İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/533 E. 2025/25 K.

T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO :2017/533 Esas KARAR NO:2025/25 DAVA:Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti, Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:08/06/2017 KARAR TARİHİ:15/01/2025 BİRLEŞEN ...1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... E. SAYILI DOSYASI DAVA:Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:14/09/2017 KARAR TARİHİ:15/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti, Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVADA DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... İnşaat Taah. Tur. Tic. İth. İhr. Ltd.Şti ile davalı şirket arasında ... ... konu alan 01.10.2015 tarihli birim fiyatlı yüklenici sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşme kapsamında dava dışı şirket ... İnşaat Taah. Tur. Tic. İth. İhr. Ltd.Şti adına davalı şirket lehine 07.10.2015 tarihinde 122.105,00 TL tutarında kesin teminat mektubu düzenlemiş ve teslim ettiği, bu teminat mektubunun süresinin dolması üzerine kredibilite açısından daha iyi konumda olan Müvekkil şirket adına yine davalı şirket lehine yine aynı miktarlı ve 24.02.2017 tarihli ... seri nolu ... Mektup numaralı yeni bir teminat mektubu verildiği, dava dışı ... İnşaat Taah. Tur. Tic. İth. İhr. Ltd.Şti., davalı şirket ile akdedilen sözleşme gereği üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş ve haklı olarak davalı şirketten 06.02.2016 tarihinde geçici kabul işlemlerinin yapılmasını talep ettiği, davalı şirket elinde bulundurduğu teminat mektubunu bir tehdit aracı olarak kullanmakta ve teminat mektubunu paraya çevireceğinden bahisle süresini uzatmaya icbar ettiği, davalı şirket, sözleşmede belirlenen kesin kabul şartlarının eksiksiz olarak yerine getirilmiş olmasına ve bu durum kendilerince kabul edilmiş olmasına rağmen, sözleşmeyle belirlenen yükümlülükler dışında yükümlülükler yükleyerek ve sözleşmede yer almayan gerekçeler ileri sürerek teminat mektubunun süresinin uzatılmasını aksi takdirde teminat mektubunu paraya çevireceğini söylediği, müvekkil şirket ise kesin teminat mektubunun paraya çevrilmesinin, ülkenin içerisinde bulunduğu olumsuz ekonomik koşullarda bankalar nazarındaki kredibilitesi düşüreceğinden mecburen uzatma talebini kabul ettiği, müvekkil şirket 31.05.2017 tarihinde sona erecek kesin teminat mektubunu 30.06.2017 tarihine(EK-8) uzatmayı mecburen kabul ettiği, ... bankası'nın ... seri nolu ... Mektup nolu ve 24.02.2017 tarihli kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespitine, dava konusu teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önüne geçilmesi için üzerine acilen tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. ASIL DAVADA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenizde açılan davada davacı taraf alacağın miktarının belirsiz olduğundan bahisle davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, ancak davalı taraf .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı delil tespiti dosyasında davalı yüklenicinin gizli ayıplı imalat yaptığının ve ayıplı imalattan kaynaklı 194.200 TL zararın tazmin edilmesi gerektiği ile ilgili tespit yapıldığını da ifade ettiği, yine davalı taraf ayıplı imalatın giderilmesini davalı hesabına ... ... A. Ş.'ne 300.000 TL'ye yaptırdıklarını da ileri sürdüğü, davacının istemlerine göre dava her ne kadar belirsiz alacak davası olarak nitelendirmiş ve DAVA DEĞERİ asgari 50.000 tl miktarından daha fazla olduğu, davacı tarafça .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında yapılan tespite yer verildiği, bu mahkemece yapılan tespit 194.200 TL olarak belirtildiği, davacı bir yandan söz konusu 194.200 TL zarar tespitinden bahsetmekte; diğer yandan da davalı hesabına söz konusu ayıpların 300.000 TL'ye giderildiğinden bahsettiği, davanın belirsiz alacak davası olarak açılabileceği kabul edilse bile dava değerinin en az 300.000 TL yahut 194.200 TL olarak gösterilmesi gerektiği, belirsiz alacak davasının alacağın belirsiz olan kısmı için açılması gerekirken davacı taraf usule aykırı olarak dava değerini 50.000 TL olarak gösterdiği, davacının dava dilekçesinde 50.000 TL maddi tazminat talep etmekle birlikte söz konusu ayıplardan dolayı 300.000 TL'ye ayıbı giderdiğini belirttiğinden 250.000 TL bakımından haktan feragat ettiği anlamına geldiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında yapılan tespitte zarar 194.200 TL olarak belirtilen şekliyle olması gerektiği kanaatinin mhkemenizde hasıl olması halinde 144.200 TL'den davacının feragat ettiği anlamına geleceği, feragat gereğince davanın karara bağlanması gerektiği, sözleşmenin 2. maddesi ile sözleşmenin konusu; 3. maddesi ile de yüklenici davalı müvekkilin yükümlülükleri belirlendiği, sözleşmenin 7.3. maddesi ile "İŞVEREN onayı olmaksızın hiçbir imalat yapılmayacak, gözden uzaklaştırılmayacak ve bir sonraki imalat aşamasına geçilmeyecektir." şeklinde sözleşmeye hüküm konulduğu, Sözleşme konusu iş tamamen davacının şantiye şeflerinin kontrolunde ve işveren talimatlarıyla gerçekleştirildiği, davalı müvekkilce işin ne şekilde yapılması gerektiği yazılı olarak davacı tarafa bildirildiği, ancak davacı taraf işin maliyetinin az olması için davalı müvekkilin belirttiği şekilde imal edilmesini istemediği, davacı taraf imalatın: 50x50 kutu profil ile ana taşıyıcısız ve tali taşıyıcısız tek sıra profil istendiği, iç yüzey bir kat alçıpan ara boşluğa bir kat taş yünü, tyvek ve bir kat ... şeklinde tamamlanarak uygulama yapılması istenildiği, davacı tarafın iddia ettiği gibi bir uygulama yapılmasının şu an yaşanan sorunlara yol açabileceği konusunda davacı taraf uyarıldığı, davacı taraf dava konusu ettiği sözleşmeye aykırılıklarla ilgili olarak zamanında ayıp ihbarında da bulunmadığı, müvekkil yüklenicinin aldığı malzame seçimlerini, malzemelerin kalite kontrollerini, projenin uygulanmasını kısaca malzemeli yapılan imalatın gözetim ve denetimi altında ...'ya ve hatta ...'ya verilen yetkiye göre gerektiğinde malzemeli yapılan imalata müdehale hakkı tanınmış tüm bu şartlara uymama da sözleşmeyi fesih ve tazminat sebebi olarak kararlaştırıldığı, yukarıda arz ve izah olunan ve mahkemenizce de resen dikkate alınacak sebeplerle; belirsiz alacak davası maddi tazminat miktarı 50.000 TL olarak gösterilmesine karşın zararın asgari miktarı daha fazla olduğundan usulüne uygun olarak açılmayan davanın usulden reddine, dava belirsiz alacak davası açılamayacağından usulden reddedilmediğinde; Davacının dava dilekçesinde 50.000 TL maddi tazminat talep etmekle birlikte söz konusu ayıplardan dolayı 300.000 TL'ye ayıbı giderdiğini belirttiğinden 250.000 TL bakımından haktan feragat ettiği dikkate alınarak karar verilmesini, mahkemenizin aksikanaatte olması halinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında yapılan tespitte(tarafımızca kabul edilmemekle birlikte) zarar 194.200 TL olarak belirtilen şekliyle olması gerektiği kanaatinin mhkemenizde hasıl olması halinde 144.200 TL'den davacının haktan feragatinin dikkate alınarak karar verilmesini, davacının maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN DAVADA DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 01/10/2015 tarihinde " ... ..." imzalandığını, davalının üstlendiği işleri sözleşme çerçevesinde yerine getirmediğini, hatalı, kusurlu, ayıplı imalatları nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara, gelir ve itibar kaybına uğradığını, mahallinde yapılan incelemeye göre davalının yaptığı imalatlardaki sorunların tespit edildiğini, tüm cephenin tamiratının yapılmasının ve dış cephenin boyanmasının talep edildiğini, davalıya imalattaki eksikliklerin giderilmesi için .... Noterliği'nin 04/05/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini ancak bir sonuç alınamadığını, davalının kaynaklanan nedenlerle müvekkilinin ... Ajansı'ndan ödeme alamadığını, söz konusu işler için dava dışı ... Mimarlık A.Ş. ile 300.000,00 TL'ye anlaştıklarını ve işlerin bedelini müvekkilinin ödediğini, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin kötü niyetli bir şekilde ve gerçek dışı beyanlarda bulunularak engellendiğini, dava dışı ... Otomotiv'in müvekkili aleyhine ...12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile dava açtığını, ilgili dosyadan teminat mektubunun nakte çevrilmemesine karar verildiğini, davalının edimlerini yerine getirmediğinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini beyanla fazlaya ilişin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL maddi tazminatın zarar tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte, manevi zarar, itibar ve güven kaybı karşılığı olarak 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. BİRLEŞEN DAVADA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı davaya cevap vermemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Asıl dava, eser sözleşmesi uyarınca verilen teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti istemine, birleşen dava ise eser sözleşmesi uyarınca ayıplı ifa sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Dava dilekçeleri, cevap dilekçeleri ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Mahkememizce dosyanın talimat yazılarak bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 27/05/2020 tarihli raporda özetle; "1-Dava konusu işte uygulanan malzeme kesitleri açısından ... İnşaat tarafından sözleşme kapsamında belirtilen malzeme kesit ve değerlerini sağladığı, 2-Sözleşme teknik şartnamesinde belirtilen kesit ile uygulama yapılmış olmasına rağmen mevcut olan bu çatlama ve izlerin uygun olmayan teknik detay sebebi ile oluştuğu, işçilik ayıbından kaynaklı olmadığı, 3-Cephelerdeki durumun “sözleşme teknik malzeme detaylarına uygun” olarak yapılan uygulama dışında sözleşme teknik şartları sebebinden olduğu ve yüklenici ... İnşaat firması tarafından uygulama hatası olmadığı, ancak yüklenicinin eserin ayıplı olmasına yol açacak bu durumu işsahibine açıkça ihtar edildiğine ilişkin bir belge bulunmadığı, 4-Ayıbın cephe sisteminde yapılacak yapısal değişiklikler ve kaplama katmanlarında yapılacak ilave katmanlar ile giderilebileceği, başka bir deyişle yapıda uygulandığı belirtilen ... firması tarafından yapılan işlemlerin cephede mevcut ayıpları giderecek bir uygulama olamayacağı, halihazır durumda da (keşif tarihindeki) cephede ayıpların mevcut olduğunun görüldüğü, mr 5-Sözleşmede belirtilen ve yapılan imalatın teknik olarak uygun olmayan bir uygulama olması sebebi ile onarılması/ayıpların giderilmesi için yeniden taşıyıcı sistem yapılması, başka bir deyişle cephenin sökülerek yeniden yapılması gerekeceği değerlendirildiğinden “sözleşme kapsamındaki işler üzerinden” ayıplı imalat bedeli belirlenemediği, yapılacak imalatın yeniden bir iş/imalat olması sebebi ile sözleşme dışında başka bir iş olacağı düşünüldüğünden bedelin belirlenemediği, 6-Sözleşme hükümlerine göre, yüklenicinin, sözleşmenin akdedilmesinden önce teknik şartnameleri incelediği ve bunların yeterli olduğunu kabul ettiği, yüklenicinin işin uzmanı olması dolayısıyla, teknik açıdan bir sorun görmesi halinde açıklayıcı bilgi ve alternatif tekliflerin en geç 3 gün içinde işverene bildireceğinin düzenlendiği, yüklenicinin uygulama hatası olmazsa dahi, bu teknik detay ile akdi imzalayarak eseri inşa etmesi, oluşabilecek problemleri öngörmesi ve buna göre gerekli açıklamayı yaparak alternatif teklif sunması gerekirken sözleşmeyi bu şekliyle yükümlenmiş olmasında kusurlu sayılacağı, ayrıca işsahibinin de hatalı teknik şartname ile ihaleye çıkmasında ve sözleşmeyi akdetmesinde müterafik olarak kusurunun bulunduğu, bu konuda takdirin mahkemede olduğu, 7-) Davacı şirketin ticari defterlerine göre, davacı şirket ile davalı ... İnş. ve Tic. AŞ. arasında herhangi bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı, bu nedenle de davacı şirketin ticari defterlerinde davacı şirketin davalı şirketten bir alacağının veya borcunun olduğuna dair bir kaydın olmadığı, 8-) Dava dışı şirketin ticari defterlerine göre, dava dışı şirketin yaptığı işler karşılığında toplam 1.497.916,52.-TL. tutarında davalı şirket adına fatura kestiği ve bu fatura bedellerinin tamamını tahsil ettiği ve bu nedenle de dava dışı şirketin davalı şirketten bir alacağının kalmadığı," şeklinde görüş bildirilmiştir. Mahkememizce dosyanın tarafların itiraz ve beyanları kapsamında ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 09/05/2022 tarihli ek raporda özetle; "Bilirkişi raporunda, kabul işlemlerine başlanmamasının müvekkili şirketin kusurlu olduğunun belirtildiğini, bu tespite katılmadıklarını, yapılan işin ayıplı olduğunun sonradan ortaya çıktığını ve davacının kusurlu işçilik uygulamasından kaynaklı olduğunu, müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını belirterek kök raporda yapılan tespitlere itiraz ettiği görülmüştür. Bu kapsamda kök raporda yapılan değerlendirmelerimizde de belirtildiği şekliyle; Geçici kabule ilişkin sözleşme hükümlerinde, yüklenicinin kabule ilişkin yazılı talebi üzerine işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmış olup olmadığının işsahibi vekilince 14 gün içinde bir tutanakla tespit edileceği belirtilmiştir. Dosya kapsamında, yüklenicinin geçici kabul talebine karşılık iş sahibinin herhangi bir tutanak düzenlediğine dair bir delil bulunmadığı, yüklenicinin geçici kabul talebinden yaklaşık bir yıl sonra, ...’nın ana işveren ... Ajansı’nın yapım işleri geçici kabul tutanağı düzenlediği ve oluşturulan kesin kabul komisyonunun 15.03.2017 ve 17.03.2017 tarihlerindeki incelemelerde yüklenici ...’nın imalatlarındaki sorunların tespit edildiği anlaşılmıştır. Tüm bu tespitler kapsamında; yüklenici ...’nın geçici kabul talebine karşın işsahibi ...’nın sözleşme hükümlerine göre gerekli muayeneyi yapıp tutanak düzenlememesi sözleşmeye aykırılık teşkil etmekte olup böyle olmasına rağmen yüklenici ...’da yaklaşık bir yıl boyunca yani geçici kabulün talebinden ... Ajansı’nın yaptığı incelemelerin sonucunun iş sahibince bildirilmesine kadar kabule ilişkin herhangi bir ihtarnameyi iş sahibine göndermemiş olup sözleşme hükümlerine göre, geçici kabul işleminin tamamlanmasından sonra kesin hak edişin yapılacağı, kesin hakkediş raporuna göre tahakkuk eden alacağın yükleniciye ödeneceği, ancak bu ödemenin yapılması için geçici kabul işleminin gerçekleşmiş olması ve uygulama projelerinin iş sahibince onaylanmasının şart olduğu, kesin kabulün de geçici kabulün yapılması ve kesin hesap hak ediş işleminden 12 ay sonra yapılacağı düzenlenmiştir. Sözleşmede geçici kabulün, kesin hakedişin veyahut da kesin kabulün yapılması ana işverenin kabulüne bağlanmamış olup sadece teminat mektubunun iadesi ana işverenin ana işler kesin kabul belgesinin düzenlenmesine bağlanmıştır. Bu nedenle kabul işlemlerine başlanmamasında iş sahibinin kusuru mevcut olduğu değerlendirilmiştir." şeklinde görüş bildirilmiştir. Mahkememizce dosyanın ticari defter ve kayıtların incelenmesi hususunda mali müşavir bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 02/04/2024 tarihli raporda özetle; "... İnşaat ve Ticaret A.Ş.’nin ticari defter ve kayıtları sunulmadığından ve denetlenemediğinden ve yrıca yukarıda izahı yapıldığı gibi sunulsa dahi aslında açıklama ve belgelendirmenin ... İnşaat arafından yapılması gerektiği görüşü nedeni ile dava konusu talepler yönünden tespit yapılamamıştır. " şeklinde görüş bildirilmiştir. Dava konusu eser sözleşmesi uyarınca eksik/ayıplı iş bulunduğundan bahisle delil tespiti istemi kapsamında; T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyasında 24.05.2017 tarihli keşif sonrası İnşaat Mühendisleri Bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 05.06.2017 tarihli raporda; ... kaplamalı dış cephenin onarım maliyetinin 35 TL/m2 X 4120 m2=144.200,00 TL olduğu, Keşif tarihinden önce meydana gelen dış cephenin su alması ile iç mekanlarda meydana gelen hasarlara ait davacının taraflarına sunduğu fotoğraflarda görülen iç mekanlara ait hasarların yaklaşık onarım bedelinin 50.000,00 TL olduğu, Toplam hasarların onarılma maliyetinin İşçilik +malzeme dahil= 144.200,00 TL + 50.000,00 TL=194.200,00 TL olduğu tespit edilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen “Eser sözleşmesi” yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Her iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olan eser sözleşmesinde “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur vardır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yapıp zamanında tamamlayarak teslim etmeyi, iş sahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi üstlenmektedir. TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddelerine göre kural olarak yapılan işlerin miktarını ve bedelini ispatlamak yükleniciye, yapılan ödemeleri ispat etmek ise iş sahibine aittir. Eser sözleşmesi ilişkisinde ayıp, yüklenicinin meydana getirip iş sahibine teslim ettiği eserde bulunan sözleşme ve fenne aykırılıklardır. Başka bir ifadeyle ayıp, sözleşme ve eklerinde kararlaştırılan ve iş sahibinin beklediği amaca göre eserde bulunması gereken bazı vasıfların bulunmaması ya da olmaması gereken bazı bozuklukların bulunması şeklinde tanımlanmaktadır. İlk bakışta görülebilen veya basit muayene ile anlaşılabilen neviden olan ayıplar açık ayıp; ilk bakışta görünemeyen veya basit muayene ile hemen anlaşılamayan, sonradan kullanılmakla ortaya çıkan ayıplar ise gizli ayıp olarak nitelendirilmektedir. Ayıplı iş yukarıda belirtildiği gibi vasıf noksanlığını ifade ettiği halde, noksan iş yapılmayan işi ifade eder. TBK'nın 474-477. maddeleri ayıplı işler hakkında uygulanır. Eksik işler bu maddelerin kapsamında olmadığından bu hükümler eksik işlere uygulanamaz. 6098 sayılı TBK 475. maddesinde eserin ayıplı olması halinde iş sahibinin kullanabileceği seçimlik haklar sayılmıştır. Bunlar 475/1. maddesi hükmünce eserin iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme, 475/2. maddesine göre eseri alıkoyup bedelden indirim isteme, aynı maddenin 3. bendi gereğince aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteme haklarıdır. Yine aynı maddede iş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkının saklı olduğu belirtilmiştir. (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2020/347 Esas, 2020/2307 Karar) Taraflar arasında sözleşmenin bedeli, 6098 sayılı TBK 480. (818 sayılı BK 365. maddesi) maddesinde düzenlenen götürü bedel olarak kararlaştırılmıştır. Götürü bedelli sözleşmede, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacağı kabul edilmektedir. (Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin 14.11.2019 tarih, 2019/1350 esas ve 2019/4613 karar sayılı ilamı) Götürü bedelli sözleşmede, iş sahibinin fazla ödemesinin bulunup bulunmadığı fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle asıl sözleşme kapsamında yapılan işin eksiklikler gözetilerek tüm işe göre fiziki oranı bulunmalı ve bu oran sözleşme bedeline uygulanmalı, ilave yani sözleşme dışı işlerle ilgili olarak da yapıldığı yıl mahalli serbest piyasa rayici ile hesaplama yapılıp her iki kalemin toplamı yüklenicinin hakkettiği iş bedeli olarak bulunmalı, davalının ödediği bedel iş bedelinden mahsup edilmelidir. 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde eserin ayıplı olması halinde iş sahibinin kullanabileceği seçimlik hakları, eserin iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme, 475/2. maddesine göre eseri alıkoyup bedelden indirim isteme, aynı maddenin 3. bendi gereğince aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteme haklarıdır. Sözleşmede, işin ayıplı yapılması halinde, ayıpların giderileceği süreye karşılık iş sahibine ödeme yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; birleşen dosya davalısı ... İnşaat Taah. Tur. Tic. İth. İhr. Ltd.Şti ile davalı/birleşen davacı şirket arasında ... Sergi Alanı Korigre Merkezi Projesini konu alan 01.10.2015 tarihli birim fiyatlı eser sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşme kapsamında birleşen dosya davalısı ... İnşaat Taah. Tur. Tic. İth. İhr. Ltd.Şti adına, asıl dosya davacısı ... Otomotiv tarfından davalı şirket lehine 07.10.2015 tarihinde 122.105,00 TL tutarında kesin teminat mektubu verilmiş, bu teminat mektubunun süresinin dolması üzerine yine aynı miktarlı ve 24.02.2017 tarihli ... seri nolu ... Mektup numaralı yeni bir teminat mektubu verildiği, sözleşme yüklenicisi birleşen dosya davalısı ... İnşaat Taah. Tur. Tic. İth. İhr. Ltd.Şti., davalı şirket ile akdedilen sözleşme gereği üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş olduğu, davalı şirketten 06.02.2016 tarihinde geçici kabul işlemlerinin yapılmasını talep ettiği bu sebeple verilen teminat mektubunun artık hükümsüz kaldığı iddiası ile hükümsüzlüğünün tespiti istemi ile asıl davanın açıldığı, davalı tarafça ise eser sözleşmesi uyarınca yüklenici tarafından eksik/ayıplı iş yapıldığı savunması ile tazminat talep hakları bulunduğu savunması ile davanın reddi talep edilmiş, ayıp ve eksik iş bedelinin tahsili amacıyla birleşen dosya kapsamında asıl edim yükümlüsü olan ... İnşaat aleyhine ...1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosya kapsamında dava açıldığı ve dosyanın mahkememiz işbu dosyası ile birleştirildiği ve yargılamanın birlikte yürütüldüğü belirlenmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin garanti süresi ile ilgili 41.2. maddesinde; “Sözleşmeye aykırı bir kayıt bulunmadığı taktirde, gizli ayıplar konusunda Borçlar Kanunu’nun hükümleri mahfuz kalmak şartıyla, sözleşme kapsamına giren tüm işlerin garanti süresi bu işlerim geçici kabulünden itibaren 5 yıldır. Bu süre zarfında Yüklenici, kendi temin edeceği ve imal ettiği malzemenin kalitesi ve/veya hatalı işe bağlı sebeplerden veya işçilikten ötürü bozulabilecek herhangi bir işin ve/veya iş bölümlerinin bakımı, onarımı veya yeniden yapılması ile sorumlu olacaktır.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Düzenlemeye göre birleşen davalı yüklenicinin garanti süresinin hatalı iş, işçilikten ötürü olabilecek her türlü bozuluktan 5 yıl boyunca sorumlu olmayı üstlendiği dava tarihi ile dolmadığı, dolayısı ile esasen ayıplı ifa bulunup bulunmadığı ve ayıbın süresinde olup olmadığının da ayrıca denetlenmesine ihtiyaç bulunmadığı, eserin işçilik hataları nedeni ile hasar gördüğü anlaşılan dava konusu Kongre Binasındaki toplam yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyasında 24.05.2017 tarihli keşif sonrası tanzim edilen 05.06.2017 tarihli raporda tespit edilen 194.200,00 TL.'lik onarım bedelinin birleşen dosya davalısı ... İnşaat Taahhüt Turizm Tic. İth.İhr.Ltd.Şti. tarafından tazmin edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Dolayısı ile asıl dava kapsamında davalı lehine verilen teminat mektubunun miktarının 122.105,00 TL olduğu gözetildiğinde hükümsüz kalmadığı anlaşılmakla asıl davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Birleşen dava bakımından ise, davacı tarafça 50..000,00 TL'lik maddi tazminat talebinin açıklandığı 26/04/2019 tarihli beyan dilekçesine göre; 15.000,00-TL ayıplı ürün tazminatı, 34.000,00-TL işçilik bedeli ve 1.000,00-TL gelir kaybı talep edilmiştir. Mahkememizce davacı vekiline ticari defter ve kayıtların ibraz edilmesi hususunda ibraz etmemenin hukuki sonuçlarının içerir ihtaratlı kesin süreye rağmen ticari defter ve kayıtların ibraz edilmediği görülmüştür. Türk Medeni Kanunu'nun 6.maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan herbiri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. HMK'nın 190.maddesinde de; ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu vurgulanmış olup, somut olay bakımından ispat külfeti kendisine ait olan davacı tarafça ticari defter ve kayıtları sunulmadığından davacının gelir kaybı net zararının tespiti mümkün olmadığından gelir kaybı talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir. Bu hali ile, maddi tazminat talepleri bakımından yukarıda ayrıntılarına yer verilen D.iş dosyası ile tespit edilen işçilik +malzeme dahil= 144.200,00 TL + 50.000,00 TL=194.200,00 TL'lik onarım bedeli bakımından davacının talebiyle bağlı kalınarak maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Manevi tazminat talebi yönünden ise, TBK'nun 58.maddesi hükmüne göre, "Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir." Somut olayda birleşen dosya davacısının kişilik haklarını zedeleyecek nitelikte bir eylem olmadığı, dolayısıyla da anılan hüküm uyarınca manevi tazminatın koşulları bulunmadığı anlaşıldığından birleşen davadaki manevi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere; 1-ASIL DAVANIN REDDİNE, 2-BİRLEŞEN ...1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davanın KISMEN KABULÜ İLE; -15.000,00-TL ayıplı ürün tazminatı, -34.000,00-TL işçilik bedeli olmak üzere toplam 49.000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte birleşen dosya davalısı ... Otomotiv'den alınarak birleşen dosya davacısı ... İnşaat'a verilmesine, -1.000,00-TL gelir kaybı talebinin reddine, -10.000,00-TL'lik Manevi tazminat talebinin REDDİNE, ASIL DAVA YÖNÜNDEN; 2-Alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.085,25 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 1.469,85‬-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına, 4-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine, 5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 30.000,00-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN; 6-Alınması gerekli 3.347,19‬-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.024,65-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 2.322,54‬-TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 31,40-TL başvurma harcı ile yargılama aşamasında yapılan 1.705,50-TL olmak üzere toplam 1.736,9‬0-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.418,35-TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 1.024,65-TL'nin toplamı olan 2.443,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, 9-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 10-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 11.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/01/2025 Katip ... Hakim ...