İlk Derece Mahkemesi 2026/974 E. 2026/78 K.

T.C. İSTANBUL 27. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/974 Esas KARAR NO : 2026/78

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 29/04/2026 KARAR TARİHİ : 15/09/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ticari faaliyetleri kapsamında aşağıda detayları döküm halinde sunulan çekin meşru hamili olduğunu, ... Bankası A.Ş. / ... Şubesine ait keşidecisi... A.Ş. (VKN: ...) lehtarı ...LTD. ŞTİ. (VKN:..) Çek Seri No ... 16.05.2026 vade tarihli 44.595,00-TL (KırkDörtBinDörtYüzDoksanBeşTürkLirası) bedelli çekin müvekkili şirketin zilyetliğinde bulunduğu sırada, müvekkili şirketin iradesi dışında kaybedildiğini, çekin nerede olduğu bilinmemekte olup, kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçme ve bankaya ibraz edilme riski bulunduğunu, bu durumun, meşru hamili olan müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlara uğramasına sebebiyet verebileceğinden Türk Ticaret Kanunu md. 757 ve devamı hükümleri uyarınca, öncelikle çek üzerine ödeme yasağı konulmasını ve nihayetinde çekin iptaline karar verilmesini, yargılama neticesinde, vasfını yitiren ve zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava hasımsızdır. DELİLLER: Çek suretinin eski bir görseli, çek hakkında ilanlar, banka yazı cevabı ve sair yasal delil. DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava; hasımsız olarak açılan rıza dışı elden çıkma (zayi) nedenine dayalı çek iptali istemine ilişkindir. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı 6102 sayılı TTK 651. maddesi uyarınca hamile ait olup, hamil TTK 652. maddesine göre iptal karar ile birlikte alacak hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Buna göre, çek iptali davası sonucunda verilen karar, borçluya ibraz edilerek çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktadır. TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan kişinin ispat etmesi gereken husus, zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. İptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (6102 sayılı TTK. m. 760). Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. (Yargıtay 11 HD'nin ...E-... K sayılı 16.11.2017 tarihli kararı) Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24.10.2018 tarih ve ... Esas, ...Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; TTK'nın 778/1-ı maddesi yollamasıyla TTK'nın 759/2. maddesine dayalı, bononun zayi nedeniyle iptali talebinde, TTK'nın 759/2. maddesinde iptal isteminde bulunan kişinin, bono elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Benzer şekilde çek iptali davalarında da iptali istenilen çekin bilgilerinin verilmesi yeterlidir. Somut olayda; davacı, çekin hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çekin suretini dava dilekçesinde ekinde sunmuştur. Davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Tüm dosya kapsamına göre; Dava konusu çekin yasal ilanlara rağmen mahkememize ibraz edilmediği, dava konusu çekin hamili bulunduğu sırada davacı tarafça kaybedildiği; bu nedenle davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu anlaşılmakla dava konusu çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulü ile, dava konusu ...Bankası A.Ş. / ...Şubesi'ne ait Keşidecisi ... A.Ş. (VKN: ...), Lehtarı... LTD. ŞTİ. (VKN: ...) olan, : ... çek seri numaralı, Keşide yeri ..., Vade Tarihi 16.05.2026, 44.595,00TL bedelli çek hakkında ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, 2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, karar kesinleştiğinde ve talep halinde artan gider avansının davacı tarafa İADESİNE, Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır