerrüde düşürüldüğünü, Söz konusu ariyetlerin mülkiyeti müvekkili şirkete ait olup 7 gün içerisinde tüm işlevleriyle kullanılabilir şekilde müvekkili şirkete teslim edilmesi gerekli iken, hiçbir şekilde teslim etmediği gibi borçlarını da ödemediğini, 13.02.2023 ve 28.02.2023 tarihlerinde müvekkili şirketçe görevlendirilen teknik ekip tarafından, ariyet olarak verilen tüm menkullerin bahse konu İstasyon'a söküm ve demontaj için gidilmiş olup davalı bayi tarafından ariyetlerin sökümüne izin vermemesi sebebiyle tutanak tutulmak suretiyle istasyondan ayrılmak durumunda kalındığını, sonuç olarak davalı bayi tarafından sözleşmesel iade yükümlülüğü yerine getirilmekten kaçınıldığını, Söz konusu ariyetlerin mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olup 7 gün içerisinde tüm işlevleriyle kullanılabilir şekilde müvekkili şirkete teslim edilmesi gerekli iken, hiçbir şekilde teslim etmediği gibi borçlarını da ödemediğini, 13.02.2023 ve 28.02.2023 tarihlerinde müvekkili şirketçe görevlendirilen teknik ekip tarafından, ariyet olarak verilen tüm menkullerin bahse konu İstasyon'a söküm ve demontaj için gidilmiş olup davalı bayi tarafından ariyetlerin sökümüne izin vermemesi sebebiyle tutanak tutulmak suretiyle istasyondan ayrılmak durumunda kalındığını, sonuç olarak davalı bayi tarafından sözleşmesel iade yükümlülüğü yerine getirilmekten kaçınıldığını, Davalının, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki devam ederken mezkur sözleşmeleri haksız ve erken feshettiğini ve 10.02.2023 tarihinde başka bir dağıtıcı firmaya transfer olduğunu, müvekkili şirketin eksik ürün alımına ilişkin herhangi bir bildirim yükümlülüğünün bulunmamasına rağmen davalı bayiye eksik alımlarına ilişkin Sözleşme süresi boyunca bayi tarafından verilen taahhüdün tamamlanması hususunun ,.... Noterliği' nin, 15.11.2021 tarihli ve ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi, .... Noterliği' nin, 11.11.2022 tarihli ve ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile ihtar edildiğini, Davalı bayinin, asgari alım taahhüdünden kaynaklı tüm borçlarının muaccel olduğunu, davalı bayinin müvekkili şirket tarafından asgari alım taahhüdüne uyulmaması neticesinde; -Motorinde 1.747,54 m3 alım yapmayarak taahhüdün gerisinde kalmış, eksik ürün neticesinde 34.950,80 USD tutarında cezai şart borcu, -Katkılı Motorinde 677,71 m3 alım yapmayarak taahhüdün gerisinde kalmış, eksik ürün neticesinde 13.554,22 USD tutarında cezai şart borcu, -Benzin ürünlerinde, 119,99 m3 alım yapmayarak taahhüdün gerisinde kalmış, eksik ürün neticesinde 2.399,76 USD tutarında cezai şart borcu, -LPG’ de 420,54 m3 alım yapmayarak taahhüdün gerisinde kalmış, eksik ürün neticesinde 16.821,52 USD tutarında cezai şart borcu doğduğunu, bu nedenle davalı bayinin asgari alım taahhüdüne uymaması neticesinde toplam 67.726,29 USD cezai şart borcu doğduğunu ve borcun muaccel hale geldiğini beyanla; Davanın kabulü ile taraflar arasında akdedilen sözleşme ve protokoller gereğince ödenmesi gereken şimdilik 1.000-USD tutarındaki cezai şart borcunun sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının bu yabancı para cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Müvekkili şirketin maruz kaldığı kar mahrumiyeti alacağının şimdilik 1.000,00 TL'sinin sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanunun 2'nci maddesi gereğince TCMB'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişken oranlı faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 28/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile: Davaya ilişkin ıslah taleplerinin kabulü ile fazlaya ilişkin haklarımız ile ek dava açma, talepte bulunma, alacak ve sair her türlü hakkımız saklı tutulmak suretiyle toplamda 1.000 USD olarak talep ettikleri asgari alım taahhüdünden ve erken fesihten kaynaklanan cezai şart alacaklarının, bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda toplamda 79.000- USD artırmak suretiyle cezai şart alacaklarının toplamda 80.000- USD olarak kabulüne, Dava dilekçesinde 1.000-TL olarak talep ettikleri kar mahrumiyeti alacaklarını 121.644,00 TL arttırmak suretiyle toplamda 122.644,00 TL olarak kabulüne, Cezai şart borçları bakımından davalının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının bu yabancı para cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte, cari hesap alacaklarının ve kar mahrumiyeti alacaklarımızın Davalı'nın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanunun 2'nci maddesi gereğince TCMB'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP/Davalı tarafa dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.Davayı ve borcu inkar ettiği yasal sonucu kabul edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava bayilik sözleşmesinin davalı bayinin 10/02/2023 tarihinde başka dağıtıcıya transfer olması sebebiyle fesih edildiğinden cari hesap ve cezai şart bedelinin davalı bayiden tahsili istemine ilişkindir. Davacı tarafça bildirilen deliller dosyamız içine alınmıştır. Mahkememizce bilirkişiler Dr. ... 'in den oluşan heyetin hazırladığı 11.06.2024 tarihli bilirkişi raporu ve 09.10.2024 tarihli bilirkişi ek raporu alınmıştır. Tüm dosya kapsamına göre; ... A.Ş ile Davalı Şirket arasında 10/11/2020 tarihli "Otogaz LPG Bayilik Sözleşmesi", "Bayilik Sözleşmesi", 21.09.2020 tarihli "Akaryakıt ve LPG/ Otogaz Bayilik Protokol" akdedildiği, "..." adresinde mukim akaryakıt ve otogaz LPG satış istasyonunda akaryakıt - LPG/otogaz bayiliği ve işletmeciliği verildiği, taraflar arasında tartışmasızdır Taraflar arasında akdedilen 21.09.2020 tarihli Akaryakıt ve LPG/Otogaz Bayilik Protokolü'nün 8. Maddesi; "Protokol ve/ veya Sözleşme ile eklerinin ... tarafından haklı veya Bayi tarafından haksız suretle feshi halinde Bayi; akaryakıt Bayilik Sözleşmesi'nden kaynaklı olarak Bayi, ...'ye 150.000 USD (YüzellibinUSD) cezai şart bedeli olarak ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.LPG- Otogaz Bayilik Sözleşmesi bakımından Bayi, ...'ye 60.000 USD (Altmışbin USD) cezai şart bedeli ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. ...'ye olan her türlü borçları muaccel hale gelir." 8.2 Maddesi:: "...'nin uğrayacağı kar mahrumiyeti dahil müspet ve menfi sair zarar ve ziyanı tazmin eder." 8.4 Maddesi: "Sözleşmenin fesih tarihinden sona ermesi gereken tarihe kadar yerine getirmediği eksik alımına ilişkin asgari ürün alım taahhüdünden kaynaklı cezai şart borcunu öder." 4.4.1. Maddesi: "Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi'nden kaynaklı olarak Bayi, ...'ye 150.000 USD (YüzellibinUSD) cezai şart bedeli olarak ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." 4.4.2. Maddesi: "LPG- Otogaz Bayilik Sözleşmesi bakımından Bayi, ...'ye 60.000 USD(Altmışbin USD) cezai şart bedeli ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." 4.3. Maddesi; "Bayi, ...'nin satışlarını "Perakende Standart Satış", "Perakende Özel Satış" olmak üzere ikiye ayırdığını kabul ve beyan eder. Bayi, işbu maddede belirtilen Perakende Standart Satış fiyatındaki satış taahhütlerini eksiksiz olarak yerine getirdikten sonra Perakende Özel Satış fiyatından akaryakıt alımı yapacağını kabul, beyan ve taahhüt eder. Perakende standart fiyatından olmak ve perakende satış yapmak üzere her yıl için asgari 1.100 m3 Motorin, 300 m3 Katkılı Motorin ve 100 m3 Benzin ürünlerini ...'den almayı aksi takdirde beher m3 eksik ürün alımı için 20 USD tutarında cezai şart bedelini ödemeyi taahhüt eder. Her yıl için asgari 300 ton LPG'yi ...'dan almayı aksi takdirde beher ton LPG için 40 USD cezai şart bedelini ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt eder. ...' nin taahhütlerini yerine getirmeyen Bayi'ye karşı, dilediği zaman eksik ürün çekişlerinden kaynaklanacak olan cezai şartı talep etme hakkı olduğu gibi, eksik kalan ürün satışlarından kaynaklanan cezai şartların tamamını da talep etme hakkı saklıdır....' nin yıl bazında, Bayi'ye ihtarname göndermemesi, fatura ve irsaliyelerine ihtirazı kayıt koymaması ya da hiçbir çekince ileri sürmemesi, ...' nin işbu maddede kararlaştırılan cezai şart alacaklarından vazgeçtiği şeklinde yorumlanamaz. Bayi tarafından bu durumun, cezai şartın kendisinden istenmeyeceğine ilişkin haklı güven oluşturduğu ileri sürülemez. Bayi, ...'nin, yıllık taahhütler bakımından dilerse taahhüdün gerçekleşmediği yıl sonunda, dilerse sözleşmenin fesih veya sona erme tarihinde, işbu madde ile kararlaştırılan doğmuş tüm cezai şartları talep edebileceğini, Bayi; ...'nin keşide ettiği ihtarnamede belirtilen cezai şart tutarını, ihtarnamenin tebliğini müteakip 5 iş günü içinde ödeyeceğini..., kabul beyan ve taahhüt etmiştir. " Taraflar arasında akdedilen 10.11.2020 Tarihli Bayilik Sözleşmesi' nin 5. Maddesi :" Sözleşmenin süresi 5 yıl dır"7. Maddesi :" Bayinin işbu sözleşmeye göre doğacak herhangi bir borcunu vadesinde ödememesi halinde, hiçbir ihbar ve ihtara gerek kalmaksızın henüz vadesi gelmemiş olan sair borçları da muaccel hale gelir ve Bayi temerrüde düşmüş sayılır." 22. Maddesinde "İşbu Sözleşme kapsamındaki ticari ilişkiler sebebiyle, Bayinin ... karşısında alacak ve borçların miktarı ile herhangi bir Ürün' ün özü, miktarı, maliyetli ve teslimat tarihi ...'nin defterlerine ve kayıtlarına göre belirlenecektir. Buna uygun olarak, Taraflar, ... defter ve kayıtlarının Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında kesin delil teşkil edeceğini ve işbu keyfiyetin delil sözleşmesi oluşturacağını kabul ederler. Bayi, bayilik faaliyetlerinden kaynaklanan veya bununla ilgili tüm ticari muameleleri tam ve doğru olarak yasal defterlerine kaydetmekle yükümlü olacak ve kanunda düzenlenen süre boyunca gerekli tüm dokümanları muhafaza edecektir. Bayi, mevzuat uyarınca tutması gereken kayıtları usulüne uygun olarak tutmaması ve/veya zamanında ilgili makamlara ibraz etmemesi sebebiyle ...' nin uğrayacağı zararlar ve ödemek zorunda kalabileceği vergi, harç, faiz vb. cezalardan sorumludur. Bayi' nin ve ...'nin kayıt ve sözleşmeleri arasında bir tutarsızlık olması ve ihtilafların halinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu' nun 193/1. maddesi kapsamında, ...'nin kayıt ve sözleşmeleri geçerli olacaktır." 26.3. Maddesi: İşbu Sözleşme'nin ... tarafından, Bayinin Sözleşmeyi ihlal etmesi sebebiyle ya da Bayi tarafından haklı bir nedene dayanmaksızın feshedilmesi halinde Bayi, işbu Sözleşme feshedilmeseydi Sözleşme süresinin dolmasına kadar elde edebileceği kardan mahrumiyet de dahil olmak üzere, ...'nin tüm menfi ve müspet zararını derhal ödeyecektir." 26.5. Maddesi; "İşbu Sözleşme'nin, Bayi'nin sözleşmesel yükümlülüklerine kısmen ya da tamamen aykırı davranması nedeniyle ... tarafından haklı bir nedenle feshedilmesi halinde yahut Bayi tarafından işbu Sözleşme'nin her ne sebeple olursa olsun feshedilmesi halinde Bayi, işbu sözleşmenin eki niteliğinde imzalanacak protokolde yer alan cezai şart bedelini, herhangi bir ihtar keşidesi yahut mahkeme kararına gerek olmaksızın, ilk talebinde nakden ve defaten ...'ye ödeyeceğini kabul ve taahhüt etmiştir." 27. Maddesi : "Bayi, işbu sözleşmeyi kısmen veya tamamen ihlal ettiği takdirde veya işbu Sözleşme'nin ... tarafından Bayinin Sözleşmeyi ihlal etmesi sebebiyle ya da Bayi tarafından haklı bir nedene dayanmaksızın feshedilmesi ve/veya sözleşmenin süresi sonunda sona ermesine rağmen Bayinin Protokol uyarınca kararlaştırılmış olan asgari ürün alım taahhüdünü yerine getirmemesi halinde Bayi, ...' nin tüm menfi ve müspet zarar ve ziyanını, ayrıca kar mahrumiyetini ...'ye derhal ödemeyi kabul ve taahhüt eder." 22. Maddesi :"İşbu Sözleşmenin ... tarafından haklı nedenle veya Bayi tarafından haksız olarak feshi halinde Bayinin işbu sözleşme ile ilintili olarak yapılmış ve yapılacak sair sözleşmelerden ve taahhütlerinden doğmuş ve doğacak her türlü borçları muaccel hale gelir ve Bayi tarafından derhal eda edilir. Fesih hallerinde Bayi, fesih tarihine kadarki faaliyeti sebebiyle Asgari Ürün Alım Taahhüdüne dayalı olarak muaccel hale gelmiş ancak ödenmemiş bulunan cezai şart borcu varsa bunu da derhal ...'a öder." Hükümleri mevcuttur.Kâr mahrumiyeti ve cezai şartın talep edilebilmesi için davalı bayiinin borca aykırı davranması ve bu borca aykırı davranış nedeniyle davacı dağıtıcının sözleşmeyi feshetmesi ya da davalının haklı sebep olmadan sözleşmeleri feshetmiş olması gerekmektedir. 6098 Sayılı TBK 179. maddesi uyarınca sözleşmenin hiç ve gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir cezai kararlaştırılmışsa aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun yada cezanın ifasını isteyebilir. Ceza borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı hakkından açıkca feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir. Bu hükme göre borçlunun borca aykırı davranması halinde alacaklı hem aynen ifayı hemde kararlaştırılan cezanın ödenmesini talep edebilmesi için alacaklının borcun ifasını ceza koşulu alacağını saklı tutarak kabul etmesi gerekmekte olup, ifanın ceza koşulu alacağını saklı tutmadan kabul edilmesi halinde alacaklı ceza koşulu talep etme hakkını kayıp edecektir. Alacaklı ifaya eklenen ceza koşulu alacağını kayıp etmemesi için bu hakkını saklı tuttuğunu en geç ifa anına kadar açıkça ortaya koymalıdır. Alacaklı taraf bu iradesini açıklamadığı takdirde ceza koşulu talep edebilme hakkını kayıp eder. Ceza koşulu alacağa bağlı ( fer'i ) nitelikte bir alacak olduğundan ifa ile birlikte TBK 131 maddesi gereğince son bulur. (Prof. Dr. Ahmet M. Kılıçoğlu Borçlar Hukuk Genel Hükümler Sayfa 808-809 ) Somut olayda; Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi'nin 5. maddesi uyarınca, sözleşmenin 5 yıl süreli olduğu, sözleşmenin 10/11/2020 tarihinde akdedildiği, sözleşmenin sona erme tarihinin 10/11/2025 olduğu davalının 08/02/2023 tarihinde, sözleşmeyi bitiş süresinden 820 gün önce “başka dağıtıcıya transfer olmak” suretiyle haksız olarak fesih ettiği, belirlenmiştir.Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 22. Maddesinde HMK 193/1 md uygun olarak delil sözleşmesi yapılmış, tarafların davacı ... nin defter ve kayıtları ile bağlı olacağı kabul edilmiştir.Davacının incelenen defter kayıtlarına göre; Davalı ... Taahhüt Miktar Gerçekleşmesi Gereken Satış (m3) - Ton Kalan Cezai Şart Tutar Perakende Standart Motorin 5.500,00 2.505,55 737,4 1.768,15 20,00 USD 35.363,00 USD Perakende Standart K.Motorin 1.500,00 683,33 683,33 20,00 USD 13.666,60 USD Perakende Standart Benzin 500,00 227,77 105,912 121,86 20,00 USD 2.437,16 USD LPG 1.500,000 683,330 257,46 425,87 425,87 40,00 USD 17.034,72 USD 68.501,48 USD Sözleşmenin 4.3 maddesi gereğince Eksik alım kaynaklı cezai şart bedeli olarak beyaz ürünler için (Benzin,Motorin,Katkılı motorin) yıllık bazda 20 USD/metreküp , Otogaz için yıllık azda 40 USD/ton cezai şart ödenmesi kararlaştırılmıştır. Yukarıdaki tabloda yer aldığı şekilde davalı bayii - Motorinde 1.747,54 m3 alım yapmayarak taahhüdün gerisinde kalmış, eksik ürün neticesinde 34.950,80 USD tutarında cezai şart borcu, -Katkılı Motorinde 677,71 m3 alım yapmayarak taahhüdün gerisinde kalmış, eksik ürün neticesinde 13.554,22 USD tutarında cezai şart borcu, -Benzin ürünlerinde, 119,99 m3 alım yapmayarak taahhüdün gerisinde kalmış, eksik ürün neticesinde 2.399,76 USD tutarında cezai şart borcu, -LPG’ de 420,54 m3 alım yapmayarak taahhüdün gerisinde kalmış, eksik ürün neticesinde 16.821,52 USD tutarında cezai şart borcu doğmuştur. Bu nedenle davalı bayinin sözleşmenin 4.3 md gereğince asgari alım taahhüdüne uymaması neticesinde toplam 67.726,29 USD cezai şart borcu doğmuştur. Sözleşmenin 8.maddesi gereğince ; bayi tarafından haksız olarak fesih edilmesi nedeniyle akaryakıt bayiliği yönünden 150.000 USD, Otogaz bayiliği yönünden 60.000 USD cezai şartın davalıdan tahsil edileceğinin sözleşme ve ekli protokol metinlerinde açıkça yer aldığı görülmüştür.Bu madde gereğince davacı 210.000 USD cezai şart isteyebilecektir. Davacı şirket .... Noterliği' nin 22.03.2023 tarihli ve ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ve .... Noterliği' nin ... Yevmiye Numaralı ve 05.07.2023 tarihli ihtarnamesi ile erken fesih sebebinden kaynaklanan cezai şart borcunun ve kar mahrumiyeti borcunun ödenmesini davalıya ihtar etmiş, ihtarın tebliğ tarihi itibariyle davalı tarafın 08/08/2023 itibariyle temerrüde düştüğü belirlenmiştir. Sözleşmenin 27. Maddesi gereğince davalı sözleşmeyi haksız olarak fesih ettiğinden davacı ... cezai şart alacağı yanında kar mahrumiyeti dahil müspet ve menfi zararlarını da östeyebilecektir. Sözleşmenin 8.2 md ve 26.3 md gereğince davalı bayii sözleşmeyi haksız olarak ve süresinden 820 gün önce fesih ettiğinden davacı ... nin uğradığı kar mahrumiyeti dahil müspet ve menfi zararlarını da ödemelidir. Mahkememizce alınan 11.06.2024 tarihli kök ve 09.10.2024 tarihli ek bilirkişi raporunda; istasyon mevkinin Ankara-Afyon arasında işlek bir mevkide yer alması, trafik yoğunluğu, istasyonun konumu, dikkate alındığında, davacının, aynı bölgede, aynı şartlarla, yeni bir bayilik ilişkisi kurabilmesi için gerekli olan makul sürenin 3 ay olduğu belirlenmiştir.( Yargıtay 19 HD nin 20/11/2019 tarih ve 2018/2046-2019/5241 sy kararına göre; davacının, aynı bölgede, aynı şartlarla, yeni bir bayilik ilişkisi kurabilmesi için gerekli olan makul sürenin ... en fazla 6 ay olabileceği ) Alınan bilirkişi raporunda davacı ... nin 3 ay için kar mahrumiyeti alacağının 61.321,85 TL hesap edilmiştir. Davacı vekili 28/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile: toplamda 1.000 USD olarak talep ettikleri asgari alım taahhüdünden ve erken fesihten kaynaklanan cezai şart alacaklarının, bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda toplamda 79.000- USD artırmak suretiyle toplamda 80.000- USD cezai şart alacağı olarak kabulünü istemiştir. Dava dilekçesinde 1.000-TL olarak talep ettikleri kar mahrumiyeti alacaklarını da 121.644,00 TL arttırmak suretiyle toplamda 122.644,00 TL kar mahrumiyeti alacağı olarak kabulünü istemiştir. Mahkememizce açıklanan gerekçelerle sözleşmenin 4.3 ve 8. Maddeleri gereğince davacı talebi ile bağlı olmak üzere toplam 80.000 USD cezai şart alacağının 08/08/2023 temerrüd tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının bu yabancı para cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine 61.321,85 TL kar mahrumiyeti alacağının 08/08/2023 temerrüd tarihinden itibaren TCMB'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kar mahrumiyeti alacağı isteminin reddine karar verilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; H Ü K Ü M / 1-80.000 USD cezai şart alacağının 08/08/2023 temerrüd tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının bu yabancı para cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine 61.321,85 TL kar mahrumiyeti alacağının 08/08/2023 temerrüd tarihinden itibaren TCMB'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kar mahrumiyeti alacağı isteminin reddine 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 199.278,26-TL Harçtan peşin alınan 50.881,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 148.396,96-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 377.381,07-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 377.381,07-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 51.151,15-TL ilk gider, 11.686,25-TL tebligat ve müzekkere gideri ile bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 62.837,40-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 62.596,81-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine, 7-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine, Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/04/2025 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır

Atıf: İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/556, K. 2025/290, T. 10.04.2025, www.arakarar.com/karar/istanbul-15-asliye-ticaret-mahkemesi-2023-556-e-2025-290-k-c87f3fb5d3e1