İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/726 E. 2023/949 K.

T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/726 Esas KARAR NO:2023/949 DAVA:Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) DAVA TARİHİ:31/10/2023 KARAR TARİHİ:14/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı ... Üretim Anonim Şirketi'nin 2022 mali yılı Olağan Genel Kurulu 31 Mart 2023 tarihinde toplandığını, azınlık pay sahibi sıfatıyla müvekkilinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 420.nci maddesi uyarınca finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konuların görüşülmesinin ertelenmesi talebinde bulunması üzerine ilgili gündem maddelerinin görüşülmesinin ertelendiğini, 31 Mart 2023 tarihli Genel Kurul Toplantısında finansal tablolar ve buna bağlı konuların müzakeresinin ertelenmesine itiraz edilen konuların açıklığa kavuşturulması amacıyla müvekkili vekillerince şirket yönetimine TTK’nın 438 inci madde hükümleri çerçevesinde bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında yöneltilen ... 6. Noterliğinden sadır ... yevmiye no.lu 19 Nisan 2023 tarihli sorulara, aynı önceki 2017, 2018, 2019, 2020 ve 2021 mali yılı olağan Genel Kurul Toplantılarında ilgili dönemlerin finansallarına ilişkin soruların yöneltildiği zaman yapıldığı gibi yine şirket tarafından son derece yetersiz, sözde cevaplar verildiğini, özde geçiştirilerek şirketten bilgi alma haklarının engellendiğini, bir başka deyişle, açık-anlaşılır olmayan cevaplar verildiğini, dürüst hesap verme ölçüsü ilkelerine uyulmadığını, pay sahiplerinin incelemesine sunulan finansal tablolarda da hata olduğunu, bu hataların düzeltildiğine ilişkin açıklamalar ile değiştirildiğini, finansal tablolar pay sahiplerine gönderildiğini, ertelenen konuların görüşülmesi amacıyla 20 Haziran 2023 tarihinde toplanan genel kurul, değiştirilmiş finansal tabloların incelenmesi için süre tanınması amacıyla oybirliği ile yeniden ertelendiğini, şirket 2022 mali yılı Olağan Genel Kurulu, ertelenen konuları görüşmek üzere 31 Temmuz 2023 tarihinde sırasıyla açılış ve toplantı başkanlığının oluşturulması, yönetim kurulunca hazırlanan yıllık faaliyet raporu ile bağımsız denetim raporunun okunması ve müzakeresi, 2022 yılına ait bilanço ve kar/zarar hesaplarının okunması, müzakeresi ve onaylanması, Yönetim Kurulu üyelerinin ayrı ayrı ibrası, Yönetim Kurulu üyelerinin şirket konusu işlerle iştigal etmelerini, TTK’nın 395. ve 396. maddeleri gereğince müsaade edilmesi, dilekler ve kapanış maddelerinden oluşan gündemle toplandığını, 31 Temmuz 2023 Genel Kurul Toplantısı tutanağında müvekkilinin şirketin toplam 1.469.299 adet paya bölünmüş 36.732.475 TL'lik sermayesinin, 5.509.875 TL’lik kısmına tekabül eden 220.395 adet payın sahibi olarak % 15’lik oranda pay sahibi olarak vekilleri marifetiyle alınan tüm kararlara muhalefet ederek ret oyu vermesinin yanında, muhalefet şerhlerini tutanağa eklettiğini, bunlardan bağımsız olarak, TTK'nın 438.inci madde hükümleri çerçevesinde bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında dürüst hesap verme ilkelerine uygun olarak cevaplanmamış sorular bir kez de 31 Temmuz 2023 Genel Kurul Toplantısı esnasında sözlü ve yazılı olarak Şirket Yönetim Kuruluna sorulduğunu, yetersiz ve geçiştirmeye yönelik cevaplar verildiğini, müvekkili toplantıda TTK’nın 438 inci madde hükümleri çerçevesinde sunduğu özel denetim taleplerinin yapılan oylama sonucunda oyçokluğu ile haksız olarak reddi ile toplantıda kararların müzakeresi söz konusu olmadığını, orada sözde bir müzakere varmış gibi göründüğünü, gündem maddelerinin tamamı müzakere edilmeksizin karara bağlandığını, pay sahiplerinin 31 Temmuz 2023 GK Toplantısı’nda sağlıklı bir irade oluşturması engellendiğini, toplantı esnasında müvekkiline sunulmuş muhalefet şerhlerinde belirtilen başkaca hususlar nedeniyle de alınan kararlar sakat olduğunu, müzakere edilmeksizin ve pay sahiplerinin iradeleri sakatlanarak alınan bu kararların yokluğu, butlanı veya iptaline ilişkin dava da ayrıca açılacağını, dava konuları farklı olduğunu, burada bu hususlara değinilmeyeceğini, bu hususlara ilişkin dava ve tüm haklarının saklı olduğunu, TTK’nın 438 ve 439 ile devamı maddeleri uyarınca, huzurdaki özel denetim davasını açma ve belirli olayların özel denetimle açıklığa kavuşturulmasını talep ettiklerini, davanın açılabilmesi için gerekli şartlar dava konusu olayda fazlasıyla mevcut olduğunu, davalı şirket yönetimine yöneltmiş olduğu bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamındaki sorularımıza dürüst hesap verme ilkeleri çerçevesinde cevaplar verilmediğini, olayların özel denetim ile açıklığa kavuşturulmasını, şirket Yönetim Kurulu, kanunu ve esas sözleşmeyi ihlal ettiğini, tüm bu davaların altında tek bir sebep yattığını, şirketin yıl sonu mali rapor ve tablolarına müvekkilinin güveninin kalmadığını, tüm bu uyuşmazlıklar da şirket Yönetim Kurulu'nun yalnız bu yıl değil, uzun yıllardır kanunu ve esas sözleşmeyi ihlal etmekte olduğunu gösterdiğini, şirket Yönetim Kurulu, kanuna ve esas sözleşmeye aykırı davranarak şirketi ve pay sahiplerini zarara uğrattığını, tüm bu hususlar göz önüne alındığında bahsi geçen belirli olayların özel denetim ile açıklığa kavuşturulmasını talep ettiklerini, davanın kabulünü, davalı şirketin 2.2 no.lu bölümde belirttikleri; (i) 2022 mali yılından itibaren geri ödenebileceği belirtilmekle birlikte bugüne kadar ortak olmayan ... Yapı’ya ödeme yapılırken ortaklara borçlar kapsamında (özellikle ...’nin ...’ye vermiş olduğu 1.425.000 ABD Doları tutarındaki ortak borcu ile ilgili olarak) ortaklara hiçbir geri ödeme yapılmamış olması nedeniyle oluşturulan eşitsizliğin hukuksal veya sözleşmesel bir dayanağının bulunup bulunmadığı, ortaklara geri ödeme yapılmasının koşullarının neler olduğu ve bu koşulların mevcut durumda gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti, (ii) Kredi kurumları ile imzalanan finans belgeleri kapsamında, ortakların payları üzerinde herhangi bir hisse rehni kurulup kurulmadığı,(iii) Yapılmakta olan yatırımlardan çıkışların ne yönde olduğu, bakiyelerinin tutarları, kullandıkları teminat mektuplarının tutarları ve bu teminat mektuplarına uygulanan komisyon oranları, (iv) 2017 mali yılından bu yana yönetim kurulu üyeliği veya temsilciliği yapmış herhangi bir gerçek kişinin herhangi bir nam ve ad altında Şirket’ten herhangi bir ödeme alıp almadığı, (v)Terra Energy Generation Company Ltd. ile girişilen işlemlerden kar veya zarar edilip edilmediği, (vi) ... Enerji’den alınan hizmetlerin gerçekten alınıp alınmadığı ve hizmetler karşılığında yapılan ödemelerin emsallerine uygun olup olmadığı, (vii) ... Holding’ten alınan hizmetlerin gerçekten alınıp alınmadığı ve hizmetler karşılığında yapılan ödemelerin emsallerine uygun olup olmadığı, (viii) ... Yapı’ya ödenen garantörlük komisyonları kapsamında uygulanan iç emsal oranının nasıl belirlendiği ve aylık olarak ne oranlar uygulandığı, garantör olunan kredi sözleşmeleri kapsamında bankalara karşı katlanılan yükümlülüklerin yanında garantörlük komisyonu oranının uygun bir oran olup olmadığı, grup şirketlerinin teminat mektupları kapsamında katlandıkları yükümlülüklerin yanında garantörlük komisyonu oranının uygun bir oran olup olmadığı, kısacası garantörlük komisyon oranlarının ve ödenen garantörlük komisyon bedellerinin emsallere uygun olup olmadığı, (ix)Ortaklara borçlar ödenmezken, ... Yapı’ya borçların ödeniyor olması karşısında ortaklara borçların neden ödenmediği ve ... Yapı’ya yapılan ödemelerden zarar edilip edilmediği, (x)Şirket’in ilişkili taraf işlemlerinde kimler tarafından temsil edildiği veyahut görevlendirildiği ve aynı işlemlerde ilişkili tarafları kimlerin temsil ettiği (xi)Şirket’in üst düzey yöneticilerinin başka ilişkili taraflara hizmet verip vermediği ve ilişkili taraflardan bir gelir elde edip etmediği, (xii)Bağımsız denetimden geçen finansal tablolara göre dağıtılabilecek kar bulunmasına rağmen, VUK’a göre düzenlenen tablolar pay sahipleri incelemesine sunulmayarak zarar edildiği belirtildiğinden Şirket’in kar mı zarar mı ettiği hususlarının özel denetimle açıklığa kavuşturulmasını, bu kapsamda bir veya birden fazla bağımsız uzman görevlendirilmesini, vekalet ücreti, yargılama giderleri, harç ve sair masrafların davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: haksız, yersiz, dayanaksız ve hukuki temelden yoksun olan bu davanın reddedilmesini, müvekkilinin 2022 yılına ait Olağan Genel Kurul Toplantısı 31 Mart 2023 tarihinde yapıldığını, pay sahipleri ...'nin finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konuların görüşülmesinin ertelenmesi talebinde bulunmaları üzerine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 420.maddesi uyarınca bir kısım maddelerin görüşülmesinin ertelendiğini, 20 Haziran 2023 tarihinde ertelenen toplantıyı yapmak üzere Genel Kurul toplandığını, toplantı gündemine geçilmeden önce Anonim Şirketlerinin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile bu toplantılarda bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkında Yönetmeliğin 28/2.maddesi uyarınca Genel Kurul'un ertelenmesine karar verildiğini, toplantı ertelendiğini, bu aşamada davacı şirketin bütün finansallarına eriştiğini, 4 ay gibi uzun bir sürede inceleme fırsatı elde ettiğini, pay sahibinin 31 Mart 2023 tarihli Genel Kurul Toplantısının TTK 420.madde uyarınca ertelenmesi talebinde müvekkili şirkete yönelttiği herhangi bir sorusunun bulunmadığını, ... 6.Noterliği'nin 19 Nisan 2023 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bilgi alma ve inceleme hakkını kullanan davacıya, müvekkili şirket ....Noterliği'nin 13 Haziran 2023 tarihli ve 12354 yevmiye nolu ihtarnamesi ile açık ve şeffat şekilde TTK 437.maddesi ile hesap verme ve dürüstlük ilkelerine uygun her türlü bilgi, belge ve açıklamayı temin ettiğini, müvekkili şirket tarafından verilen yazılı cevap, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun, pay sahibini yeterli derecede aydınlatan ve pay sahibinin haklarını bilinçli bir şekilde kullanabilmesi imkan veren bir cevap niteliğinde olduğunu, cevabı ihtarname, pay sahibinin tüm sorularına karşılık, gerçeği aynen yansıtan doğru, yalan ve aldatıcı olmayan içerik ve somut bilgilerden oluştuğunu, 31 Temmuz 2013 tarihli ertelenen Genel Kurul Toplantısında yönetim kurulu faaliyetlerini açıkladığını, akabinde de pay sahipleri vekilleri itiraz ve sorularını Yönetim Kurulu üyesine yönelttiğini, sorulan sorulara cevap verildiğini, davacı taraf bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmadığı gibi aslı olmayan bir beyanda bulunduğunu, 31 Temmuz 2023 tarihli 2022 yılı ertelenen olağan genel kurul toplantısında TTK'nın tüm hükümlerine uygun olarak, tüm mali tablolar ve raporlar dürüst resim ilkesine uygun olarak hazırlanıp pay sahiplerinin incelenmesine sunulduğunu, TTK'nın 437.maddesi sınırlaması dışında kalan şirket sırrı ve korunmaya değer şirket menfaatleri gözetilerek pay sahiplerinin bilgisine sunulamayacak konular yönünden cevap oluşturulamamış olması TTK'nın emri gereği olduğunu, yönetim kurulu TTK hükümlerine uygun davranmak durumunda olduğunu, davacının bilgi alma talepleri cevapsız bırakılmadığını, haksız olarak reddedilmediğini, ertelendiğini, davacı TTK madde 437/5 anlamında bilgi alamayan pay sahibi olmadığından davasının haksız olduğunu, özel denetçi atanması şartlarının gerçekleşmediğini, davacının bilgi alma ve inceleme hakkının karşılandığını, Genel Kurul Toplantısında yapılan oylama neticesinde özel denetim talebinin reddedildiğini, davacı tarafından özel denetçi incelemesine tabi tutulması istenen konu ve işlemlerin özel denetime konu edilebilecek nitelikte somut bir vakıa olmadığını, davacının huzurdaki davayı ikame etmekte hukuki yaranın bulunmadığını, Yönetim Kurulu üyeleri Kanun ve esas sözleşmeyi ihlal etmediklerini, şirket ve pay sahiplerini herhangi bir şekilde zarara uğramadıklarını, müvekkili şirketin finansal tabloları da dürüst resim ilkesine uygun şekilde hazırlanmakta ve yapılan tüm işlemlerin mahiyeti ile müvekkili şirketin öz kaynakları finansal tablolar üzerinden tüm şeffaflığı ile gerçeğe uygun biçimde görülebileceğini, davacı tarafından ortaya atılmış bir kurgudan başka bir durumun bulunmadığını, bu kurgunun ise gerçeklerle örtüşmediğini, cevap dilekçesi ile kapsamlı biçimde ve somut delilleriyle ispatladıklarını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirket Yönetim Kurulu Başkanı Erkut ..., ... Topluluk Şirketlerine diğer pay sahiplerinden çok daha fazla malvarlığını, emeğini ve itibarını koyduğunu, ortaklığın işleri hakkında kanuna ve ana sözleşmeye uygun davranılmadığı iddiasının bu sebeple kabul edilebilir olmadığını, yöneticilerin yetkilerini kullanarak pay sahiplerini zarara uğrattıkları iddiasının ihtimal dahilinde olmadığını, dava bakımından da davacının hukuki yaranının bulunmadığının aşikar olduğunu, haksız ve kötü niyetli açılan davanın reddini talep etmiştir. İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, Özel Denetçi Tayinine yönelik davadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı şirket kayıtlarının incelenmesi için özel denetçi tayini koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşıldı. TTK'nın 438. maddesi uyarınca, ''Her pay sahibi, pay sahipliği haklarını kullanılabilmesi için gerekli olduğu taktirde bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. '' TTK'nın 439/1. Maddesi uyarınca, ''Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanmasını talep edebilirler.'' Aynı Kanun'un 440. maddesi uyarınca, "Mahkeme, şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra karar verir. Mahkeme istemi yerinde görürse, istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzman görevlendirir." TTK 438/1 maddesine göre; davacıların özel denetçi tayini talep edebilmesi için bilgi alma ve inceleme hakkını kullanması gerektiği, bu hakkının kullanılmadan özel denetim isteme hakkının kullanılamayacağı, yani bu durumun özel denetim isteme hakkının kullanımı için ön şart olduğu belirlenmiş olup; TTK 437/5 te yer alan "Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabilir." düzenlemesine göre, bilgi alma hakkı ile ilgili prosedür işletilmemiş ve davanın konusunu oluşturan talepler yönünden bilgi edinme ve inceleme hakkı tam olarak kullanılmadan, özel denetçi tayini için kanunun tanımladığı şekilde ön koşul gerçekleşmeden açılan davanın reddine dair karar verilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harç alınmış olmakla, yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 6-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yokluklarında TTK 440/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/12/2023 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır