İlk Derece Mahkemesi 2026/686 E. 2026/817 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/686 Esas KARAR NO : 2026/817

DAVA : Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/01/2022 KARAR TARİHİ : 28/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... tarafınca müvekkili ...’a “Kooperati üyeliğinden kaynaklı 25.275 TL ödemesi bulunduğu, bunun geciktirildiği, 10 gün içerisinde ödenmemesi halinde kooperatif ortaklığından çıkarılacağı şeklinde ifadeler içeren ... 6. Noterliği’nden ...tarihli, ... yev. numaralı bir ihtarname gönderildiğini, aynı ihtarnamede 10 gün içerisinde söz konusu meblağın nakden ve defaten ödenmemesi halinde kooperatif ortaklığından çıkarılacağı ifade edildiğini, gönderilen ihtarnameye cevaben ... 23. Noterliği'nden ... Yevmiye numaralı... tarihli bir ihtarname gönderildiğini, gönderilen ihtarnameye 7 gün içerisinde cevap verilmediğini, müvekkilinin, ...’e üyeliği bulunmadığını, ... ile ...Şti. arasında 27.02.1998 tarihinde inşaat ve satış vaadi sözleşmesi yapıldığını, sözleşmenin 7. Maddesi gereğince yapılan işlerin ödemeleri daire karşılığı yapılacağı hususunda karşılıklı anlaşıldığını, ...Ltd Şti.’nin mermer tedariki ile ilgili müvekkili ...’un eşi olan...’un ortağı olduğu.... Şti ile 16.03.1998 tarihinde mal ve daire satış vaadi sözleşmesi yapıldığını ve bu sözleşme ile ...Tic. Ltd. Şti tarafından verilen mermerlerin ödemesinin daire karşılığı yapılacağı; sözleşmenin 4. Maddesinde B1 Blok Kat:7 Daire: 32’nin mülkiyetinin müvekkiline devredileceği, 5. Maddeye göre tapu aşamasında tapunun müvekkiline tescil edileceği kararlaştırıldığını, anahtar teslim alınan dairenin tapu masrafı haricinde hiçbir masrafın ödenmeyeceğinin yapılan sözleşmede açıkça belirtildiğini, bu hususun davalı tarafça da bilindiğini, müvekkilinin malik olduğu ve site içerisinde yer alan daire ....Şti’nin ... Şti.’nden mermer karşılığı almış olduğu bir daire olduğunu, müvekkilinin mermer karşılığı anahtar teslimi daire almış olması sözleşmeyle belirlenmiş olan müvekkilinin mülkiyetindeki daire için müvekkilinin kooperatife üye olma gibi bir durumu bulunmadığını, dairenin, 1998 yılında tesliminden sonra müvekkilinin mülkiyetine ve zilyetliğine geçirilmiş olup o tarihten bu yana müvekkili tarafından bilfiil zilyet olarak kullanıldığını, satış işleminin gerçekleşmesinden uzun yıllar sonra site yönetimi tarafından müvekkiline tapu devrinin yapılacağı söylendiğini, tapu devri işlemleri için site yönetimiyle iletişime geçen müvekkiline site yönetimi tarafından gerekli prosedürler için hazırlanan talep evraklarını doldurması ve tapu devir bedeli olan 1.000 TL dekont karşılığı elden geri kalan 1.000 TL ise banka üzerinden olmak üzere toplamda 2.000 TL'yi kooperatife yatırmasının ardından bir süre sonra tapusunun devredileceği kendisine söylendiğini, bunun üzerine kendisine verilen ve tapu devri için olduğu bilinen evrakları imzalayan müvekili akabinde belirtilen meblağı kooperatifin hesabına yatırdığını, işlemler sonrasında tapusunun kendisine teslim edilmediğini, o tarihten bu yana ödenen meblağın kendisine iadesinin yapılmadığını, 27.02.1998 tarihinde dairenin müvekkili tarafından alınmasının ardından 05.11.2004 tarihinde kendisine bildirilen tapu masraflarını ödemek isteyen müvekkiline imzalatılmış olan üyeliğe dair belge tümüyle müvekkilinin iradesi dışında ve hukuka aykırı olarak düzenleniğini beyan ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Kooperatif üyeliğinin bulunduğunu, kooperatif üyeliğinin devam ettiğini, kooperatif aidatlarının ödemekle sorumlu olduğunu, borcunun bulunduğunu, davanın reddine karar verilmesini, Kooperatifler konusunda uzman bir bilirkişi heyetince kooperatif defter, kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak bilirkişiden rapor alınmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas -... Karar sayılı ilamıyla görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, davacının kooperatife üye olmadığının ve üyelikten kaynaklı borcu bulunmadığının tespiti talebinden ibarettir. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya kooperatif alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle;Gerek davacı, gerekse davalı kooperatifin dosyaya sunulu beyanları ve ibraz edilen delillerinden de anlaşıldığı üzere davalı kooperatif ile dava dışı mermer şirketi arasında 27.02.1998 tarihli inşaat ve satış vaadi sözleşmesinin yapıldığı, bu sözleşme gereği yapılacak mermer işine karşılık bir kısım kooperatif dairelerinin yüklenici ... Şirketine hak ediş ödemesi olarak verildiği, 2- 15.03.1998 tarihli sözleşme ile dava dışı ....Ltd.Şti’ne davalı kooperatif tarafından hak ediş bedeli ödemesine istinaden A3 Blok Zemin kat 2 nolu 4.800.000.000.TL , A3 Blok 7.kat 29 nolu 5.300.000.000.TL ve B1 7. Kat 32 nolu 5.775.000.000.TL bedelli 3 adet dairenin sabit bedelle ve sabit fiyatla mermer verileceği , işlemlerin bitmesinden sonra A3 Blok 7. Kat 29 nolu dairenin ... Ltd.Şti adına ,B1 Blok 7. Kat 32 nolu dairenin ... adına tescil edileceğinin kararlaştırıldığı bu hususun tarafların kabulünde olup tartışmasız olduğu, 3- Davacının , üyelik müracaatı,davalı kooperatif ortaklık pay defteri kaydı ve 2005 - 2023 yılı arasında yapılan genel genel kurul hazirun cetvel kayıtlarına göre davalı kooperatifin ortağı olduğu, ancak bu ortaklığın satatüsünün normal ödemeli ortak olarak mı yoksa sabit bedelli ortak olarak mı olduğunun öncelikle belirlenmesi gerektiği, ortaklık statüsünün durumunun tespiti neticesinde davalı kooperatife borçlu olup olmadığı yönünden bir tespit yapılabileceği, 4- Davacının 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak mal karşılığı sabit bedelle davalı kooperatife üye kaydedilmeleri yönünde genel kurulda bir karar alınıp alınmadığı, yada davacının üyeliğe girişte normal ödemeli statüye sahip bir üye olup olmadığı, davacının mermer bedeli olarak yapılan imalatlar haricinde aidat ödeme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığının belirlenmesi için kooperatifin yönetim kurulu karar defterlerinin kooperatiften , genel kurul dosyasının ise Çevre şehircilik ve ilklim değişikliği müdürlüğü ve ticaret sicil müdürlüğünden kuruluştan itibaren tüm genel kurul tutanakları, hazirun cetveli, tahmini bütçe ve gelir gider tablosunun tamamının getirtilip incelenmesi halinde bu hususun açıklığa kavuşturulabileceği, mevcut dosya kapsamına sunulu verilerle bir sonuca gidilemeyeceği , yönündeki bilirkişi görüş ve kanaatine varılmıştır." denilmiştir. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya kooperatif alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 18.04.2025 tarihli ek raporda özetle; "Davacının 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak mal karşılığı sabit bedelle davalı kooperatife üye kaydedilmesi yönünde genel kurulda bir karar alınmadığı, davacının normal ödemeli statüye sahip bir üye olup mermer bedeli olarak yapılan imalat bedeli haricinde davalı kooperatife aidat ödeme yükümlülüğünün bulunduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." denilmiştir. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya kooperatif alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 25.10.2025 tarihli ek raporda özetle; "1-Gerek davacı, gerekse davalı kooperatifin dosyaya sunulu beyanları ve ibraz edilen delillerinden de anlaşıldığı üzere davalı kooperatif ile dava dışı mermer şirketi arasında 27.02.1998 tarihli inşaat ve satış vaadi sözleşmesinin yapıldığı, bu sözleşme gereği yapılacak mermer işine karşılık bir kısım kooperatif dairelerinin yüklenici ...Şirketine hak ediş ödemesi olarak verildiği,2- 15.03.1998 tarihli sözleşme ile dava dışı ...Şti’ne davalı kooperatif tarafından hak ediş bedeli ödemesine istinaden A3 Blok Zemin kat 2 nolu 4.800.000.000.TL , A3 Blok 7.kat 29 nolu 5.300.000.000.TL ve B1 7. Kat 32 nolu 5.775.000.000.TL bedelli 3 adet dairenin sabit bedelle ve sabit fiyatla mermer verileceği , işlemlerin bitmesinden sonra A3 Blok 7. Kat 29 nolu dairenin ...Şti adına ,B1 Blok 7. Kat 32 nolu dairenin ... adına tescil edileceğinin kararlaştırıldığı bu hususun tarafların kabulünde olup tartışmasız olduğu, 3- ... sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak davacının mal temini karşılığı sabit bedelle davalı kooperatife üye kaydedilmesi yönünde açık ve usule uygun şekilde genel kurulda bu yönde bir karar alınmadığı 4- Davalı kooperatifin mermer tedarikini sağlayacak dava dışı ... Ltd. Şti ortağı ...cı ...’un eşi olduğu, 5-Ortaklar Pay defterinde davacının eşi ...’un 22.04.2003 tarihinde “kooperatife verilecek mermer temini sözleşmesi kapsamında” kooperatife zımnen sabit bedelli ortak olarak üye kaydedildiği,...’un kooperatif ortaklığını tüm hak ve vecibeleriyle birlikte bu kere eşi olan davacı ...’a 05.11.2004 tarihinde devir ve temlik ettiğinin tespit edilmesi karşısında ibraz edilen sözleşmelerle kooperatif kayıtları arasındaki çelişkinin bu yön itibariyle giderilerek işlemler arasındaki illiyet bağının kurulduğu, 6-Davacı kendi özgür iradesiyle kooperatif üyeliğine başvurmadığını, yalnızca tapu devrinin yapılacağının kendisine vaat edilmesi üzerine hukuki dayanağı bulunmayan bir beyanda bulunmaya zorlandığı, kooperatif üyesi olmadığı gibi olma iradesinin de bulunmadığı yönünde beyan ve açıklamalarda bulunmuş ise de davalı kooperatif üyeliğini gösterir tüm belgelerde atılı olan imzasının kendine ait olmadığını ileri sürmediği, 7-Davacının, eşi ...’dan devir yoluyla kooperatif üyeliğini kazandığının tespit edilmesi karşısında her ne kadar davalı kooperatif genel kurulunda usule uygun şekilde sabit bedelle ortak kaydedilme yönünde bir karar alınmamış ve böyle bir karara rastlanamamış ise de 1998 yılında yapılan mermer yapım ve mermer tedarik sözleşmeleriyle sabit olduğu üzere davalı kooperatife temin edilen, mermer bedeli karşılığında davacının sabit bedelli ortak statüsünde zımnen kooperatif üyeliğini devir yoluyla elde ettiği yönünde sonuca ulaşıldığı, 8- Sabit bedelli ortak statüsünde bulunan ortaklar , inşaat finansmanından doğan aidat yükümlülüğünden muaf olmakla birlikte kooperatifin genel yönetim giderleri, çevre düzenlemesi, tapu masrafları, vergi yükleri ve altyapı gibi giderlerine eşit olarak katılmakla yükümlü olduğu. 9-Davalı kooperatifte sabit bedelli ortak statüsünde zımnen ortak kaydedildiği değerlendirilen davacıdan inşaat finansmanına ilişkin aidatlar sonradan talep edilemeyecek idiyse de kooperatifin genel yönetim, çevre düzenlemesi, tapu masrafları, vergi ve altyapı giderleri gibi eşit yararlanılan hizmetlere ilişkin ödemelerin, sabit bedelli ortak statüsündeki davacıdan da talep edilebileceğinin değerlendirildiği, 10-... 11. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasında ... sayılı kooperatifler kanunu uygulamaları çerçevesinde inceleme yapılıp yapılmadığı gerekçeli karar içeriğinden anlaşılamamakla beraber, karar içeriğinde davacının 11.04.2005 tarihinden 2009 icra takip tarihine kadar olan genel kurulca kararlaştırılan aidatları kooperatife ödediği yönündeki tespite dayalı olarak itirazın iptali davasının reddine karar verildiği, borç ödeme dökümünün kararda yer almaması nedeniyle mevcut dosya kapsamı ile bu yönde bir tespit yapılamayacağı ayrıca icra takip tarihi olan 2009 yılından huzurdaki 2023 dava tarihine kadar dönem ödemelerinin yapılıp yapılmadığı hangi dönem alacaklarının tahsil edildiği, hangilerinin tahsil edilemediğinin kooperatifin ticari defter ve kayıtlarında mali bir bilirkişi ile yapılacak inceleme ve tespit ile sağlıklı denetimin yapılabileceği, 11-Zımnen Sabit bedelli ortak statüsünde bulunduğu değerlendirilen davacının 2004 yılından itibaren genel kurul kararlarıyla kararlaştırılan genel gider ödeme tutarından sorumlu bulunacağı , davacı yanca bu ödemelerin yapıldığını gösterir ödeme belgelerinin dosyaya sunulmadığı, Kooperatif ticari defter ve kayıtlarında davacının cari hesabına genel kurulca kararlaştırılan genel gider aidat tutarlarının borç olarak kaydedilip kaydedilmediği, davacı yanca herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapıldıysa hangi aylara ve döneme ilişkin olduğu, üye sıfatıyla borcun bulunup bulunmadığı hususunun uzman mali müşavir eliyle tespit edilebileceği, yönündeki bilirkişi görüş ve kanaatine varılmıştır." denilmiştir. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya kooperatif alanında uzman bilirkişi ve mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 02.09.2026 tarihli ek raporda özetle; "Davalı taraf kayıtlarına göre davacının toplam 42.552,18 TL alacaklı görüldüğü, Davalı tarafından davacı adına keşide edilen tarih itibariyle davalının kayıtlarına göre davacıdan 25.275,00 TL alacaklı olduğunun görüldüğü , bu tutarında ihtarnamede talep edilen tutar ile uyumlu olduğu, Faiz hesaplamalarının nasıl yapıldığıDavacının daireyive üyeliği devir aldığı dava dışı ...’un Üye Kayıt Defteri sayfasında “AİDAT YOK” kaydının görüldüğün 17.04.2023 tarihi itibariyle davalıdan27.120,00 TLlik kısmı aidat 11.540,00 TL.’lik kısmı 30.09.2022 tarihinde tahakkuk ettirilen... Eylül 2022 Genel Kurul Kararı ile geç ödemelerine ait %5 aylık cezai bedel 3.862,18 TL.’lik kısmı 31.12.2021 tarihinde tahakkuk ettirilen 60618255604100-131.B1.0032 ...(32) Haziran 2021 Genel Kurul Kararı ile geç ödemelerine ait %5 aylık cezai bedel olmak üzere"Davalı taraf kayıtlarına göre davacının toplam 42.552,18 TL alacaklı görüldüğü, Davalı tarafından davacı adına keşide edilen tarih itibariyle davalının kayıtlarına göre davacıdan 25.275,00 TL alacaklı olduğunun görüldüğü , bu tutarında ihtarnamede talep edilen tutar ile uyumlu olduğu, Faiz hesaplamalarının nasıl yapıldığıDavacının daireyive üyeliği devir aldığı dava dışı ...’un Üye Kayıt Defteri sayfasında “AİDAT YOK” kaydının görüldüğü "Davalı taraf kayıtlarına göre davacının toplam 42.552,18 TL alacaklı görüldüğü, Davalı tarafından davacı adına keşide edilen tarih itibariyle davalının kayıtlarına göre davacıdan 25.275,00 TL alacaklı olduğunun görüldüğü , bu tutarında ihtarnamede talep edilen tutar ile uyumlu olduğu, Faiz hesaplamalarının nasıl yapıldığıDavacının daireyive üyeliği devir aldığı dava dışı ...’un Üye Kayıt Defteri sayfasında “AİDAT YOK” kaydının görüldüğüı , faiz hesabında mükerrer hesaplama olup olmadığı açıklamaya muhtaç olduğu, Bütün yapılan incelemeler dışında Davac"Davalı taraf kayıtlarına göre davacının toplam 42.552,18 TL alacaklı görüldüğü, Davalı tarafından davacı adına keşide edilen tarih itibariyle davalının kayıtlarına göre davacıdan 25.275,00 TL alacaklı olduğunun görüldüğü , bu tutarında ihtarnamede talep edilen tutar ile uyumlu olduğu, Faiz hesaplamalarının nasıl yapıldığıDavacının daireyive üyeliği devir aldığı dava dışı ...’un Üye Kayıt Defteri sayfasında “AİDAT YOK” kaydının görüldüğüü" denilmiştir. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce alınan ek ve kök bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere, davacının eşi ...’un 22.04.2003 tarihinde “kooperatife verilecek mermer temini sözleşmesi kapsamında” kooperatife zımnen sabit bedelli ortak olarak üye kaydedildiği,...’un kooperatif ortaklığını tüm hak ve vecibeleriyle birlikte bu kere eşi olan davacı ...’a 05.11.2004 tarihinde devir ve temlik ettiğinin tespit edildiği, davalı kooperatif üyeliğini gösterir tüm belgelerde atılı olan imzasının kendine ait olmadığını ileri sürmediği, davacının, eşi ...’dan devir yoluyla kooperatif üyeliğini kazandığının tespit edilmesi karşısında her ne kadar davalı kooperatif genel kurulunda usule uygun şekilde sabit bedelle ortak kaydedilme yönünde bir karar alınmamış ve böyle bir karara rastlanamamış ise de 1998 yılında yapılan mermer yapım ve mermer tedarik sözleşmeleriyle sabit olduğu üzere davalı kooperatife temin edilen, mermer bedeli karşılığında davacının sabit bedelli ortak statüsünde zımnen kooperatif üyeliğini devir yoluyla elde ettiği yönünde sonuca ulaşıldığı, sabit bedelli ortak statüsünde bulunan ortaklar , inşaat finansmanından doğan aidat yükümlülüğünden muaf olmakla birlikte kooperatifin genel yönetim giderleri, çevre düzenlemesi, tapu masrafları, vergi yükleri ve altyapı gibi giderlerine eşit olarak katılmakla yükümlü olduğu, kooperatifin genel yönetim, çevre düzenlemesi, tapu masrafları, vergi ve altyapı giderleri gibi eşit yararlanılan hizmetlere ilişkin ödemelerin, sabit bedelli ortak statüsündeki davacıdan da talep edilebileceğinin tespit edildiği ve davalı tarafından davacı adına keşide edilen tarih itibariyle davalının kayıtlarına göre davacıdan 25.275,00 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenlerle davanın reddine karar verilmiştir ve şartları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair karar verilmiştir ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2- Şartları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 732,00 TL ilam harcından peşin alınan 431,64TL harçtan mahsubu ile bakiye 300,357 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 25.275,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine, 6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. . 28/09/2026

Katip ... ✍e-imzalıdır

Hakim ... ✍e-imzalıdır