İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/343 E. 2025/56 K.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/343 Esas KARAR NO : 2025/56 DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/05/2023 KARAR TARİHİ : 27/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalının mal alım satım şeklinde çalıştığını, davalının mal alımına ilişkin son ödemesi gereken 28.892,78-TL bakiyesi ödemediğini, bu nedenle müvekkilinin alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. Sayılı dosyası ile icra takibine başlattığını ancak davalının haksız yere itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalının borcunun varlığının icra dosyasındaki evraklarından anlaşıldığını iddia ederek; müvekkilinin harçtan muaf tutulmasına, itirazın iptali ile takibin devamını, davalının takibe haksız ve kötüniyetli olarak itiraz etmesi nedeniyle %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini; borçlunun borcunun çok olması, mal kaçırma ihtimalinin olmasından dolayı menkul ve gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki alacaklarının ihtiyati haczini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmilini talep ve dava etmiştir. Davalı cevap dilekçesinde özetle; her yıl imzalanan sözleşme uyarınca müfredatın değişmesi halinde kitapların iade edildiğini ve parasının da ödendiğini, TMSF sürecinden sonra iade işlemleri için muhatap bulunamadığını, ticari ilişkinin bu suretle sona erdiğini, davalı şirkete borcu bulunmadığını beyan ederek davanın reddini dilemiştir. .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 17.006,38-TL asıl alacak ve 11.886,40-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 28.892,78‬-TL borcun ödenmesi amacıyla 21.06.2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 27.12.2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 31.12.2021 havale tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür. Mali Müşavir Bilirkişinin 07.08.2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davalı tarafından incelemeye ibraz edilen 2016 yıllarına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve delil kabiliyetlerinin Sayın Mahkemenin Takdirinde olduğu, davacı şirketin dosyaya sunduğu evrakların içerisinde 2021 yılına ait ticari defterler bulunmadığı, 2021 yılına ait tespitlerin davacı tarafından sunulan Cari Hesap Ekstresi ve Çek Senet Bordrosu üzerinden yapıldığı, davalı tarafça yasal defter ve dayanak belgeler incelemeye ibraz edilmediğinden dava konusu olaylar yönünden davalı tarafa ait yasal defterler üzerinde inceleme yapılamadığı, dosyada mevcut sözleşme olmadığından her yıl sözleşme yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği, davacı ile davalı arasında yoğun bir ticari ilişki olduğu ticari ilişki boyunca her sene sonu davalı tarafından davacıya iade faturası kesildiği, 2016 yılının Haziran ayında davalı tarafından davacıya iade faturası kesildiği, bilirkişi incelemesine sunulan veya dosyada mevcut davalı tarafından 15/07/2016 tarihinden sonra davacıya kesilen iade faturası veya ürünlerin iade olarak teslim edildiğine dair belge bulunmadığı, ürünlerin teslimine rağmen iade alınmadığı hususunun ispata muhtaç olduğu, davacının ticari ilişkinin sona erdiği yıl davalıya borçlu olarak göründüğü, davacının alacaklı göründüğü tutarın davalı tarafından davacıya keşide edilen ... seri numaralı 30.09.2016 vadeli ve 3211014 seri numaralı 30.10.2016 vadeli çeklerin 01.01.2021 tarihinde davacı cari hesabına iade çek olarak işlenmesinden kaynaklandığı, çeklerin iade kaydından sonra davacının davalıdan 17.006,38-TLalacaklı olduğu, çeklerin davacıya iade edildiğine dair dosyada mevcut imzalı belge ve çeklerin akıbeti hakkında bilgi bulunmadığı, 15.07.2016 tarihi sonrası davacıya kesilen iade faturası veya ürünlerin iade olarak teslim edildiğine dair belge bulunmadığı, ürünlerin teslimine rağmen iade alınmadığı hususunun ispata muhtaç olduğu, davalının takip tarihine kadar temerrüde düşmemesi nedeniyle davacının takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edemeyeceği, davacının inkâr tazminatı talebinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu," görüş ve kanaatine varılmıştır. Mali Müşavir Bilirkişinin 04.01.2025 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "Davacının ticari ilişkinin sona erdiği yıl davalıya borçlu olarak göründüğü, davacının alacaklı göründüğü tutarın davalı tarafından davacıya keşide edilen...seri numaralı 30.09.2016 vadeli ve ... seri numaralı 30.10.2016 vadeli karşılıksız çeklerin 01.01.2021 tarihinde davacı cari hesabına iade çek olarak işlenmesinden kaynaklandığı, çeklerin iade kaydından sonra davacının davalıdan 17.006,38-TL alacaklı olduğu, 15.07.2016 tarihi sonrası davacıya kesilen iade faturası veya ürünlerin iade olarak teslim edildiğine dair belge bulunmadığı, ürünlerin teslimine rağmen iade alınmadığı hususunun ispata muhtaç olduğu, Davalının beyan ve itirazlarının kök rapordaki Bilirkişi görüşünü değiştirici nitelikte bulunmadığı" görüş ve kanaatine varılmıştır. DELİLLER: -.... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... sayılı dosyası -Taraflara ait ticari defter ve kayıtlar -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacıya ait 2017-2018 BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalıya ait 2017-2018 BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... 'ndan gelen davalıya ait esnaf bilgilerini içerir müzekkere cevabı -... Bankası Anonim Şirketi'nden gelen davalıya ait esnaf bilgilerini içerir müzekkere cevabı-... 'ndan gelen müzekkere cevabı davalıya ait esnaf bilgilerini içerir müzekkere cevabı -Bilirkişi raporları, -Tarafların beyan ve dilekçeleri, -Arabuluculuk son tutanağı, -Tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, açık cari hesaptan kaynaklanan alacak için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir. Cari hesap TTK 89 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Sözleşmenin yazılılık şartı geçerlilik şartı olarak düzenlenmiştir. Taraflar arasında yasal şekilde aranan bir cari hesap ilişkisi bulunmamaktadır. Ancak zamana yayılı olacak şekilde ticari ilişki bulunmaktadır. Bu durumda incelenen ticari defterlerden de anlaşıldığı üzere aralarında ticari ilişki bulunduğu ve alacak ile borçları açık cari hesap ile takip ettikleri anlaşılmıştır. Davacının doğrudan TTK 89 ve devamında düzenlenen cari hesap sözleşmesinden yazılı geçerlilik şartına aykırılıktan yararlanamayacağı açık ise de ticari defter kayıtlarından alacağını ispat etmesi mümkün olacaktır. Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. Md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2). Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca, faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır. Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur. Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği,bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir. Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. Faturalarda belirtilen mal veya hizmetin davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki mal veya hizmetin davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir. Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Uyuşmazlığın taraflar arasındaki açık cari hesaptan takip edilen cari hesap bakiyesinden kaynaklandığı, davalının ürün alımına veya sözleşmeye dair itirazı bulunmayıp sadece ürün iadesi yapılamamasının davacıdan kaynaklandığını ileri sürdüğü, ürünlerin iadesi yapıldıktan sonra ödemenin de iade olduğunu beyan ettiği, bu söylemden ödemenin yapıldığı savunmasının anlaşıldığı, bahsi geçen sözleşme taraflarca sunulmamış ise de ürünlerin iade gerekliliği doğduğuna veya basiretli tacirden beklendiği şekilde ürünlerin iade edildiğine dair savunmanın delil ile desteklenmediği, dinlenen davacı tanığının ise ürünlerin iddia edildiğini beyan ettiği, dolayısıyla davalı savunmasının dayanaklı olmadığı, ödeme ve iade yükümlülüğüne dair savunma ile ispat yükünün davalı üzerinde kaldığı, alınan bilirkişi kök ve ek raporundan ödemenin çek ile yapıldığı savunması karşısında çeklerin karşılıksız çıkıp ödeme yapılmadığı, davalı bilanço usulü defter tutmakla yükümlü olmasına ve ihtarata rağmen defterlerini mazeretsiz olarak sunmadığı, bu durumda HMK 222/3 maddesi uyarınca davacı defterlerinin hükme esas alınabileceğinin anlaşıldığı, davalının ödeme ve iade alınma yükümlülüğüne dair savunmasını ispatlayamadığı, davacı defterlerinden ve çek akıbetlerinden takipteki asıl alacak kadar borçlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, asıl alacak için yapılan itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir. Takipten önce davalının temerrüde düşürüldüğüne dair belge veya ihtar bulunmadığından takipten önce işlemiş faiz alacağına dair itirazın yerinde olduğu anlaşılmıştır. İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, kısmen yapılan ödemenin icra dosyasından açıkça görüldüğü, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı takip dosyasına yöneltilen davalı itirazının kısmen iptali ile takibin 17.006,38-TL asıl alacak üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacağa avans faiz işletilmesine, fazlaya dair isteminin REDDİNE, 2-Alacak niteliği itibariyle likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 3.401,27-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 1.161,70-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine 13/2 göre hesaplanan 17.006,38-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan toplam 6.011,00-TL yargılama gideri (kabul-ret miktarı nazara alınarak) 3.538,09-TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin (kabul-ret miktarı nazara alınarak) 1.836,44-TL'nin davalıdan, geri kalan 1.283,56-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine, Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/01/2025 Katip ... Hakim ... e-imza e-imza