İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/659 E. 2024/363 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/659 Esas KARAR NO : 2024/363 DAVA : İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/08/2022 KARAR TARİHİ : 22/05/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 07.01.2018 tarihinde "Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Sözleşmesi" imzalandığı, davalı şirket, taraflar arasında imzalanan bu sözleşme doğrultusunda: nihai Alıcı ... ile davacı şirket arasında imzalanan 14.03.2019 tarihli 'Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi"ne aracılık yaptığı, davalı şirket, aracılık yaptığı bu satış işlemi nedeniyle davacı şirketten KDV dahil 7.552,00 Amerikan Doları Komisyon bedeli aldığı, davalı şirketin aracılık yaptığı nihai alıcı, satın almayı vaat ve taahhüt ettiği bağımsız bölümün sözleşmede öngörülen 80.000 Amerikan Dolarlık satış bedelinin yalnızca 35.750 USD ödediği, nihai alıcı yapması gereken taksit ödemelerini zamanında yapmadığı, bu nedenle nihai alıcının sözleşme adresine kargo yolu ile ve aynı zamanda elektronik posta adresine 18.02.2022 tarihinde ödeme ihtarnamesi gönderildiği, gönderilen işbu ihtarnameye rağmen. nihai alıcı taksit ödemelerini yapmadığı,bu nedenle nihai alıcıya gönderilen 13.04.2022 tarihli ihtarname ile bu kişinin sözleşmesi haklı nedenlerle tek taraflı olarak feshedildiği, fesihten sonra, nihai alıcı davacı şirkete başvurmak suretiyle haklı nedenlerle tek taraflı olarak feshedilen sözleşmeden dolayı ödediği bedellerin kendisine iadesini talep ettiği,bu doğrultuda nihai alıcı ile davacı şirket arasında 30.05.2022 tarihli "Sözleşmenin feshi protokolü" imza altına alındığı, bunun üzerine davacı şirket tarafından nihai alıcı ile yapılan sözleşme için, davalı şirkete ödediği satış komisyonun iadesi yönünden 30.05.2022 tarihli e-arşiv faturasını keserek davalı şirkete gönderdiği, davalı şirket, gönderilen bu faturayı ... 27. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz ederek iade ettiği, bunun üzerine davacı şirket, davalı şirkete ... 44. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numarası ile ihtarname göndererek aracılık yaptığı nihai alıcı, imzalamış bulunduğu sözleşme gereğince ödemesi gereken taksitlerini kendisine yapılan tüm yazdı ve şifahi uyarılara rağmen ödemediği belirtilmek suretiyle aracılık yaptığı sözleşmenin bu nedenlerle haklı sebeplerle ve tek taraflı olarak feshedileceği belirtildiği,yine aynı ihtarnamede taraflar arasında imzalanan 07.01.2018 tarihli "Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Sözleşmesi'nin 10. Maddesi (*) ve diğer ilgili maddeleri gereğince: fatura karşılığı ve komisyon bedeli olarak ödenen bedelin ihtarın kendilerine tebliğinden itibaren 15 (onbeş) gün ödenmesi ve kendilerine gönderilen 30.05.2022 tarihli faturanın kayıtlara alınması ihbar ve ihtar edildiği, davalı şirketin aracılık yaptığınız nihai alıcı imzalamış bulunduğu sözleşme gereğince satış bedeli olan 80.000 Amerikan Dolarının sadece 35.750 Amerikan Dolarını ödediği, satış bedelinden kalan 44.250 Amerikan dolarını vadesi geçmesine rağmen ve tüm uyanlara rağmen ödemediği, bu nedenle nihai alıcının sözleşme adresine kargo yolu ile ve aynı zamanda elektronik posta adresine 18.02.2022 tarihinde ödeme ihtarnamesi gönderildiği, gönderilen işbu ihtarnameye rağmen nihai alıcı taksit ödemelerini yapmadığını, bu nedenle nihai alıcıya gönderilen 13.04.2022 tarihli ihtarname ile bu kişinin sözleşmesi haklı nedenlerle tek taraflı olarak feshedildiği, fesihten sonra nihai alıcı, davacı şirkete başvurmak suretiyle haklı nedenlerle tek taraflı olarak feshedilen sözleşmeden dolayı ödediği bedellerin kendisine iadesini talep ettiği, bu doğrultuda nihai alıcı iledavacı şirket arasında 30.05.2022 tarihli "Sözleşmenin feshi protokolü" imza altına alındığı, taraflar arasında imzalanan 07.01.2018 tarihli Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Sözleşmesinin 10. maddesinde açıkça nihai alıcı ile ... arasında aracı vasıtasıyla imzalanmış satış vaadi sözleşmesinin, herhangi bir sebepten ötürü feshedilmesi yahut sona ermesi halinde aracı, almış olduğu komisyon ödemesini ...'a, 15 takvim günü içinde ve ... nihai alıcıya satış bedelini iade etmeden evvel geri ödemek zorunda olduğu,taraflar arasında imzalanan sözleşmenin yukarıda belirtilen maddesi doğrultusunda, davalı şirket, almış bulunduğu komisyon bedelini müvekkil şirkete iade et ek zorunda olduğu, taraflar arasında imzalanan 07.01.2018 tarihli Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Sözleşmesi'nin 10. Maddesi ve diğer hükümleri incelendiğinde davalı şirketin aracılık yaptığı satış sözleşmesinin haklı sebeplerle feshedilmesi karşısında davacı şirketten almış bulunduğu komisyon bedelini iade etmesi gerektiği açık olduğu, davalı şirket tacir olup, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince, aracılık yaptığı sözleşmenin haklı sebeplerle feshedilmesi nedeniyle kendisine ödenen satış komisyonunu iade etmek zorunda olduğu; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 10. Maddesi bu hususu açık ve net bir şekilde belirtildiği ve taraflar bu sözleşmenin hükümleri kabul ederek imza altına aldıkları, davalı şirketin icra dosyasına yapmış bulunduğu itirazın iptali ile takibin devamı, davalı şirketin yersiz, haksız ve kötü niyetli itirazından dolayı davalı şirket aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydı ile icra-inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA/ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davalını edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiği, davacı ve dava dışı alıcının kendi aralarındaki satış işleminin tamamlanmaması hususunda her hangi bir kusuru olmadığı gibi bu aşamayla herhangi bir ilgisi olmadığı, davalının TBK, Yargıtay içtihatları ve aradaki sözleşme gereği komisyona hak kazandığı; davalının TBK'nın ilgili hükümleri ve gereği üzerine düşen tüm edimlerini yerine getirmiş olup davacı tarafın aksi yöndeki tüm beyanları kanunun açık hükümlerine ve Yargıtay kararlarına aykırı olduğu, davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan 07.01.2018 tarihli sözleşme uyarınca, davalı şirkete ait projelerdeki konut. ofis ve ticari alanların yurtdışında tanıtım, pazarlama ve satışı konusunda "aracılık" yapacağı, ilgili sözleşme biçimi TBK m. 520/1 de "Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir." şeklinde tanımlandığı, kanunun açık maddesinde de belirtildiği üzere simsarlık sözleşmelerinde aracı sözleşmenin kurulması ile ücrete hak kazanmakta olup ayrıca kurulmasına aracılık edilen sözleşmenin icrasına gerek olmadığı, davalı sözleşmeye göre de komisyona hak kazanmış olup, satış işleminin tamamlanamaması hususunda her hangi bir kusuru olmayıp, ilgili maddenin devamı uyarınca hiç bir şekilde herhangi bir kusur addedilemeyen davalının sözleşmenin sona ermesi halinde komisyona hak kazanacağı çok açık olduğu, davacı dava dışı alıcının para ödemediğinden dolayı sözleşmenin haklı feshinden bahsetmiş olsa da söz konusu iddia gerçek olup nihai alıcıyla yaptığımız görüşmede taşınmazın aradaki anlaşma gereği süresinde bitirilmemesinden dolayı ödemeleri geciktirdiğini devamında da davalının tehdit ve davranışlarından dolayı taşınmazı asla teslim alamayacağı inancına kapıldığından davalıyla en azından kısmi de olsa ödediği bedeli iade almak adına davalıyla anlaştığını beyan dava dışı nihai alıcının mahkemece dinlenilmesini talep ettikleri, yani diğer bir değişle davalıca taşınmaz süresinde teslim edilmediği için alım satım ilişkisi bitmemiş olup sözleşmenin feshedilmesi de tamamen davalının kusurundan kaynaklandığı,yani esasen davalının dayanmış olduğu 10. Madde de de açıkça belirtildiği üzere davalının haksız tutumundan dolayı sözleşme feshedildi dolayı da müvekkilin yine bu durumda da komisyona hak kazanacağı çok açık olduğu, sonuç olarak, firmalar aracılara ödedikleri komisyon oranını da daire satış fiyatlarına ekleyerek ona göre fiyat çıkardıkları için bu tarz davranışlara mahal verilmesi durumunda aracıları hukuki korumadan yoksun bırakılacak, ücretlerini almaları neredeyse imkansız hale geleceği, bu durumun ayrıca satış işlemi taraflarınca istismar edilebileceğini de belirtmek istedikleri,davacının beyan ve talepleri haksız, basiretsiz ve kötü niyetli olup davanın reddi ile davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettikleri, cevap ve beyanlarıyla yukarıda anlatılan nedenler ve mahkemece re'sen gözönünde alınacak sebepler ile öncelikli olarak davanın usulden reddi, sayın mahkeme aksi kanaatte ise davalı aleyhinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan huzurdaki davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE/ Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır. Dava dosyasına celp edilen ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine ilamsız yolla, 7.552,00 USD cari hesap alacağına, takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek devlet bankalarının ilgili para cinsinden açılmış bir yıllık vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür. Her ne kadar mahkememizin 15/03/2023 tarihli celsesinde ihtilaf, davalının, davacı ile üçüncü kişi arasında akdedilmiş olan gayrimenkul satış sözleşmesine aracılık yapmış olması nedeniyle ödenmiş olan komisyonun gayrimenkul satış sözleşmesinin sonradan feshedilmiş olması nedeniyle ödenmiş olan komisyonun istirdatı suretiyle tahsili konusunda olduğu belirtilmiş ise de dava takip nedeniyle itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda mali müşavir ... ve sözleşme uzmanı ... tarafından hazırlanan 10/12/2023 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu uyuşmazlığın esasını taraflar arasında akdedilen 07.01.2018 tarihinde " Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Sözleşmesi " ne dayalı olarak, davacının davalı aleyhine ... 8..İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına itirazın iptalinden ibaret olduğunu, davacının davalı taraftan 30.05.2022 tarih ... faturaya dayalı cari hesap alacağının, cari hesap raporuna göre 7.552,00 USD tutarında olduğunun tespit edildiği ve ilgili tutarın faturada aracılık komisyonu bedeli olarak göründüğü, taraflar arasında akdedilen “Taşınmazın Satılması Hakkında Aracılık Sözleşmesi” uyarınca, Davacının ödediği aracılık komisyonu tutarını talep edebileceği tespit edilmiştir. Tüm dosya kapsamından yapılan değerlendirmede davaya konu ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davacının alacaklı, davalının borçlu olduğu 7.552,00 USD faturaya dayalı cari hesap alacağının talep edildiği ancak takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının kur tarihi, kur tarihindeki TL karşılığının belirtilmediği görülmüştür. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 4949 sayılı Kanunun 12. Maddesi ile değiştirilen 58/3. Maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Aynı durum, İİK.nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de söz konusudur. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2021/2153 Esas ve 2021/1638 Karar sayılı emsal ilamında da belirtildiği üzere anılan değişikliğin gerekçesinde, yapılan yeni düzenlemede alacaklının yabancı para alacağının Türk Parası karşılığını takip talebinde göstermesi yanında bu alacağının hangi tarihteki kur üzerinden tahsilini istiyorsa bunu da açıkça göstermesi ve yine yabancı para alacağına ilişkin faiz alacağına dair talebini belirtmesi esası getirildiği ifade edilmiştir. Somut olayda ise takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmemiştir. Ancak, yabancı para alacağın karşılığı Türk Lirası’nın gerek takip talepnamesinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesi yasanın emredici hükmüdür. Kamu düzeni ile ilgili bulunan bu hususun mahkemece re’sen gözönüne alınması gerekir (HGK’nun 12.05.1999 tarih ve 1999/12-271 E, 1999/301 K. sayılı kararı). İtirazın iptali talepli bu davada usulüne uygun bir icra takibinin bulunması özel dava şartıdır. Somut olayda, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmemiştir. Bu sebeple, davalı hakkında açılan iş bu dava yönünden "usulüne uygun bir icra takibinin bulunması" şeklindeki dava şartı gerçekleşmemiştir. 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 114/2. maddesinde diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklı olduğu ve HMK'nın 115/2. Maddesinde de, mahkemece giderilmesi mümkün olmayan bir dava şartı noksanlığı tespit edilirse davanın usulden reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Usulüne uygun bir icra takibinin bulunması kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olup, HMK'nın 115/1. Maddesine göre ise, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın kendiliğinden araştırır. Takip talebi ve ödeme emrinde bulunması zorunlu olan yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunmaması nedeniyle usulen geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcının peşin yatırılan 1.643,54TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.215,94 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/05/2024 KATİP ¸e-imzalıdır HAKİM ¸e-imzalıdır Harç / Masraf Dökümü Peşin Harç : 1.643,54 TL Karar Harcı : 427,60 TL Bakiye Harç : 1.215,94 TL Davacı Gider Avansı Yatırılan Avans : 4.550,00 TL Davalı Gider Avansı Yatırılan Avans : 00,00 TL Yargılama Gideri Detayları Bilirkişi Ücreti : 4.000,00 TL Posta Giderleri : 168,00 TL