İlk Derece Mahkemesi 2026/791 E. 2026/694 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2026/791 Esas KARAR NO : 2026/694

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 23/09/2026 KARAR TARİHİ : 23/09/2026 KARAR YAZMA TARİHİ : 23/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı...vekili dava dilekçesinde özetle; 2025 Yılı Eylül ayında .... Şubesinden kendi adına verilmiş olan çek koçanında ... numaralı çek yaprağını doldururken tutar bölümünde oynama yaptığını, üzerine iptal yazdığı için çekin iptal edildiğini ... numaralı yaprağı kestiğini, ticari faaliyetini sonlandırdığını, eski çek koçanlarını iptal ederken sehven ... numaralı çek yaprağını imha ettiğini, bu sebeple davanın kabulü ile ... numaralı çek yaprağının hükümsüz olduğunun tespitini, talep ve dava etmiştir. Dava, zayii nedeniyle çek iptali talebine yöneliktir ve hasımsız olarak açılmıştır. Uyuşmazlık, keşideci tarafından hasımsız olarak zayii nedeniyle çek iptalinin talep edilip edilmeyeceğine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. ve 818/1-s maddesi yollaması ile 757/1. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davayı açma yetkisi kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerine hak sahibi olan yetkili hamil kişiye aittir. Dava dilekçesinde bilgileri verilen çek üzerinde yapılan incelemeye göre zayii nedeniyle iptali talep edilen çekin keşidecisi davacıdır. Çek, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Kıymetli Evrak isimli üçüncü kitabında düzenlendiğinden kıymetli evrak niteliğindedir. Kıymetli evrak ile ilgili iptal davasını kimin açabileceği ise kanunda açıkça düzenlenmemiştir. Ancak, kıymetli evraka uygulanacak genel hükümler kısmında yer alan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir. Madde metninden de anlaşılacağı üzere iptal davası açma hakkı senedin zayi olduğu anda hak sahibi konumunda olan kişiye aittir. Kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle dava açılabilmesi için, öncelikle evrakın kıymetli evrak vasfında olması gereklidir. Ayrıca evrakın kıymetli evrak olması tek başına yeterli olmayıp davanın da TTK'nun 652 ve 757 maddeleri gereğince meşru hamil tarafından açılması gerekir. Evrakın kıymetli evrak vasfında olmaması yahut kıymetli evrak olmasına rağmen talep edenin hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi davası açılamaz. Ayrıca çek iptali davası açılabilmesi için TTK'da belirtilen hukuki yararların olması gerekir. Çek zayi davasının TTK'nun 652 ve 757 maddeleri gereğince meşru hamil tarafından açılması gerekir ve de kambiyo vasfında senet olması gerekir. Zayi nedeniyle iptal davalarının amacı, keşidecinin birden fazla ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine verilecek iptal kararını keşideciye veya muhataba ibraz etmektir. Keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi mümkün değildir. Çekin keşidecisi tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamayacaktır. .... sayılı ilamına göre ve dosya kapsamına göre yapılan değerlendirme kapsamında; Dava dilekçesi içeriğinden ve davacının beyanından anlaşıldığı üzere davaya konu çek hesabı sahibi davacının keşideci olarak zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı, ileride kötü niyet ile ele geçirenlerce hak iddia edilmesi halinde hesap sahibi keşidecinin menfi tespit davası açma hakkı olduğu, TTK'nun hükümleri açık olup, zayi nedeniyle hasımsız çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile tanındığı, yetkili hamile tanınan bu hakkın keşideci hesap sahibine tanımasının hukuka aykırı olacağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. Maddesine göre keşidecinin iptal davası açma hakkının bulunmadığı anlaşıldığından (... Hukuk Dairesinin 16/04/2019 tarih, ....Kararı) yukarıda belirtilen nedene göre davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M ; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1)Davanın REDDİNE, 2) Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3) Davacı...tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4) Davacı...tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak DAVACIYA İADESİNE, Dair, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 23/09/2026

Katip ... ☪e~imzalıdır☪

Hakim ... ☪e~imzalıdır☪